مطالعة تطبیقی معاونت در جرم در حقوق کیفری ایران، آمریکا و اسکاتلند

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران,

چکیده

اشخاصی که بدون دخالت در عنصر مادی جرم در ارتکاب جرم مساعدت می‌نمایند، معاون جرم تلقی می‌شوند. به‌رغم اتخاذ سیاست مشترک در پذیرش مجرمیت معاونت در جرم، ضوابط آن در حقوق ایران، اسکاتلند و آمریکا متفاوت است. قانون مجازات اسلامی رویکرد عاریتی نسبی و مجازات خفیف‌تر را پذیرفته، درمقابل ضابطه مجرمیت در اسکاتلند و آمریکا برحسب وقوع جرم یا عدم‌ آن متغیر است. با وقوع جرم رویکرد تساوی مجرمیت واِلّا رویکرد مجرمیت معاون در قبال جرم ناقص تحریک یا تبانی در جرم حکومت دارد. در کیفیت عنصر مادی رویکردهای متفاوتی اتخاذ شده است. برای نمونه ترک فعل با داشتن وظیفه قانونی ممانعت از جرم تنها در اسکاتلند و آمریکا و مساعدت پس از ارتکاب جرم تنها در آمریکا از مصادیق معاونت در جرم تلقی می‌گردد. در اسکاتلند و آمریکا با وجود طرح مجرمانه‌ مشترک آستانه رکن معنوی به بی‌احتیاطی تنزّل می‌یابد. نوشتار حاضر با واکاوی مبنای این اختلاف رویکرد‌ها به‌نحو توصیفی ـ تحلیلی و با مطالعه کتابخانه‌ای، درصدد است وجوه افتراق و اشتراک معاونت در جرم در کشور‌های موردمطالعه را بیان نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Accomplicy in Crime in Iran, USA and Scotland Criminal Laws

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Hasani 1
  • Hamid Alizadeh 2
1 Assistant Professor, Criminal Law and Criminology Department, Faculty of Humanities, Damghan University, Semnan, Iran.
2 Ph.D. Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, West Azerbaijan, Iran.
چکیده [English]

Persons assisting in the crime without any interference in the material property of the crime are considered accomplice in crime. Despite the adoption of a policy of accepting the criminality of the deputy in the crime, its rules are different in Iran, Scotland and the United States. The Islamic Penal Code has accepted a relative moratorium and milder punishment, in contrast to the offense of crime in Scotland and the United States; it varies according to the occurrence of the crime or its absence. Upon occurrence of crime, the approach of sentencing to criminal has the criminal offense of the deputy in relation to the incomplete crime of incitement or collusion in the the crime of dominate. Various approaches have been adopted on the quality of the material element. For example, leaving the verb with a legal obligation to prevent crime only in Scotland and the United States and assistance after committing a crime is considered only in the United States as a vicegerent in the crime. In Scotland and the United States, despite the common criminal downgrade Mens rea carelessness lessen. The present paper, by analyzing the differences between approaches, descriptively analyzes with a study-library, seeks to differentiate and in crime in the studied countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accomplicy in Crime
  • Companions Crime
  • Incitement Crime
  • Culpability Dependence

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
آقایی‌نیا، حسین. حقوق کیفری اختصاصی جرایم علیه اشخاص (جنایات). چاپ چهاردهم. تهران: نشر میزان، 1394.

آقایی جنت‌مکان، حسین. حقوق کیفری عمومی. چاپ اول. تهران: انتشارات جنگل، 1390.

اردبیلی، محمدعلی. حقوق جزای عمومی. جلد دوم. چاپ سی و یکم. تهران: نشر میزان، 1392.

اصغری، عبدالرضا، قدرت‌الله رمضانی. «معاونت در جرم از منظر فقه و حقوق جزای ایران، افغانستان و مصر». فصلنامه قضاوت 90 (1396): 57-31.

الهام، غلامحسین، محسن برهانی. درآمدی بر حقوق جزای عمومی جرم و مجرم. جلد اول. چاپ سوم. تهران: نشر میزان، 1396.

باهری، محمد. نگرشی بر حقوق جزای عمومی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1394.

خمینی، روح‌الله موسوی. تحریرالوسیله. جلد چهارم. قم: بیتا دفتر انتشارات اسلامی، 1379.

زراعت، عباس. حقوق جزای عمومی 2-1. جلد اول. چاپ سوم. تهران: انتشارات جاودانه جنگل، 1393.

سلیمی، صادق. چکیده حقوق جزای عمومی جرم پدیده مجرمانه مسئولیت کیفری. واکنش اجتماعی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات جاودانه جنگل، 1393.

شمس ناتری، محمدابراهیم. قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی. جلد اول. چاپ چهارم. تهران: نشر میزان، 1396.

شیخ‌الاسلامی، عباس. «مبانی تحولات قانونی در قلمرو مداخله‌کنندگان در ارتکاب جرم». پژوهشنامه حقوق کیفری 1 (1396): 162-135.

گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی ایران. چاپ پانزدهم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1396.

مجیدی، سیّد محمود. «راهکارهای تأمین جرم‌انگاری توسعه‌گرا در حقوق کیفری». پژوهشنامه حقوق کیفری 8(1) (1396): 278-259.

مصدق، محمد. شرح قانون مجازات اسلامی. چاپ ششم. تهران: انتشارات جنگل جاودانه، 1392.

میرمحمد صادقی، حسین. حقوق جزای اختصاصی. جلد اول. چاپ هفدهم. تهران: نشر میزان، 1393.

ولیدی، محمدصالح. شرح و بایسته‌های قانون مجازات اسلامی. چاپ سوم. تهران: انتشارات، 1393.

ب) منابع خارجی
Blcakstone, William. The Commentaries of Sir William Blackstone, Knight, on the Laws and Constitution. 2nd Ed. Chicago: ABA Publishing, 2009.

Fisse, Brent, Colin Howard. Howards Criminal Law. 5th ed. Law Book Company, 1990.

Fletcher, George P . Basic Concepts of Criminal Law. 3rd Ed.New York: Oxford University Press, 1998.

Geary, Roger. Understanding Criminal Law. Published in the United States by Cavendish Publishing International Specialized Book Services, Hassalo Street, Portland, USA, 2002.

Gillick v. West Norfolk and Wisbech Area Health Authority, See also Smith, J C, O’Donovan and Vereker, 1986.

Girgis, Sherif. “The Mens Rea of Accomplice Liability: Supporting Intentions.” The Yale Law Journal 123 (2013): 400-485.

Hume, David. Commentaries on the Law of Scotland Respecting the Description and Punishment of Crimes. 1st Ed. Law Society of Scotland: Butterworths, 1986.

Lafave, Wayne. R. Criminal Law. 5th  Ed. Paul, Minn: University of Illinois, 2004.

McCall, Smith and David Sheldon. Scots Criminal Law. Edinburgh: Butterworths, 1992.

Ohlin, Jens David. Co-Perpetration: German Dogmatic or German Invasion? The Law and Practice of the International Criminal Court: A Critical Account of Challenges and Achievements. 6th Ed. New York: Oxford University Press, 2015.

Perkins, Rollin M. “Parties to Crime.” U. Pa. L. Rev. 89 (1940-1941): 581.

Samaha, Joel. Criminal Law. 3rd Ed. Wadsworth: Printed in the United States of America, 2011.

Wallace, Harvey and Cliff Roberson. Principles of Criminal Law. 4th Ed. California: Allyn & Bacon, 2008.