وضعیت حقوقی فناوری‌ سلول‌های بنیادی؛ تهدیدها و چالش‌های اقتصادی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قشم، ایران.

چکیده

سلول‌های بنیادی به‌عنوان یک رویکرد جدید درمانی، نمایان شده و انتظار می‌رود در آینده نزدیک سلول‌درمانی یکی از بزرگ‌ترین بازارهای دنیا را شکل دهد. برای دستیابی به جایگاه مناسب در بازار جهانی، لازم است دستاوردهای پژوهشی کشورمان به‌سرعت تجاری شده و وارد بازار روبه‌رشد سلول‌درمانی شود. پژوهش حاضر با هدف مطالعة وضعیت حقوقی فناوری‌ سلول‌های بنیادی؛ تهدیدها و چالش‌های اقتصادی آن، به بررسی وضعیت حقوقی چالش‌های اقتصادی مربوط به ‌مالکیت معنوی، ثبت اختراع،‌ بودجه طرح‌های پژوهشی، توریسم درمانی با استفاده از مداخلات سلولی تأییدنشده، هزینه درمان‌‌‌ و روابط مالی و تجاری میان افراد، پرداخته است.
اطلاعات موردنیاز به روش کتابخانه‌ای و اسنادی و با مطالعه کتب‌، مقالات و تحقیقات سایر پژوهش‌گران جمع‌آوری گردیده است.
چالش‌های پیش‌روی تجاری‌سازی عبارتند از فقدان نظام حمایت، فقدان مراکز تجاری‌سازی و فقدان بازارهای واقعی و مجازی عرضه و تقاضای زیست‌فناوری. باتوجه‌به قرار گرفتن علوم سلول‌های بنیادی در بند 2 و 3 فصل سوم سند نقشه جامع علمی کشور جزو اولویت‌های (الف) در علوم پایه و کاربردی، قوانین و مقررات لازم برای ساماندهی این حوزه، امری اجتناب‌ناپذیر است. لذا توسعه زیرساخت قانونی و نهادی یکی از اولویت‌های اصلی جهت کسب جایگاه شایسته در منطقه و جهان در افق ۱۴۰۴ می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Legal Status of Stem Cell Technology; Economic Threats and Challenges

نویسنده [English]

  • Ahmad Pourebrahim
Professor of Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Qeshm, Iran.
چکیده [English]

Stem cell is developed as a new therapeutic approach and it is expected in the near future, cell therapy will form one of the largest markets in the world. For rightful place in the global market, it is necessary to speed up the commercialization of our research achievements and enter the growing market of cell therapy. This study aimed to study the situation legal stem cell technology; threats and economic challenges, the legal status of economic challenges related to intellectual property, patent, funding research projects, medical tourism by unapproved cell interventions, cost of treatment and commercial and financial relations among the people.
The attributive and library method is used for collecting information through reading books, articles and other research.
Commercialization challenges include lack of support, lack of commercialization centers and the lack of real and virtual market supply and demand of biotechnology. Based on the placement of stem cells in priorities (a) of basic and applied sciences, in paragraph two and three of the third chapter of the comprehensive scientific map document, necessary laws and regulations to regulate this area is an inevitable affair. Therefore, the development of appropriate institutional and legal infrastructure is a top priority to lead to a place in the region and the world in 1404 horizon.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Legal Mechanisms
  • stem cells
  • Economic Challenges
  • Commercialization

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
پورابراهیم، احمد و ایرج گلدوزیان. گفتارهای ناظر بر سلول‌های بنیادی. ویرایش اول. تهران: انتشارات مجد، 1397.
حمیدیه، امیرعلی. «در تکاپوی توسعه زیست‌بوم اقتصاد دانش‌بنیان، مروری بر رویکردها و اقدامات معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور». بخش سوم، 215-214. تهران: نشر دانش‌بنیان فناور، 1395.
راسخ، محمد. «بیوتکنولوژی و انسان (مسائل و دیدگاه‌ها)». مجله تحقیقات حقوقی 40 (1383): 29-9.
راسخ، محمد، محمدمهدی آخوندی، امیرحسین خداپرست، آرش مهذب و لیلی منفرد. جنبه‌های اخلاقی و حقوقی استفاده درمانی از سلول‌های بنیادی. چاپ اول. تهران: نشر ابن‌سینا، 1389.
رافائل، د. د. ادم اسمیت. دست نامرئی. چاپ اول. ترجمة عبدالله کوثری. تهران: نشر طرح نو، 1375.
سالاری، پونه. «بررسی جنبه‌های اخلاقی کارآزمایی‌های بالینی و تجاری‌سازی محصولات سلول‌های بنیادی». فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، منتشرشده در 1391. http://www.ams.ac.ir/index.php/2013-11-09-12-20-48/2725 (آخرین بازدید در 18 آذر 1392).
سینگر، پیتر. پزشک و ملاحظات اخلاقی. جلد دوم. مترجمان علی جعفریان، علی کاظمیان و سیّد موسی سیّدحسنی. تهران: نشر برای فردا، 1383.
غلامی، حسین. ملاحظات اخلاقی در پیوند اعضاء، اخلاق زیستی (بیواتیک) از منظر حقوقی و فلسفی و علمی. چاپ دوم. تهران: انتشارات سمت، 1384.
لاریجانی، باقر. پزشک و ملاحظات اخلاقی. چاپ اول. تهران: نشر برای فردا، 1382.
ب) منابع انگلیسی
A. Panelli, Edward. Spleen for sale: Moore v. “Regents of the University of California”, California Supreme Court, 793 P.2d 479 (Cal. 1990).
Anonymous. “The International Society For Stem Cell Research (ISSCR), Guideline for the Clinical of Translation Stem Cell.” 2010.
Anonymous. Prohibition of Human Cloning for Reproduction and the Regulation of Human Embryo Research Amendment Act 2006. Australian Government 172 (2006).
Assuring Genetic Privacy in Oregon. Genetic Research Advisory Committee, Portland (2000): 13.
Byk, C. “Patenting Human Stem Cells: An Urgent Need for a Clarification.” Journal International de Boutique 19 (2008): 105-119.
Churchill, I.J. “Patenting Humanity: The Development of Property Rights in the Human Body and the Subsequent Evolution of Patentability of Living Things.” Intellectual Property Journal 8 (1994): 249-284.
De Sousa e Briton, Clara Sattler. “Stem Cell Patents: The Recent German Patent Court’s Judgment in Ethical Aspects of Stem Cell Research.” Europe Workshop 14 (2007): 11-12.
Dewert, G. “Human Embryonic Stem Cell.” Research, Ethics & Policy. Oxford 18 (2003): 672-682.
Erin, C. A. Using Historical Entitlement Theory to Decide the Ownership of Human Derived Cell Lines: in Ethics and Biotechnology. 1st Ed. U.K: Routledge, 1994.
Ethics Committee of the American Society of Reproductive Medicine (ASRM).
Gilmour, J.M. “Our Bodies: Property Rights in Human Tissue.” Canadian Journal of Law and Society 8.2 (1993): 113-138.
Hug, K. “Source of Human Embryos for Stem Cell Research: Ethical Problem & Their Possible Solution.” Med (Kaunas) 12 (2005): 1002-1008.
Human Tissue and Biological Samples for Use in Research. Medical Research Council. Para, 2005.
Laurie, Graeme. Genetic Privacy a Challenge to Medico-Legal Norms. Cambridge University Press, 2007.
Magnus, D., MK. Cho. “Issues in Oocyte Donation for Stem Cell Research.” Science 308 (2005): 1747-1784.
Ministry of Health and Social Affairs: Biotechnology Related to Human Beings. Report No 25, Norway: 1993.
National Bioethics Committee. “The National Bioethics Committee’s Report on Bioethical Problems in Hwang Woo -Suk Research.” Seoul: Bioethics Policy Research Center, 2006.
National Institutes of Health. “Guidelines for Research Using Human Stem Cell: Stem Cell Information. 2009.” http://stemcells.nih.gov/policy/2009guidelines.htm.
National Institutes of Health. “Guidelines for Research Using Human Stem Cell: Stem Cell Information.” http://stemcells.nih.gov/policy/2009guidelines.htm.
Rimmer, M. Still Life with Stem Cells: Patent Law and Human Embryos: in Intellectual Property and Biotechnology. UK, Australia: Edward Elgar publishing (EE)., 2008.
Robertson, JA. “Embryonic Stem Cell Research, Ethics & Policy.” Kennedy Institute Ethics Journal 18 (2003): 109-36.
Skene, Loane. “Recent Development in Stem Cell Research: Social, Ethical and Legal Issues for the Future.” Indiana Journal of Global Legal Studies 17(2)(5) (2009): 211-215.
“The Transplantation of Human Organs Act.” International Digest of Health Legislation 46(1) (1994): 34-38.
Young, C. D. “A Comparative Look at the U.S and British Approaches to Stem Cell Research.” Albany Law Review 65 (2002): 831-55.