رقابت‌پذیری خریدهای دولتی در نظام حقوقی ایران، قانون نمونه آنسیترال و موافقت‌نامه خرید دولتی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران و فار‌غ‌التحصیل حقوق ساخت‌و‌ساز و حل‌و‌فصل اختلافات از کینگز کالج لندن، لندن، انگلستان.

چکیده

ایران با پیوستن به کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با فساد، متعهد به فراهم آوردن رقابت در مقررات ناظر بر خریدهای دولتی است. بعد از الحاق به کنوانسیون مذکور، رقابت‌پذیری مقررات ناظر بر خرید دولتی در نظام حقوقی ایران به چالش کشیده نشده است. در این مقاله، محقق با مطالعه قانون نمونه آنسیترال برای تأمین عمومی کالا و خدمات 2011 و موافقت‌نامه خرید دولتی 2012 که در حقیقت استانداردهای جهانی برای خریدهای دولتی را در کنار بخشی از عرف بین‌المللی در حوزه خرید دولتی، ارائه می‌دهند و انطباق آنها با مقررات مناقصات در نظام حقوقی ایران ازجمله قانون برگزاری مناقصات، دریافته است که مقررات ایران علی‌رغم وجود جنبه‌های مثبت، نیازمند بازنگری‌هایی ازجمله تغییر برخی از عناوین، برخورد موضوعی با خریدهای دولتی و شمول خرید خدمات مشاوره و افزودن پاره‌ای نیازمندی‌ها مانند شناسایی حقوق ناشی از مالکیت معنوی، خریدهای تکمیلی و خرید سابق است تا قابلیت رقابتی را افزایش داده و نیز از حیث کاربری با نیازمندی‌های روز کشور و برخی مقررات بین‌المللی همگرایی بیشتری پیدا کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Competitiveness of Government Procurements in Iranian Legal System, UNCITRAL Model Law and Agreement on Government Procurement

نویسنده [English]

  • Hamid Bagherzadeh
Ph.d. in Private Law, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran MsC in Construction Law and Dispute Resolution, King’s College London, London, England.
چکیده [English]

By joining to “UN Convention against Corruption”, Iran has obliged to improve the competition in the government procurement regulations. Nonetheless, the Iranian regulations on government procurement have not yet been challenged.
In the current essay, first, researcher through the competitive study of “UNCITRAL Model Law on Public Procurement (2011)” and “WTO Agreement on Government Procurement (2012)” which are significant samples of international practices in public procurement, presents the factual global standards for government procurements. Then, after comparing them with “Iranian Tendering Act” and relevant directives, the researcher has gotten the point that Iranian regulations require improvements although there are some positive aspects. These modifications consist of some literal changes on the titles, subjective attitude to government procurements, inclusion of service purchases, considering the intellectual property rights and excluding continues and previous purchases from the procedures aiming to increase the competition grounds and harmonise with international standards while giving a solution to the current necessities of the country.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Competition
  • public procurement
  • Tendering Act
  • Construction
  • Anti-Corruption

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
باقرزاده، حمید. حقوق مناقصات: مبانی و ماهیت. جلد اول. تهران: نشر میزان، 1392.
سیّد مرتضی حسینی، راحله و حمید باقرزاده. «قابلیت اعمال اصل رفتار ملّی در مقررات سازمان تجارت جهانی نسبت به قانون برگزاری مناقصات». فصلنامه پژوهش‌های بازرگانی 85 (1396): 248-225.
شیروی، عبدالحسین. «الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی و اثر آن بر مقررات داخلی». مجله مجتمع آموزش عالی قم (5)2 (1376): 197-177.
شیروی، عبدالحسین. «مقایسه قانون برگزاری مناقصات با موافقت‌نامه ناظر بر خریدهای دولتی در مقررات سازمان تجارت جهانی». مجله مدرس علوم انسانی 10(3) (1385): 78-49.
گلکاران مقدم، سمیرا. «بررسی موارد تناقض میان قوانین ناظر بر تدارکات دولتی و موافقت‌نامه تدارکات دولتی سازمان تجارت جهانی». مجله بررسی‌های بازرگانی 66 (1393): 68-61.
محمدی، مینا، غلامحسین مزارعی و خلیل احمدی. «کاستی‌های نظام حقوقی مناقصات و قراردادهای دولتی از منظر اصل شفافیت». فصلنامه حقوق اداری 6(18) (1398): 218-195.
ب) منابع خارجی
Arrowsmith, Sue and Robert D. Anderson, The WTO Regime on Government Procurement: Challenge and Reform. 1st ed. Cambrige: Cambrige University Press, 2011.
Arrowsmith, Sue. “Public Procurement: An Appraisal of the UNCITRAL Model Law as a Global Standard,” ICLQ 53 (2004): 17-46.
Arrowsmith, Sue. The Law of Public and Utilities Procurement. 3rd ed. London: Sweet & Maxwell, 2014.
Barber, John. “Roles of the Architect, Engineer and Quantity Surveyor,” Construction Law 148 (2015): 1-89.
Charveron, Sophie. European Public Procurement Law. 5th ed. London: King's College London, 2019.
Clay, Robert & Nicholas Dennys (ed). Hudson’s Building & Engineering Contracts. 13th ed. London: Sweet & Maxwell, 2018.
Hernandez Gracia, Roberto. International Public Procurement. London, Globe Law and Business, 2009.
Kiiver, Phillip & Jakub Kodym. The Practice of Public Procurement.1st ed. New York: Intersentia, 2014.
Mosey, David. Collaborative Construction Procurement and Improved Value. 1st ed.London: Wiley & Sons, 2019.
Nicholas, Caroline. “The UNCITRAL Model Law: An Example for the Global Community.” In International Public Procurement, edited by Roberto Hernandez Gracia, 19-34. London: Globe Law and Business, 2009.
Thai, Khai V. International Public Procurement: Innovation and Knowledge Sharing. Swiss: Springler, 2015.
Thai, Khai V. International Hand Book on Public Procurement. NewYork: CRC Press, 2009.
Tobias, Stoll and Peter-Frank Schorkopf. WTO: World Economic Order, World Trade Law. Boston: Martinus, 2003.
Uff, John. Construction Law. 12th ed. London: Sweet & Maxwell, 2017.
United Nations Commission on International Trade Law. “UNCITRAL Model Law on Public Procurement (United Nations, 2014).” <https://www.uncitral.org/pdf/english/texts/procurem/ml-procurement-2011/2011-Model-Law-on-Public-Procurement-e.pdf> (Las Accessed Aug 2, 2019).
United Nations Commission on International Trade Law. “UNCITRAL Model Law on Public Procurement.” Last Accessed November 24, 2020. https://www.uncitral.org/pdf/english/texts/procurem/ml-procurement-2011/2011-Model-Law-on-Public-Procurement-e.pdf.
United Nations Commission on International Trade Law. Last Accessed November 24, 2020. http://www.uncitral.org/uncitral/en/uncitral_texts/procurement_infrastructure/2011Model.html.
Which, Richard and David Bailey. Competition Law. 9th ed. Oxford: Oxford, 2018
World Trade Organisation. “Agreement on Government Procurement.” Last Accessed November 24, 2020. https://www.wto.org/english/tratop_e/gproc_e/gp_gpa_e.htm.
World Trade Organisation. “GPA Committee.” Last Accessed November 24, 2020. https://www.wto.org/english/tratop_e/gproc_e/gpa_committee_e.htm.
World Trade Organisation. “Revised Agreement on Government Procurement.” Last Accessed November 24, 2020. https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/rev-gpr-94_01_e.htm.