فواید جبران خسارات هسته‌ای بر مبنای کنوانسیون‌های بین‌المللی

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه اصفهان

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی

چکیده

امروزه فناوری هسته‌ای مانند پیشرفت صنعت و تکنولوژی از جمله عوامل مؤثر در تکامل حقوق مسؤولیت مدنی محسوب می‌گردند. بدین نحو که وقوع حوادث هسته‌ای و وجود خطر بالقوه به کارگیری مواد پرتوزا، دولت‌ها و مجامع بین‌المللی را به سمت تدارک تمهیداتی جهت پیشگیری از حدوث این فجایع و تدوین قواعد و مقرراتی برای جبران خسارات حاصل از آنها، سوق داده است که نتیجه این امر شکل‌گیری کنوانسیون‌های بین‌المللی مسؤولیت هسته‌ای می‌باشد. کنوانسیون‌های مزبور از یک‌سو با معرفی اصولی نظیر اصل مسؤولیت محض و اصل کانالیزه نمودن مسؤولیت به سمت بهره‌بردار، امر شناسایی و تعقیب خوانده دعوای جبران خسارت هسته‌ای را تسهیل نموده‌اند و از سوی دیگر با ایجاد تفکیک میان خسارات جسمی ناشی از حوادث هسته‌ای و سایر اقسام خسارات، مرور زمان‌های 30 و 10 ساله را برا ی دعاوی مطالبه غرامت پیش‌بینی نموده‌اند. به موازات مقررات یاد شده، تدوین‌کنندگان کنوانسیون‌های بین‌المللی مسؤولیت هسته‌ای با تعیین اصل صلاحیت انحصاری دادگاه محل وقوع حادثه اتمی و اعمال قاعده وحدت صلاحیت و نیز معرفی قانون دادگاه صالح به عنوان قانون حاکم بر دعاوی جبران خسـارت هستـه‌ای، نـقش قابـل توجهی در تسریع روند دادرسی این قسم دعاوی ایفا کرده‌اند. با توجه به فقدان مقررات جامع در این زمینه و با مطالعه تطبیقی کنوانسیون‌های موجود و مقررات داخلی برخی از کشورهاو ذکر تسهیلات موجود در این مقررات، می‌توان انتظار داشت قانونی جامع در این زمینه تصویب گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some Considerations on the Compensation for the Nuclear Damages Based on International Conventions of Nuclear Civil Liability

نویسندگان [English]

  • Alireza Yazdanian 1
  • Hedieh Habibian 2
چکیده [English]

The development of industry and technology is considered as effective factors to evolve law of civil liability. The nuclear technology has played a significant role in this way, so the nuclear accidents in recent century and the potential risk for using radioactive materials, has encouraged the governments and international societies to set up devices in order to prevent happening these events and enact procedural rules for bringing an action of compensating resulting from such damages which leads to organize international conventions of nuclear liability. On the one hand, the mentioned conventions have facilitated prosecution of the defendant for compensating nuclear damages by introducing some principles such as the strict liability principle and channeling of liability to operator principle, and on the other hand, they have predicted the 10-year and 30- year prescriptions for claims of compensation by making distinction between physical damages due to nuclear incidents and other kinds of damages. Equivalent to those regulations, the codifiers of international conventions of nuclear liability have played a significant role to accelerate legal procedures of such claims by determining the principle of exclusive jurisdiction of local court of nuclear event and by applying rule of competence unity and also presenting the law of competent court as a applicable law on claims. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Claim for Compensating for Nuclear Damage
  • Operator of Nuclear Installations
  • Prescription (Laps of Time)
  • The Principle of Exclusive Jurisdiction
  • Applicable Law
فارسی
اسکینی، ربیعا، مباحثی از حقوق تجارت بین‌الملل، تهران، نشر دانش آموز، چاپ اول، 1371.
جعفری، فیض الله، حوادث اتمی و اصول مسؤولیت مدنی، مجله پژوهشهای حقوقی، 1387، شماره 13.
چرچیل، رابین و آلن لو، حقوق بین‌الملل دریاها، ترجمه بهمن آقایی، تهران، کتابخانه گنج دانش، 1383.
حسنی، سید عباس و مرضیه فتحی، آمادگی و پاسخ مراکز درمانی در حوادث پرتوی، تهران، نشر سیمین، چاپ اول، 1387.
شمس، عبدالله، آئین دادرسی مدنی، ج 1، تهران، انتشارات دراک، چاپ 12، 1388.
ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، کتابخانه گنج دانش، چاپ شانزدهم، 1381.
لور راسا، میشل، مسؤولیت مدنی، محمد اشتری، تهران، نشر حقوقدان، چاپ اول، 1375.
متین دفتری، احمد، آئین دادرسی مدنی و بازرگانی، ج 1، تهران، انتشارات مجد، چاپ دوم، 1381
محقق منتظری، لیلا، «مسؤولیت مدنی خسارات ناشی از حوادث هسته‌ای در معاهدات بین‌المللی و مقررات داخلی دولت‌ها»، ماهنامه حقوق دادرسی، 1383، ش 46.
مقتدر، هوشنگ، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ ششم، 1381
- انگلیسی
Cameron, Peter John, Nuclear Energy Law after Chernobyl (International Bar Association Series), London, Kluwer Law International, First Edition, 1988.
Dussart Desart, Roland, “The Reform of the Paris Convention on Third Party Liability in the field of Nuclear Energy and of the Brussels Supplementary Convention an overview of the Main Features of the Modernization of the Two Convention”, Nuclear Law Bulletin, 2005, No. 75.
Lamm, Vanda, “The Protocol Amending the Vienna Convention”, Nuclear Law Bulletin, 1998, No. 61.
McRae, Ben, “The Compensation Convention: Path to a Global Regime for Dealing with Legal Liability and Compensation for Nuclear Damage”, NuclearLawBulletin, 1998, No. 61.
McRae, Ben, “The Convention Supplementary Compensation for Nuclear Damage: Catalys for a Global Nuclear Liability Regime”, Nuclear Law Bulletin, 2007, No, 79.
Pelzer, Norbert, “On Modernizing the Paris Convention. Reasons for Revising the Paris Convention and Objectives”, Nuclear Law Bulletin, 1973, No. 12.
Schwartz, Julia A., “International Nuclear Third Party Liability Law: The Response to Chernobyl”, International Nuclear Law in the Post_ Chernobyl Period, 2006.
Sonds, Phillip & Paolo Galizzi, “The 1968 Brussels Convention and Liability for Nuclear Damage”, NuclearLaw Bulletin, 1999, No. 64.
Stoiber, Carlton & Alec Baer & Norbert Pelzer & Wolfram Tonhauser, Handbook on Nuclear Law, Vienna, International Atomic Energy Agency, First Edition, 2003.
- فرانسه
Mazeaud, Henri & Leon Mazeaud & Jean Mazeaud, Leçons de Droit Civil, Obligations, T. 2, Monntchrestien, 6é éd., 1978.
Viney, Geneviève & Patrice Jourdain, Traité de Droit Civil. Les Conditions de la responsabilité, Librairie générale de droit et de jurisprudence, 2é éd, 1998.
Viney, Geneviève, Traité de Droit Civil. Introduction a la responsabilité, Librairie générale de droit et de jurisprudence, 2é éd, 1995.
Weill, Alex & Francois Terré, Droit Civil Les obligations, Dalloz, 2é éd, 1975.
http://fr.wikipedia.org/wiki/Accident_nucl%C3%A9aire
http://parlement-ue2008.fr/rap/l05-327/l05-3270.html
http://www.senat.fr/rap/l02-004/l02-0040.html
http://www.senat.fr/rap/l02-004/l02-0040.html