تزاحم و توازن حقوق فرد و جامعه در دادرسی‌های کیفری

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه تهران

چکیده

موضوع این پژوهش بررسی تزاحم حادث بین چند حق در فرآیند دادرسی‌های کیفری و چگونگی برقراری توازن لازم بین آنهاست؛ به عبارت روشن‌تر مسأله اصلی تحقیق، توجه به تزاحمی است که ممکن است در برخی موارد بین حقوق جامعه (منافع عمومی) و حقوق افراد درگیر (به ویژه مظنون و متهم) به وجود آید؛ بدین معنا که در دادرسی‌های کیفری از سویی اشخاص از جمله مقامات قضائی و رسانه‌ها با استناد به حق بنیادین آزادی بیان و اطلاعات، به منظور رعایت مصلحت و منفعت عمومی، خود را محق در بیان و افشاء اطلاعات در خصوص مظنون، متهم و جرم اتهامی آنها می‌دانند. از سویی دیگر، مظنون و متهم نیز با استناد به حقوق مسلم خود، یعنی حق به بی‌گناه فرض شدن و حق حفظ حریم خصوصی، اجرای مطلق حق آزادی بیان را مانع اجرای حقوق خود می‌دانند. در این مقاله سعی بر آن است که با بررسی قوانین و رویه قضائی ایران، قوانین برخی کشورها و اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای و به ویژه آراء دیوان اروپایی حقوق بشر به عنوان یک نهاد تخصصی در رسیدگی‌های قضائی به دعاوی حقوق بشری، بایدها و نبایدهای حقوقی در اجرا و یا استثناء (تعدیل) این حقوق ارائه گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Individual and Social Rights in the Criminal Procedures: Some Challenges

نویسنده [English]

  • jamshid Gholamlu
چکیده [English]

This paper discuss about the conflict between community interests and the rights of individuals involved in criminal justice, especially the accused and suspects and how make necessary balance between them; That means in the criminal justice entities, including judicial officials and the media referring to the fundamental right freedom of expression and information in order to observe the public interest and benefit, their right to express and disclose information about suspects, accused of crimes charges and consider them. On the other hand, the suspect and charged based on their inalienable rights, namely the right to assume the innocent and the right to privacy, free speech right to run an absolute barrier implementation know their rights. This paper has been on the examination Iran laws and Case law, the laws of some countries and international and regional documents and particularly European Court of Human Rights Case law as a specialized agency in the judicial investigation in human rights, legal bindings or modify these rights should be presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Freedom of Expression
  • Presumption of Innocence
  • Privacy
  • public interest
  • Criminal Procedure
  • Conflict of Rights
  • Balance
  • Defendant
  • Suspect

آشوری، محمد، حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول، 1383.

آئین‌نامه نظام جامع اطلاع رسانی قوه قضائیه، مصوب 1386/7/19.

اسپنسر، جی. آر.، آئین دادرسی کیفری در انگلستان، ترجمه محمد رضا گودرزی و لیلا مقدادی، تهران، جنگل، 1384.

انصاری، باقر، حقوق حریم خصوصی، تهران، سمت، چاپ اول، 1386.

برلین، آیزیا، چهار مقاله درباره آزادی، ترجمه محمد علی موحد، تهران، خوارزمی، چاپ دوم، 1380.

خالقی، علی، «تأملی بر انتشار تصویر چهره متهم در روزنامه‌ها»، مجله پژوهشهای حقوقی، شماره 15، 1388.

خالقی، علی، آئین دادرسی کیفری، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، چاپ اول، 1387.

دستورالعمل حفاظت از اسناد، اطلاعات و ادله پرونده‌های قضائی، مصوب 1385/8/3.

روزنامه وطن امروز، مورخ 1388/2/12.

روزنامه همشهری، مورخ 1388/1/31

شمس ناتری، محمد ابراهیم، «اصل برائت و موارد مدون آن در حقوق کیفری»، علوم جنائی، مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر آشوری، تهران، سمت، چاپ اول، 1383.

فرجیها، محمد، «بازتاب رسانه‌ای جرم»، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، شماره 22، پاییز 1385.

قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و حمایت از داده‌ها.

قانون آئین دادرسی کیفری فرانسه، ترجمه عباس تدین، تهران، معاونت حقوقی و توسعه قضائی قوه قضائیه، روزنامه رسمی، چاپ اول، 1388.

کاتوزیان، ناصر و همکاران، آزادی اندیشه و بیان، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، چاپ اول، 1382.

میل، جان استوارت، رساله درباره آزادی، ترجمه جواد شیخ‌الاسلامی، تهران، علمی و فرهنگی، چاپ پنجم، 1385.

وسبروت، دیوید، فردریسکون و بایرون، دادرسی عادلانه، ترجمه فریده طه و لیلا اشرافی، تهران، میزان، چاپ اول، 1386.

A.V. Norway, ECHR, judgment of 9 April 2009, available at: http://sim.law.unnl/sim/case law/nof.nsf

Allenet de Ribemont v. France, ECHR, judgment of 10 Febrary 1995, available at http://sim.law.unnl/sim/caselaw/nof.nsf

Chadwick, Paul, “Privacy and Media, Subtle Compatibility–Five Categories of Fame”, International Conference on Privacy and Personal Data Protection, Wroclaw, Poland, 2004.

Declaration on freedom and expression in the media in the context of the fight against terrorism. adopted by the committee of ministers of the Council of Europe on 2 march 2005, available at: http://www.regjeringen.no/upload/kkd/medir/declaration terrorhsm.pdf

Declaration on the provision of information through the media in relation to criminal proceeding, adopted by the committee of ministers of the Council of Europe on 10 July 2003, available at http://www.medialaw.ru.law/other-laws/european/html

Explanatory memorandum to recommendation Rec, 2003, 13 of the committee of ministers to member states on the provision of information through the media in relation to criminal proceedings, available at: http://www.ebu.ch/leg-ref-co-2003-13-criminal-proccehngs-pdf

Knan v. United Kingdom, ECHR, judgment of 12 May 2000, available at http://sim.law.unnl/sim/caselaw/nof.nsf

Liberty’s response to culture, Media and Sport select committee inquiry into Privacy and Media intrusion, 2003.

Privacy and Media Intrusion, Fifth Report of Session 2002-03, House of Commons, Culture, Media and Sport Committee.

Sciacca v. Italy, ECHR, judgment of 11 Janury 2005, available at http://sim.law.unnl/sim/ caselaw/nof.nsf

Smith, A.T.H, Balancing liberty and security? A legal analysis of united kingdom anti-terrorist legislation, Springer science, 2007.

Sprack, John, Criminal Procedure, Oxford University Press, 2006.

Tadros, Victor, Rethinking the Presumption of Innocence, Springer, 2006

Taylor, David, Privacy and New Media- Some Reflections, Australian Catholic University, Melbourne, 2004.

The PCC Code of Practice- 2003, available at http://www.pcc.org.uk

The press industry code of practice- 2007, available at:http://www.pcc.org.uk