رویکرد قانون‌گذاری به قراردادهای الکترونیکی

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکترای حقوق بین‌الملل، مدرس دانشگاه پیام نور

چکیده

قرارداد الکترونیکی در سطح جهانی، منطقه‌ای و داخلی موضوع قانون‌گذاری قرار گرفته که هدف اصلی آن تسهیل تجارت الکترونیک و برداشتن موانع رشد آن است. از طرفی قانون‌گذاران در خصوص وضع قواعد حاکم بر قراردادهای الکترونیکی با دو عامل متعارض روبه‌رو هستند؛ حمایت از مصرف‌کننده و نیاز فزاینده به مقرراتی عام‌الشمول برای جهانی شدن تجارت در رابطه با قراردادهای الکترونیک. قانون‌گذاران با این سؤال مواجه هستند که آیا آنها نیازمند مجموعه قوانین جدیدی در این خصوص هستند یا قواعد بنیادین سنتی قابل تطبیق بر این محیط جدید است و آیا باید سیاست حمایت از مصرف‌کننده را مبنای وضع قانون قرار دهند یا ویژگی جهانی بودن شبکه مبنای این امر قرار گیرد و قواعد عام‌الشمولی برای اعمال بر تجارت در فضای مجازی وضع کنند. هدف این مقاله بررسی روش‌های قانون‌گذاری در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی در خصوص نحوه قانون‌گذاری راجع به قراردادهای الکترونیکی در زمینه قواعد ماهوی، شکلی و تعارض قوانین است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Approach of Legislator to Electronic Contracts

نویسندگان [English]

  • Gholamnabi Feyzi Chakab 1
  • Ebrahim Noshadi 2
چکیده [English]

The electronic Contracts have been subject to global, regional and domestic legislation. The main aim is to facilitate electronic commerce and omit barriers to its growth. On the other hand, lawmakers that regulate rules governing electronic contracts are face with two conflict factors; 1: consumer’s protection provision and need to General unification rules for the growing globalization of trade. Legislators are faced with the question whether they need a new set of rules in this regard or the traditional contract law is sufficient? In this new environment, legislation should adopt consumer protection policy or universal feature of network should be attended and take a unification general rules for trade in cyberspace. This article reviews legislation methods of the regulators at the international, regional and local level regarding electronic contracts

کلیدواژه‌ها [English]

  • Electronic Contract
  • Law
  • Technological Neutrality
  • functional equivalence
آقازاده دیزجی، حمید، «بررسی حقوقی کنوانسیون 2005 سازمان ملل متحد درباره استفاده از ارتباطات الکترونیکی در قراردادهای بین‌المللی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه پیام نور مرکز تهران، مرداد 1389.

آهنی، بتول، «انعقاد قراردادهای الکترونیکی»، ندای صادق، سال نهم، تابستان و پائیز 1383، ش 35-34.

اسمندینگاف، توماس جی.، «قواعد ضروری جهت اعتبار تعاملات الکترونیکی در عرصه جهانی»، ترجمه مصطفی بختیاروند، مجله حقو قی بین‌المللی، ش 38.

السان، مصطفی، «بررسی نحوه تعیین قانون حاکم بر قراردادهای الکترونیکی»، پژوهش حقوق و سیاست، ش 19، 1385.

السان، مصطفی، «تشکیل قراردادهای الکترونیکی»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، ش 36، پائیز 1384.

بناء نیاسری، ماشاالله، «تشکیل قرارداد در فضای سایبر»، مجله پژوهشهای حقوقی، سال پنجم، ش 9، بهار و تابستان 1385.

بوستانی، داریوش، «حمایت از مصرف‌کننده در تجارت الکترونیک»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم، 1382.

پولانسکی، پاول، «انعقاد قراردادهای الکترونیکی بین‌المللی در جدید‌ترین کنوانسیون سازمان ملل متحد»، ‌ترجمه میرحسین کاویار، مجله حقوقی بین‌المللی، سال بیست و پنجم، ش 39.

رامبرگ، کریستینا هولتمارک، «دستورالعمل تجارت الکترونیکی و تشکیل قرارداد در چشم‌اندازی تطبیقی»، ترجمه مصطفی السان، مجله تخصصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، ش 20، ویژه حقوق، سال ششم، تابستان 1385.

فنگفی ونگ، فای «صلاحیت قضائی در دعاوی ناشی از قراردادهای اینترنتی، بررسی حقوق اتحادیه اروپا و ایالات متحده»، ترجمه عباس کریمی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 40، ش 101، بهار 1389، صص 239-156.

مارتین، چارلز اچ، «کنوانسیون قراردادهای الکترونیکی آنسیترال»، ترجمه علی رضائی، مجله تحقیقات حقوقی، ش 47، تابستان 1387.

محمدزاده، محمود، «قانون حاکم بر شکل قراردادها و اسناد تنظیمی در حقوق مدنی و داخل ایران و نیز حقوق بین‌الملل خصوصی»، مجله کانون، سال 44، دوره جدید، دی و بهمن 1379، ش 22.

نوری، سیدمسعود، «اصول حقوقی تجارت الکترونیک با تأکید بر قانون تجارت الکترونیک ایران»، مجله حوزه و دانشگاه، ش 44، پائیز 1384.

نیکبخت، حمیدرضا، «تعارض قوانین در قراردادها (قانون حاکم بر تعهدات قراردادی و اصل حاکمیت اراده)»، مجله تحقیقات حقوقی، ش 32، 1384.

هیل، جنیفر ‌ای، «آینده قراردادهای الکترونیکی در عرصه بین‌الملل: خلأها و گریزهای ذاتی کنوانسیون سازمان ملل متحد راجع به بیع بین‌المللی کالا»، ترجمه مصطفی السان و زینب کنعانی، مجله حقوقی، ش 35، پائیز و زمستان 1385.

AL-Farhan, Farhan, “Electronic Contracts The Impact of the UNCITRAL Model Law on International Legal Systems Saudi Arabia Information Technology Development from a Legal Perspective 2002”.

Anil Samtani & SK Tan Harry, “Legal, Regulatory and Policy Issues of E-Commerce in Asia”, available online at: http://www.apdip.net/projects/2003/asian-forum/docs/papers/ session7.pdf.15/11/05

Browns, Roger Word and Howell Gaints, “Consumer Protection on the Internet, The impact of the information society on law” available online at: http://jsis.artsci.washington.edu/ programs/europe/netconference/howekkspapaer14/11/2004

Fangfei Wang, Faye, Internet Jurisdiction and Choice of Law: Legal Practices in the EU, US and China, Cambridge University Press, 978-0-521-19933-9.

Johnson, David R. and David G. Post, “Law and Borders, The rise of law in cyberspace”, 48 Stan. L. Rev.1367 [1996].

Kierkegaard, Sylvia Mercado, “E-Contract Formation: U.S. and EU Perspectives”, 3 Shidler J. L. Com. & Tech. 12 (Feb. 14, 2007), at <http://www.lctjournal.washington.edu/ Vol3/a012Kierkegaard.html>

Murray D, Andrew, “Regulating Electronic Contracts: Comparing the European and North American Approaches”, Foro de Derecho Mercantil Revisit Internacional, 2 [2004]: 75-97, Available at: http://works.bepress.com/andrew_murray/2

Murray, Andrew, “Regulating E-commerce: Formal transactions in the digital age” 14th BILETA conference, England, 1999, available online at: http://bileta.ac.uk/99papers/murray. html

Pappas, Christopher William, “Comparative U.S & EU approaches to E-commerce regulation: Jurisdiction, Electronic Contracts, Electronic Signatures and Taxation”, Denver Journal of International Law and Policy, vol. 31, Winter 2002, pp. 325-347.

Polanski, Paul Przemyslaw, “Convention on E-Contracting: The Rise of International Law of Electronic Commerce?”, Leon Kozminski Academy of Entrepreneurship and Management, 19th Bled e-Conference e-Values Bled, Slovenia, June 5-7, 2006, Pub. L. 106-229, 114 Stat. 464 [2000] [codified at 15 U.S.C. §§ 7001-7006, 7021, 7031].

Poyton, David, “Electronic contracts: an analysis of the law applicable to electronic contracts in England and Wales and its Role in facilitating the growth of electronics” author university, Ph. D., 2004.

Sookman, Barry, “Legal framework for E-commerce transactions”, Computer and Telecommunications Law Review, 7 [4] 2001, pp. 85-95.

Tahat, Hisham, “Factors Affecting E-Commerce Contract Law”, University of Aberdeen April, 2005, Queen’s University of Belfast April, 2005.

Thurlow, W. Harry, “Electronic Contracts in the United States and the European Union: Varying Approaches to the Elimination of Paper and Pen”, vol 5.3, Electronic Journal of Comparative Law, [November 2001], <http://www.ejcl.org/53/art53-1.html>

Legislation and documents:

Council Directive 1997/7/EC, [1997] OJ L144/19, available online at EUR-LEX site http://europa.eu.int/eurlex/ en/lif/dat/1997/en_397L0007.html

Council Directive 1999/93/EC, [2000] OJ L013/12, available online at EUR-LEX site http://europa.eu.int/eurlex/ en/lif/dat/1999/en_399L0093.html

Council Directive 87/102, Directive for the Approximation of the Laws, Regulations and Administrative Provisions of the Member States Concerning Consumer Credit, 87 O.J. [L 042] [EEC] available at http://europa.eu.int/eur-lex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri= CELEX:31987L0102:EN:HTML , amended by

Council Directive 90/314, Directive on Package Travel, Package Holidays and Package Tours [hereinafter “Travel Packages Directive”] 90 O.J. [L 158] [EEC] available at http:// europa.eu.int/eur-lex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31990L0314:EN:HTML.

Council Directive 90/88, 90 O.J. [L 061] [EEC] available at http://europa.eu.int/eur-lex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31990L0088:EN:HTML and

Council Directive 97/7, Directive on the Protection of Consumers in Respect of Distance Contracts [hereinafter “Distance Contracts Directive”], 97 O.J. [L 144] [EC] available at: http://europa.eu.int/eurlex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32000L0031:EN:HTML

Council Regulation [EC] No. 44/2001 of 22 December 2000 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters [“Brussels I Regulation”], OJ L 012, 16.01.2000 P. 1–23, available at eur-lex.europa.eu/LexUriServ/ LexUriServ.do?uri=CELEX:32001R0044:EN:HTML

Directive 1999/93/EC of the European Parliament and of the Council of 13 December 1999 on a Community framework for electronic signatures, 1999.

Directive 2000/31/EC of the European Parliament and of the Council of 8 June 2000 on certain legal aspects of information societyservices, in particular electronic commerce, in the Internal Market [Directive on Electronic Commerce], 2000.

Draft Model Rules for Electronic Arbitration of Cross-Border Consumer Claims, CIDIP VII, draft/ borrador 15 August 2008, available at www.oas.org/dil/Legislative_Guidelines_for _Inter-

Draft of Proposal for a Model Law of Jurisdiction and Applicable Law for Consumer Contracts, by Canada for CIDIP VII, in May 2008, available at www.oas.org/dil/ Draft_of_proposal_for_a_Model_Law_on_Jurisdiction_and_Applicable_Law_for_Consumer

European Parliament and Council Directive 2004/48, Directive on the Enforcement of Intellectual Property Rights [hereinafter “Intellectual Property Rights Directive”] 04 O.J. [L 157] [EC].

European Parliament and Council Directive 94/47, Directive on the Protection of Purchasers in Respect of Certain Aspects of Contracts Relating to the Purchase of the Right to Use Immovable Properties on a Timeshare Basis [hereinafter “Timeshare Directive”], 94 O.J. [L 280] [EC].

Feasibility Study of the Choice of Law in International Contracts: Report on Work Carried Out and Suggested Work Programme for the Development of a Future Instrument”, Note prepared by the Permanent Bureau, Preliminary Document No 7 of March 2009, The Hague Conference on Private International Law, available at www. hcch.net/upload/wop /genaff2009pd07e.pdf

Hague Convention on Choice of Court Agreements, concluded 30 June 2005, available at www.hcch.net/index_en.php?act=conventions.text&cid=98.

http://europa.eu.int/eur-lex/lex/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31998L0007:EN: HTML

Legislative Fact Sheet on ucita, The National Conference of Commissioners on Uniform State Laws at http://www.nccusl.org/Update/uniformact_factsheets/uniformacts-fs-ucita.asp

Legislative Fact Sheet on UTA, The National Conference of Commissioners on Uniform State Laws at http://www.nccusl.org/Update/uniformact_factsheets/uniformacts-fs-UTA.asp

Regulation [EC]No. 593/2008 of the European Parliament and of the Council of 17 June 2008 on the law applicable to contractual obligations [“Rome I Regulation”], OJ L 177, 04.07.2008 P. 6–16, available at eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:

Report from the Commission to the European Parliament, the Council and the European Economic and Social Committee on the application of Council Regulation [EC]No. 44/2001 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters, Brussels, 21.4.2009, COM[2009] 174 final, Commission of the European Communities, available at www.ipex.eu/ipex/cms/home/Documents/doc_COM20090174FIN

UN Convention on Contracts for the International Carriage of Goods Wholly or Partly by Sea [the “Rotterdam Rules”] 2 February 2009, A/RES/63/122, available at www.uncitral.org/ pdf/english/workinggroups/wg_3/res122e.pdf

UN Convention on Contracts for the International Sale of Goods [“CISG”], 11 April 1980, UNCITRAL, available at www.uncitral.org/pdf/english/texts/sales/cisg/CISG.pdf

Uniform Computer Information Transaction Act [2002] available at http://www.law. upenn.edu/bll/ulc/ucita/2002final.pdf.

Uniform Electronic Transaction Act [1999] available at http://www.law.upenn.edu/bll/ ulc/fnact99/1990s/UTA99.pdf.

United Nations Convention on the Use of Electronic Communications in International Contracts UNCITRAL secretariat, Vienna International Centre, http//www.uncitral.org

United Nations, General Assembly Resolution 51/162 of 16 December 1996- UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce with Guide to Enactment, 1996

Cases:

ALS Scan v. Digital Service Consultants Inc, 293 F. 3d 707 [4th Circuit 2002]

International Shoe Co, v. Washington, 326 US 310, 320, 66 S.Ct, 160, 90 L.Ed, 104

Zippo Mfg Co v. Zippo Dot Com, Inc, 952 F. Supp. 1119 [W. D. Pa. 1997], 1124.