آلودگی هوای تهران و حق شهروندان بر محیط زیست سالم

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیأت علمی گروه حقوق محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 استادیار و عضو هیأت علمی گروه علوم محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 دانشجوی مقطع دکترای حقوق محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات*

4 دانشجوی مقطع دکترای حقوق محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

چکیده

هوا یکی از عناصر بسیار ضروری برای زیستن بر روی این کره خاکی است، به گونه‌ای که بدون آن امکان حیات از هر یک از موجودات سلب خواهد شد، لذا حفظ کیفیت آن امری ضروری است. رشد تکنولوژی و شهرنشینی به تبعات خود افزایش حجم گسترده‌ای از انواع آلاینده‌ها در هوا را موجب شده و به دلیل مضر بودن آن برای سلامت عموم و محیط زیست، حساسیت دولتمردان را مبنی بر اتخاذ تدابیر و تمهیداتی خاص به منظور جلوگیری از آلوده نمودن هوا و تخریب محیط زیست بر انگیخت. بنابراین، برخورداری از یک محیط زیست سالم و عاری از هرگونه آلودگی برای هر یک از شهروندان جزئی از حقوق شهروندی محسوب میگردد و در بسیاری از اسناد بین‌المللی و داخلی مورد تأکید قرار گرفته است. بدین ترتیب، آلوده نمودن هوای تهران و نبود کنترل و نظارت جدی بر آن نقض حقوق شهروندان تهرانی تلقی می‌شود.این مقاله، به بررسی حق شهروندان بر محیط زیست سالم با توجه به آلودگی هوای تهران می‌پردازد. در این راستا، ضمن بررسی آلودگی فعلی هوای تهران، حق شهروندان بر محیط زیست سالم، از منظر حقوق داخلی ایران و حقوق بین‌الملل محیط زیست، مورد بررسی و تشریح قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tehran Air Pollution and Citizen Rights on Healthy Environment

نویسندگان [English]

  • Seyed Abbas Pour Hashemi 1
  • Lobat Taghavi 2
  • Yalda Khalatbari 3
  • Sahar Zareee 4
چکیده [English]

Air Is Supposed As A Necessary Element For Living On The Earth So That The Life Of All Creatures Will Stop Without It; We Shall, Therefore, Preserve Its Quality. Technology Growth And Urbanization Themselves Have Caused Great Pollution In The Air And For Their Damages To People Health And Environment, Made The Authorities To Adopt Measures And Arrangements To Prevent Air Pollution And Environmental Degradation. So, Enjoying A Safe Environment Without Any Pollution For The Citizens Is Being Considered As A Partial Contribution Of The Civil Rights And Is Emphasized In Many Internal And International Instruments. In This Regard, Air Pollution Of Tehran And Lack Of Control And Severe Supervision Is Being Considered As Violation Of Tehran Civil Rights. This Paper Deals With The Rights Of Citizens On Safe Environment Considering Tehran Air Pollution. Also, Besides The Current Pollution Of Tehran Air, Citizens Rights On Safe Environment Is Being Evaluated In Respect of National Law And International Environmental Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pollution
  • Tehran air pollution
  • civil rights
  • the rights on safe environment
  • national law
  • International Law
  • International Environmental Law

پورهاشمی، سید عباس و همکاران، آشنایی با حقوق و تکالیف شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران، تهران، تهران، اداره کل تنقیح قوانین و مقررات ریاست جمهوری، چاپ اول، مرداد 1389.

پورهاشمی، سید عباس، «مرزشناسی حقوق بشر و حقوق شهروندی»، همایش ملی حقوق شهروندی، تهران، نشر میزان، اسفند 1389.

پیری، مریم و ناصر قاسمی، «بررسی حقوقی- قضایی چگونگی و نقش اعمال حقوق شهروندی در محیط زیست»، مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره یازدهم، ش 3، پاییز 1388.

حمامی، مجید، «بررسی تغییرات نامطلوب آب و هوایی جهان و راهکارهای اجرایی برای کاهش و کنترل آن» مجله توسعه و تغییر اقلیم، ش 2، زمستان 1389.

عباسپور، مجید، مهندسی محیط زیست، تهران، مرکز انتشارات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، 1383.

عرفان‌منش، مجید و مجید افیونی، آلودگی محیط زیست، آب، خاک و هوا، تهران، انتشارات ارکان، چاپ دوم، پاییز 1381.

فیروزی، مهدی، حق بر محیط زیست، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، چاپ اول: 1384.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

قانون مجازات اسلامی

قوانین و مقررات مربوط به شهر و شهرداری

گلکار، فروغ و علیرضا فرهمند، آلودگی‌های محیط زیست، تهران، انتشارات ماندگار، چاپ اول، بهار 1389.

مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط زیست ایران

مجموعه قوانین و مقررات حقوق شهروندی

منصوری، نبی‌الله، آلودگی محیط زیست (هوا، آب، پسماند، صوت)، تهران، انتشارات آراد، چاپ اول، 1390.

مهرپور، حسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران، نشر اطلاعات، چاپ دوم، اسفند 1383.

 

A/RES/45/94, “Need to ensure a healthy environment for the well-being of individuals” (Resolutions)

Additional Protocol to the American Convention on Human Rights in the Area of Economic, Social and Cultural Rights “Protocol of San Salvador”, O.A.S. Treaty Series No. 69 (1988), signed November 17, 1988, reprinted in Basic Documents Pertaining to Human Rights in the Inter-American System, OEA/Ser.L.V/II.82 doc.6 rev.1 at 67 (1992)

African (Banjul) Charter on Human and Peoples’ Rights (Adopted 27 June 1981, OAU Doc. CAB/LEG/67/3 rev. 5, 21 I.L.M. 58 (1982), entered into Force 21 October 1986)

Cavender, James H. et al., “Nationwide Air Pollutant Emission Trends”, U.S. Environmental Protection Agency, office of air and water programs, office of air quality planning and standards, North Carolina, 1973, in www.nepis.epa.gov/exe/zypurl.cgi?dockey =20013chg.txt

Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in Environmental Matters, done at Aarhus, Denmark, on 25 June 1998.

Declaration of the United Nations Conference on the Human Environment (Stockholm declaration), 1972

Fenger, Jes, “Air pollution in the last 50 years–From local to global”, 2009, in www.elsevier.com/locate/ atmosenv

Florides, Georgios & Paul Christodoulides, “Global warming and carbon dioxide through sciences”, in www.elsevier.com/locate/envint

International Covenant on Civil and Political Rights, Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 2200A (XXI) of 16 December 1966, entry into force 23 March 1976.

International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 2200A (XXI) of 16 December 1966, entry into force 3 January 1976.

Postorino, M. Nadia, Regional Airports, UK, Wit Press, Apr 8, 2011.

The Hague Declaration, 1989

The third draft covenant solidarity rights, 1982.

United Nation Framework Convention on Climate Change (UNFCCC).

United Nations Conference on Environment and Development (UNCED), (Rio declaration), 1992

USEPA (1998), “Guideline for Reporting of Daily Air Quality – Pollutant Standards Index - (PSI)”, Environmental Protection Agency, Washington, DC.

World Charter for Nature Adopted by UN General Assembly, 1982

wrmin.nic.in/index3.asp?subsublinkid=292&langid=1&sslid=375

www.actrav.itcilo.org/actrav-english/telearn/global/ilo/law/…

www.africa-union.org/.../Banjul%20Charter.pdf

www.article.niazemarkazi.com

www.doe.ir/portal/home/default.aspx

www.elsevier.com/locate/atmosenv

www.elsevier.com/locate/envint

www.epa.gov/superfund/sites/queryhtm/nplfin.html

www.un-documents.net/wced-ocf.html

www.unece.org/env/pp/documents/cep43e.pdf

www.unfccc.int/climatechange/html

www.worldbank.org

www2.ohchr.org/english/bodies/hrc/docs/ngos/hrslibyaaj.pdf