ملاحظاتی بر شورای قانون اساسی فرانسه

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

شورای قانون اساسی یکی از برجسته‌ترین نهادهای ناظر در خانواده کلسنی ـ اروپایی دادرسی اساسی است. تأسیس این نهاد در سنت حقوقی فرانسه که آغشته به فرهنگ مونتسکیویی مبارزه با حکومت قضات است، با دشواری‌های نظری و عملی فراوانی همراه بوده است. اما واقعیت آن است که نظام‌های حقوقی همراه با جوامع انسانی یکسره در حال تحول‌اند. گرچه، تأسیس شورای قانون اساسی در حقوق اساسی فرانسه خود به مثابه یک انقلاب حقوقی تلقی شد، اما این نهاد در طول حیات پنجاه‌ساله خود انقلاب‌های سترگی را در حقوق اساسی فرانسه رقم زد و در ژوئیه 2008 دست پرتوان قوه بنیان‌گذار خودِ این نهاد را نیز با تحولات بزرگی روبه‌رو ساخت. بی‌تردید، تغییرات ایجاد شده در شورای قانون اساسی، ماهیت دادرسی اساسی در فرانسه را در سال‌های آینده دچار نوعی دگرگونی خواهد کرد. نگارنده در مقاله حاضر می‌کوشد تا نمایی از ساختار، بافتار عضوی، کارکردها، صلاحیت‌ها و رویه‌های شورای قانون اساسی را در اختیار خوانندگان فرزانه قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some Considerations on theConstitutional Council of the French Republic

نویسنده [English]

  • Ali Akbar Gorji
چکیده [English]

The Constitutional Council (Conseil Constitutionnel) is the highest constitutional authority in the France. It was established by the Constitution of the Fifth Republic on 4 October 1958, and its duty is to ensure that the principles and rules of the constitution are upheld. Indeed the establishment of this institution is as important as the French revolution. Following from the 2008 constitutional revision, appointments to the Council will be subject to a Parliamentary approval process which is an important revolution in the process of law-making in France. In this essay we will analysis the nature of the essential proceeding in the future of the French law, and then we will consider the functions, competences and the jurisprudence of the council.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Constitutional Council
  • competences
  • structure
  • Supervision
  • Fifth Republic
  • France
  1. BADINTER, Robert et Marceau LONG, Une seul Constitution, Préface aux actes du colloque: Conseil constitutionnel et Conseil d’Etat, L.G.D.J., Montchrestien, 1988
  2. CE, 9 avril 1999 Dame Ba, v. J.-P. CAMBY, RDP, 1999
  3. CONAC, G. et D. MAUS, L’exception d’inconstitutionnalité, STH, 1990
  4. DEUXIEME CONGRES de l’Association des Cours Constitutionnelles ayant en Partage l’Usage du Français, L’accès au juge constitutionnel: modalités et procédures, Libreville, 2000
  5. DRAGO, G., L’exécution des décisions du Conseil constitutionnel, Paris, Economica-PUAM, 1990
  6. EISENMANN, Ch.; «Palindromes ou stupeur ?», Le Monde, 5 mars 1959
  7. FAFOREU, L., La politique saisie par le droit, alternance, cohabitation et Conseil constitutionnel, Paris, Economica, 1988
  8. FATIN-ROUGE STEFANINI, Marthe, «Réforme des institutions: de nouveaux droits pour les citoyens?», http://www.bfdc.org/
  9. FAVOREU, L., Le Conseil constitutionnel, «Que sais-je?», Paris, PUF, 6e éd., N° 1724, 2002
  10. FAVOREU, Louis, Les Cours constitutionnelles, Paris, PUF, 3e éd. mise à jour, 1996 (4e éd. 2004)
  11. GORDJI, A.-A., «La composition du Conseil constitutionnel et de Conseil gardien», Revue iranienne de droit constitutionnel, N° 1, 2003. 372-421
  12. GORDJI, A.-A., «La justice constitutionnelle, mythe ou réalité: Approche franco-iranienne», thèse de doctorat, Faculté de droit et de sciences politiques de l’Université de Nantes, 2006
  13. GORDJI, A.-A., «Regard rétrospectif sur l’histoire de la justice constitutionnelle en France», Revue juridique, Université de Nantes, N° 2, 2006. 247-277
  14. ROUSSEAU, D., Droit du contentieux constitutionnel, Paris, Montchrestien, 2001, 6e éd.
  15. ROUSSILLON, H., Le Conseil constitutionnel, Paris, Dalloz, 5e éd., 2004
  16. VEDEL, Georges, cité par P. AVRIL et J. GICQUEL, Le Conseil constitutionnel, Paris, Montchrestien, 2e éd., 1993
  17. Voir les grandes décisions, 6e éd., n° 35