تعلیق اجرای قواعد بین‌المللی حقوق بشر در وضعیت‌های عمومی فوق‌العاده

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

اصولاً هدف قواعد بین‌المللی حقوق بشر حمایت از ارزش‌هایی است که ریشه در کرامت ذاتی انسان دارند، و از این روی اساساً و ماهیتاً تقیّد در مکان و زمان را برنمی‌تابند. اجرای این قواعد در فراسوی مرزهای ملی هر کشور، و تأکید بر اجرای متقارن آن قواعد با قواعد حقوق بشردوستانه بین‌المللی در زمان مخاصمات مسلحانه جلوه‌ای از آن ویژگی قواعد بین‌المللی حقوق بشر است.
با این حال قواعد بین‌المللی حقوق بشر می‌بایست در ظرفی اجتماعی یعنی در قالب هر جامعه ملی به اجرا درآیند، جامعه‌ای که در آن دولت نه تنها موظف به احترام و تضمین رعایت حقوق بشر و آزادی‌های اساسی هریک از افراد است، بلکه مسؤول حراست از منافع و مصالح عمومی نیز می‌باشد (حکمرانی مطلوب). بر این اساس، در نظام بین‌المللی حقوق بشر دولت واجد این حق و تکلیف است که در راستای حراست از نظم عمومی، امنیت ملی، سلامت یا اخلاق عمومی و یا رعایت حقوق و آزادی‌های دیگران، برخی از حق‌ها و آزادی‌های بشری افراد را طبق قانون محدود سازد. از سوی دیگر، به هنگام بروز یک وضعیت فوق‌العاده عمومی که حیات ملی را به مخاطره می‌افکند دولت می‌تواند با اعلام رسمی قبلی و منوط به قید و بندهای مختلف، به تعلیق اجرای برخی از قواعد بین‌المللی حقوق بشر مبادرت ورزد. بدیهی است که صلاحدید دولت در تشخیص مصالح جمعی و تعلیق اجرای شماری از قواعد بین‌المللی حقوق بشر مطلق نبوده و در احاطه قیود شکلی و ماهوی مختلفی قرار گرفته و از قابلیت کنترل قضایی (و یا شبه‌قضایی) برخوردار است. به نظر می‌رسد در عصری که اغلب جوامع ملی در احاطه عوامل مختلفی مثل جنگ، تروریسم، بلایای طبیعی، بحران‌های زیست‌محیطی و ... قرار گرفته‌اند که بنیان‌های حیات جمعی آنها را در معرض خطر قرار داده است استفاده از حربۀ تعلیق اجرای تعهدات بین‌المللی در زمینه حقوق بشر وسوسه‌کننده و در عین حال خطرناک باشد. ادعای استمرار آن وضعیت‌ها برای مدت طولانی باعث شده که تعلیق قواعد بین‌المللی حقوق بشر همچنان بردوام بماند و این خود عاملی است که می‌تواند نظام جهانی حقوق بشر را که هنوز به ساز و کارهای پیشرفته نظارتی تجهیز نشده است، تهدید نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Derogation of Human Rights in Situation of Public Emergency

نویسندگان [English]

  • Seyed Ghasem Zamani 1
  • Marzieh Esfandiary 2
1 Associate Professor of International Law, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 MA of International Public Law, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

According to human rights conventions and the relevant case-law, a state of emergency can be justified only by an exceptional situation of crisis which affects the whole population and constitutes a threat to the organized life of the community of which the state is composed. The threat must be imminent; its effects must involve the whole nation; the continuance of the organized life of the nation must be threatened; the crisis or danger must be exceptional in the sense that the normal measures or restrictions permitted by the Convention for the maintenance of public safety, health and order, are plainly inadequate. In a state of emergency measures can be taken that derogate from the protection normally afforded by human rights. Rights are not absolute and may legitimately be limited by law. But derogation must be proportional to the emergency. People can only be detained without trial for the specific purpose of restoring peace and order during an emergency. The government will have to justify the continued detention of such people to a court, and there are still certain rights that it is not permissible to derogate from.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human rights
  • Derogation
  • Public Emergency
  • Terrorism
  • Absolute Rights
  • Jus Cogens
الف) منابع فارسی
ـ کتاب‌های فارسی
بلدسو، رابرت و بوزچک. فرهنگ حقوق بین‌الملل. چاپ اول. ترجمه بهمن آقایی. تهران: انتشارات گنج دانش، 1375.
عبدالهی، محسن. تروریسم: حقوق بشر و حقوق بشردوستانه. چاپ اول. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1388.
ـ مقاله‌های فارسی
امیرارجمند، اردشیر و محسن عبدالهی. «اعمال حقوق بشر در مبارزه با تروریسم». مجله نامه مفید 64 (1386): 80-51.
زمانی، سید قاسم. «جایگاه موازین بین‌المللی حقوق بشر در مبارزه با تروریسم». مجله پژوهشهای حقوقی 8 (1384): 66-41.
فلسفی، هدایت‌الله. «جایگاه بشر در حقوق بین‌الملل معاصر». مجله تحقیقات حقوقی 18 (1375): 267-212.
 
ب) منابع انگلیسی
A) Books
Beyani, Chaloka. Human Rights Standards and the Free Movement of Peoples within States. Oxford: Oxford University Press, 2002.
Boyle, Kevin. “Terrorism, State of Emergency and Human Rights.” In The War on Terror, edited by Richard Ashby Wilsonm 109. University of Connecticut: Cambridge University Press, 2005.
Buergenthal, Thomas. “To Respect and to Ensure: State Obligations and Permissible Derogations.” In The International Bill of Rights: The Covenant on Civil and Political Rights, edited by Louis Henkin, 72-80. New York: Colombia University Press, 1981.
McCarthy, Svensson, and Anna Lena. The International Law of Human Rights and the State of Exception. Netherland: Kluwer Law International Publishing, 1998.
B)  Articles
“States of Emergency”, Backgrounder Security Sector Governance and Reform. Accessed October 2005.
Bates, Ed. “A Public Emergency Threatening the Life of the Nation? The United Kingdom’s Derogation from the European Convention on Human Rights of 18 December 2001 and the ‘A’ Case.British Yearbook of International Law. Oxford Journal 76 (2006): 295.
Benevenisti, E. “The Role of National Courts in Preventing Torture of Suspected Terrorists.European Journal of International Law 8 (1997): 651-653.
Criddle, Evan J., Evan Fox-Decent. “Human Rights, Emergencies and the Rule of Law.Human Rights Quarterly 34, No. 1 (2012): 36.
Hartman, Joan F. “Derogations from Human Rights Treaties in Public Emergencies.Harvard International Law Journal 22 (1981): 89-99.
Hartman, Joan F. “Working Paper for the Committee of Experts on the Article 4 on Limitation Provisions.Human Rights Quarterly 3 (1985): 22.
Macken, Claire. “Terrorism as a State of Emergency in International Law.” Paper presented at the Anzsil 2005 Conference, Canberra, June 16-18, 2005.
O’ Dennell, Daniel. “Commentary by the Rappoarteur on Derogation.Human Rights Quarterly 10 (1985): 27.
Pettit, Philip. “Deliberative Democracy and the Discursive Dilemma.” 11PHIL.ISSUES 268 (2001): 281-282 In Criddle and Fox-Decent, 24.
Schreuer, Christoph. “Derogation of Human Rights in Situation of Public Emergency: The Experience of the European Convention on Human Rights.Yale Journal of World Public Order 9 (1982).
Zhipeng, He. “The Derogation of Human Rights: Reasons, Purposes and Limits.” paper presented at Dialogue Seminar: Ratification and Implementation of the ICCPR, and Right to Health, EU-China Human Rights Network, The Hague, November 8-9, 2004.
C) Cases and Documents
CCPR/C/79/Add. 76, 1997.
CCPR/C/9/Add. 81, 1997.
CCPR/CO/71/Syria, 2001.
CCPR/CO/72/GTM, 2001.
CCPR: Landinelli Silvia v. Uruguay, Case No. 34/1978, April 8, 1981.
CCPR: Salgar de Montejo v. Colombia, Case No. 64/1979, March 24, 1985.
Council of Europe. “European Convention on Human Rights and Fundamental Freedoms.” http://www.conventions.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/005.htm.
Council of Europe. “Guidelines on Human Rights and Fight Against Terrorism, Principle 2: ”All measures taken by States to fight terrorism must respect human rights and the principle of the rule of law, while excluding any form of arbitrariness, as well as any discriminatory ...”. http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/005.
ECHR, Lawless v. Ireland, No. 3- 332/57, July 1, 1961.
ECHR: Aksoy v. Turkey, Judgement of December 18, 1996.
ECHR: Brannigan and McBride v. United Kingdom, 5/1992/350/423-424.
ECHR: Brogan v. The United Kingdom, Publ. Court, Series A, No. 1, 45-B, Judgement of November 29, 1998.
ECHR: Fox, Campbell and Hartly v. The United Kingdom, 12244/86; 12245/86; 12383/86, E.C.H.R. 18, August 30, 1990.
ECHR: Ireland v. United Kingdom, Series A, No. 25, Judgement of January 18, 1998.
ECHR: Soering v. The United Kingdom, Publ. Court, Series A., No. 161, Judgement of July 7, 1969.
Greek Case (1969), Yearbook of European Convention on Human Rights, Vol. 12.
House of Lords, Opinions of the Lords of Appeal for Judgement in the Cause: A(FC) and Others (FC) (Appellants) v. Secretary of State for the Home Department (Respondent); and X(FC) and Others v. Secretary of State for the Home Department, UKHL 56, December 16, 2004.
Human Rights Committee General Comment, No. 29: State of Emergency (Article 4), CCPR/Rev.1.Add. 11, July 24, 2001.
Inter-American Commission on Human Rights. “Report on Terrorism and Human Rights.” Last modified October 22, 2002. http://www.cidh.org/Terrorism/Eng/toc.htm.
International Covenant on Civil and Political Rights.
Minimums Standards of Human Rights Norms In a State of Emergency, Section A, 1, b, The American Journal of International Law 79, No. 4 (Oct. 1985).
OAS. “American Convention on Human Rights.” http://www.oas.org/dil/access_to_information_American_Convention_on_Human_Rights.pdf.
Prosecutor v. Dusko Tadic, IT-94-1, Appeal Chamber, Decision on the Defence Motion for Interlocutory Appeal on Jurisdiction, October 2, 1995.
The Siracusa Principles on the Limitation and Derogation Provisions in the International Covenant on Civil and Political Rights. Human Rights Quarterly. 7, No. 1 (1985).
UNHCR. “Arab Charter on Human Rights.” http://www.unhcr.org/refworld/docid/3ae6b38540.html.