ماهیت حقوقی نمایندگان هوشمند در عرصه قراردادهای الکترونیکی

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

2 کارشناس‌ ارشد حقوق خصوصی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

چکیده

توسعه دسترسی به فضای مجازی، افزایش سرعت انتقال اطلاعات از طریق اینترنت در عرصه تجارت الکترونیک و همچنین پیشرفت‌های علمی اخیر در زمینه هوش مصنوعی، سبب طرح مفاهیم جدید و بروز مسائلی بی‌سابقه در بحث‌های حقوقی شده است. نماینده هوشمند به عنوان دسته‌ای پیشرفته‌تر از انواع نمایندگان الکترونیکی، یکی از این مفاهیم می‌باشد. نماینده هوشمند برنامه نرم‌افزاری غیر قابل رؤیتی است که از جانب کاربر انسانی به صورت خودکار و مستقل در شبکه‌های مجازی و بازارهای اینترنتی با انسان‌ها یا نمایندگانی دیگر از جنس خود قرارداد منعقد می‌کند. علی‌رغم تصویب قوانین مربوط به تجارت الکترونیک و قراردادهای الکترونیکی در دهه‌های اخیر، هیچ قانونی که به طور اختصاصی تکلیف صحت معاملات نمایندگان هوشمند را روشن کند، وجود ندارد. به منظور تبیین دقیق ماهیت حقوقی این نمایندگان برای مشخص نمودن وجود اهلیت و اراده در آنان، چهار نظریه عمده نزد محققان مطرح است؛ در نظر گرفتن آنها به عنوان برده، ابزار ارتباطی ساده، نماینده قراردادی سنتی و یا دادن شخصیت حقوقی به آنان که برگزیدن هریک، آثار حقوقی متفاوتی از خود برجای می‌گذارد. در این مقاله، پس از بیان کامل معایب و محاسن هر نظریه، آخرین تحلیل را مناسب‌ترین آنها یافتیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Intelligent Agent's Legal Nature in the Field of Electronic Contracts

نویسندگان [English]

  • Dr. Seyyed Elham-aldin Sharifi 1
  • Golnaz Beyrami 2
1 Assistant Professor of Law, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University
2 M.A in Private Law, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University
چکیده [English]

The development of accessing to the cyber space, increasing the speed of transferring data via internet in the electronic commerce area and also the recent scientific advances in the field of artificial intelligence have caused propounding new concepts and appearing unprecedented matters in the legal subjects. Intelligent agent is one of these concepts, as a more advanced group of the kind of electronic agents. The intelligent agent is an invisible software program that concludes contracts automatically and independently in the internet market places with humans or other agents of his own kind on behalf of the human users. Despite legislations about electronic commerce and electronic contracts in recent decades, there is no rule that clarifies the authenticity of the transactions of intelligent agents. In order to make this agent’s legal nature clear for determining the existence of capacity and will in them, it is posed four theories to the scholars; Calling them slaves, simple communication tools, traditional contract agents or giving them legal personality that choosing each of them, causes different legal consequences. In this essay, after completely describing the defects and benefits of each theory, we found the last one the most appropriate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intelligent Agent
  • Electronic Contract
  • Electronic Commerce
  • Automated Massage System
  • Cyber space
الف) منابع فارسی
حبیب‌زاده، طاهر. حقوق فناوری اطلاعات ـ حقوق قراردادها در گستره قراردادهای الکترونیک. جلد دوم. چاپ اول. تهران: انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1390.

حبیب‌زاده، طاهر. حقوق فناوری اطلاعات ـ دادگاه صالح و قانون حاکم بر قراردادهای الکترونیک. جلد سوم. چاپ اول. تهران: انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1390.

ذاکرحسین، عبدالرحیم. «هتک حرمت بشر از بردگی در حقوق و روابط بین‌الملل تا تبعیض در حقوق و عملکرد داخلی ملل». مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 25 (1369): 273-251.

رهبری، ابراهیم و علی رضایی. «نقش نمایندگان الکترونیکی در تشکیل قرارداد». مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 4 (1390): استفاده از محتوای مقاله، 178-159.

عربی، شهلا. قراردادهای الکترونیکی (انعقاد و تحلیل). چاپ اول. تهران: انتشارات فکرسازان، 1389.

کورزویل، ری. عصر ماشین‌های معنوی (وقتی رایانه‌ها از هوش انسان پیشی می‌گیرند). چاپ اول. ترجمه سیمین موحد. تهران: انتشارات پیکان، 1380.

موسوی، البرز، محمد فتحیان و مژگان معماری. «عامل‌های هوشمند در تجارت الکترونیک». مجله تدبیر 177 (1385): 39-34.

ب) منابع انگلیسی
Allgrove, Benjamin.D. “Legal Personality for Artificial Intellects: Pragmatic Solution or Science Fiction?.” SSRN Electronic Journal (Magdalen College University of Oxford) (2004): 1-84. doi: 10.2139/ssrn.926015.

Andrade, Francisco, Paulo Novais, Jose' Machado, Jose' Neves. “Contracting Agents: Legal Personality and Representation.” Artif.Intell.Law 15 (2007): 358-361.

Balke, Tina, and Torsten Eymann. “The Conclusion of Contracts by Software Agents in the Eyes of the Law.” Proc. of 7th Int. Conf. on autonomous Agents and Multi Agent Systems, University of Bayreuth, May 12-16, 2008.

Brent, Edward, and G.Alan Thompson. “Socialogy: Modeling Social Interaction with Autonomous Agents.” Social Science Computer Review (University of Missouri) 17: 3 (1999): 313-322. http://ssc.sagepub.com/.

Chopra, Samir, and Lawrence White. “Artificial Agents and the Contracting Problem: a Solution via an Agency Analysis.” Journal of Law, Technolog and Policy 2 (2009): 372-377. http://ssrn.com/abstract=1589564.

Directive 1999/44/EC of the European Parliament and of the Council of 25th May 1999 on Certain Aspects of the Sale of Consumer Goods and Associated Guarantees. http://eurlex.europa.eu/smartapi/cgi/sga-doc.

Directive 1999/93/EC of the European Parliament and of the Council of 13 December 1999 on a Community Framework for Electronic Signatures.

Directive 2000/31/EC of the European Parliament and of the Council of 8 June 2000 on Certain Legal Aspects of Information Society Services, in Particular Electronic Commerce, in the Internal Market. (Directive on Electronic Commerce).

Etzioni, Oren, and Daniel.S Weld. “Intelligent Agents on the Internet: Fact, Fiction and Forecast,” Department of Computer Science and Engineering, University of Washington (1995): 1-14.

Gershenson, Garcia.C. “Artificial Societies of Intelligent Agents.” Thesis for Majoring in Computing Engineering, University of Mexico, 2001.

Kerr, Ian.R. “Spirits in the Material World: Intelligent Agents as Intermediaries in Electronic Commerce.” Dalhouse Law Journal 22 (1999): 192-214.

Kerr, Ian.Rm and Marcus Bornfreund. “Buddy Bots: How Turings Fast Friends Are Under-Mining Consumer Privacy (Teleoperators and Virtual Environments).” University of Ottawa 14 (2005): 647-655.

Kis, Sabrina. “Contracts and Electronic Agents.” LLM Thesis and Essays, University of Georgia, School of Law, 2004.

Knowles, Chris. “Intelligent Agent Developments in Knowledge Management and Information Retrieval.” Business Information Review, SAGE Publications 16: 1 (1999): 44-50. doi: 10.1177/0266382994237063.

MonostoriM L, Vaneza. J and S.R.T Kumara. “Agent-Based Systems for Manufacturing.” Annals of the CIRP (Park University) 55 (2006): 3-27.

No Name, “Report on Legal Issues of Software Agents.” Legal Issues for Advancement of Information Society Technologies (2006): 11.

Schermer.B.W. Software Agents, Surveillance and the Right to Privacy: A Legislative Framework for Agent-Enabled Surveillance. Amsterdam: Leiden University Press, 2007.

Schleiffer, Ralf. “An Intelligent Agent Model.” European Journal of Operational Research 166 (2004): 666-693. doi: 10.1016/j.ejor.2004.03.039.

Shoyama. R.M. “Intelligent Agents: Authors, Makers and Owners of Computer-Generated Works in Canadian Copyright Law.” Canadian Journal of Law and Technology 4: 2 (2005): 128-140.

Solum, Lawrence.B. “Legal Personhood for Artificial Intelligences.Illinois Public Law and Legal Theory, Research Papers Series (University of Illinois, College of Law) 09-13 (2008.): 1239-1258. http://papers.ssrn.com/abstract=1108671.

Teahan, William John. Artificial Intelligence - Agents and Environments. Frederiksberg: Ventus Publishing ApS, 2010. http://bookboon.com/en/artificial-intelligence-agents-and-environments-ebook.

The Electronic Signatures in Global and National Commerce Act. (E-Sign Act 2000).

UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce (1996).

UNCITRAL Model Law on Electronic Signatures (2001).

Uniform Computer Information Transactions Act (1999).

Uniform Electronic Transactions Act (1999).

United Nations Convention on the Use of Electronic Communications in International Contracts (2005).

Weitzenboeck, Emilly.M. “Electronic Agents and the Formation of Contracts.Int. Journal of Law and Information Technology (University of Oxford) 9: 3 (2001): 204-234.

Yilmaz, Levent, and Tuncer Oren and Nasser-Ghasem Aghaee. “Intelligent Agents-Simulation and Gaming.SAGE Journals 37: 3 (2006): 339-349. doi: 10.1177/1046878106289089.