حقوق ایران نسبت به نقاط مداری از دیدگاه حقوق بین الملل

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علوم طباطبائی

2 دکترای حقوق بین الملل عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

مدار ثابت‌زمین به‌عنوان مداری باارزش و منحصربه‌فرد که در اطراف کرة زمین قرار گرفته و از ظرفیت محدودی برخوردار است، از دیرباز، همواره مورد دعاوی بسیاری از سوی کشورهای جهان بوده و تاکنون جنجال‌های متعددی بر سر وضعیت حقوقی آن ازجمله تصاحب نقاط این مدار، صورت گرفته است. ازجمله بارزترین ادعاهای مطروحه در این زمینه، ادعای کشورهای استوایی است که فعالیتشان از دهه 70 به‌طور جدی آغاز گردید و متعاقب آن منجر به صدور اعلامیه بوگوتا شد، ولیکن علی‌رغم تمام تلاش‌های صورت‌گرفته توسط این گروه از کشورها، استدلالات آنها نهایتاً ره به جایی نبرد و کشورهای استوایی به دلیل مخالفت شدید سایر کشورها و عدم برخورداری از حمایت حقوق‌دانان بین‌المللی نتوانستند راهی را برای اعمال حاکمیت ملی و انحصاری دولت‌هایشان، بر بخش‌هایی از مدار ثابت‌زمین بگشایند.
ادعاهای کشورهای استوایی رفته‌رفته سبب گردید که توجه حقوق‌دانان و جامعة بین‌المللی جهت یافتن راهی مناسب برای حل‌وفصل اختلافات موجود در این بخش از حوزه حقوق فضا افزایش یابد و سرانجام به نظامی قانونمند تبدیل شود.
وضعیت نقاط مداری ایران هم با این‌گونه از اختلافات و دعاوی بین‌المللی بیگانه نبوده و همواره موردتوجه و ادعاهای دیگران بوده است؛ زیرا تأخیر دولت ایران در استقرار ماهواره‌ها در بخش‌های ثبت‌شده ـ 26، 34 و 47 درجة شرقی مدار ـ سبب گردیده که تاکنون دو نقطة مداری از نقاط ارزشمند مزبور را از دست بدهد و تنها مدار باقی‌مانده در معرض خطر تصرف از سوی کشورهای دیگر قرار گیرد، ازاین‌رو مقالة حاضر درصدد بیان راهکاری برای این حل این مسئله می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Iran's Rights to Orbital Points from the Point of View of International Law

نویسندگان [English]

  • farnaz foroutanian shahrbabaki 1
  • Fatemeh Fathpour 2
1 M.A in International Law, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Ph.D. in Public International Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The geostationary orbit as a valuable and unique orbit exist around the earth and known as a limited natural resource. From past till now many countries have been contributed in many legal disputes about this orbit because of its ownership and legal status. one of the most important of these claims declare from equatorial countries that started their activities from 70`s decade seriously and result in issuance of Bogota declaration but their arguments confront with severe dissent of other countries and international jurists did not protect or accompany with their allegments.
These claims result in jurists and international society notice to find a suitable way to settlement these kinds of disputes and attempting to find a legal system to regulate the use of GSO.
Also our country Iran, confront with some challenges because of it’s orbit points, because of our delay to launch and stabilization of satellites in 26, 34 and 47 points, unfortunately we lost two of these orbit points and there is the risk of losing the other. This article discuss about the problem and the way we can keep our orbit points

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geostationary orbit
  • Bogota Declaration
  • The Legal Status of Geostationary Orbit
  • Iran’s Orbit Points

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
جباری، منصور و حسین تاج‌آبادی. «مدار ثابت­زمین؛ فرصت­ها و چالش­های پیشرو در به‌کارگیری منابع طیف/ مدار». مجله تحقیقات حقوقی 61 (1392): 293-249.

خبریاب. «همگامی ضد ایرانی اعراب و رژیم صهیونیستی در مدار 26 درجه؛ پشت پرده تلاش برای اشغال نقاط مدار فضایی ایران.» آخرین ویرایش 14 تیر 1390. www.khabaryaab.com/News/361025

خسروی، مجید. هوا و فضا از دیدگاه حقوقی. تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 1381.

سند نهایی کنفرانس جهانی مخابرات رادیویی، ژنو 1977.

ضیایی بیگدلی، محمدرضا. حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ سی‌ام. تهران: انتشارات گنج دانش، 1386.

محمودی، سید هادی. تصویربرداری ماهواره‌ای در حقوق بین‌الملل. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1390.

موسی‌زاده، رضا. بایسته‌های حقوق بین‌الملل عمومی 1 و 2. چاپ دوازدهم. تهران: انتشارات میزان، 1388.

نژندی‌منش، هیبت‌الله، یوسف بابایی و اسماعیل یعقوبی، مترجم. مجموعه اسناد حقوق بین‌الملل فضایی، تهران: انتشارات خرسندی، 1391.

نواده‌ی توپچی، حسین. حقوق بین‌الملل فضا. تهران: انتشارات خرسندی، 1390.

نور آسمان. «مدعیان می‌خواهند نقاط مداری ماهواره زهره را غصب کنند، جنجال بر سر تصاحب گهواره زهره». آخرین ویرایش 5 اردیبهشت 1390، www.nooreaseman.com/forum60/thread17426.html

ب) منابع انگلیسی

Bogota Declaration, Section 1, ITU Broadcasting Satellite Conference, DOC.No.81-E, Annex 4, Jan 17, 1977.

Brittingham, Bryon C. “Does the World Really Need New Space Law?.” Oregon Review of International Law 12, 31 (2010): 31-54.

Christol, Carl Q. “International Space Law and the Use of Natural Resources: Solar Energy.” RBDI-1 (1993): 28-52.

Gangale, Thomas. “Who Owns the Geostationary Orbit?.” Annals of Air and Space Law, McGill University XXXI (2006): 425-445.

Georgetown Space Law Group, “The Geo Stationary Orbit: Legal, Technical and Political Issues Surrounding it Use in World Telecommunications.” Case Western Reserve University Journal of International Law 16 (1984): 223-264.

ITU Convention, 1977.

J. Finch, Michael. “Limited Space: Allocating the Geostationary Orbit.” Northwestern Journal of International Law & Business 7 (Fall 1986): 788-802.

McDougal, Myres S. “The Emerging Customary Law of Space.” Northwestern University Law Review 58 (1964): 618-642.

Nayebi, Nima. “The Geosynchronous Orbit and the Outer Space Limits of Westphalian Sovereignty.” Hastings Science & Technology Law Journal 3:2 (2001): 471-498.

Oduntan, Gbenga. “The Never Ending Dispute: Legal Theories on the Spatial Demarcation Boundary Plane between Airspace and Outer Space.” Hertfordshire Law Journal 1(2) (2003): 64-83.

Olv, Varmer, “The Third World’s Search for Equitable Access to the Geostationary Satellite Orbit.” ILSA Journal of International Law 11 (1987): 175-197.

SarupJakhu, Ram. “The Legal Regime of the Geostationary Orbit.” Thesis, LL.M., Montreal: McGill University, 1983.

Scheraga, Joel. “Stablishing Property Rights in Outer Space.” Cato Journal 6 (Winter 1987): 889-903.

Spacenews. “Iran Finds a Placeholder Satellite for Contested Geostationary Slot.” Last Modified September 26, 2012. http://www.spacenews.com/article/Iran-finds-placeholder-satellite-contested-Geostationary-slot.

Strelets, Victor. “Governing the Geostationary Orbit, Satellite Communications and Space.” Governance in the Coming Years, IFIR 1 (2014): 69-74.

UN. DOC.A/AC.105/C.2/SR.296, April 4, 1978

UN. DOC.A/C.1/PV.10, April 4, 1978, at 37-38, p. 81-82

UN. Press Release OS/222, April 4, 1978.

UN. Press Release OS/844, March 17, 1978.

UN. Press Release OS/852, April 5, 1978.

UN.DOC. A/AC.105/C.2/SR.298, April 6, 1978.

United Nation General Assembly Resolution 3281: Charter of Economic Rights & Duties of the States.

Unoosa. Last Modified April 21, 2011. http://www.oosa.unvienna.org/oosatdb/showtreatysignatures.do.

Zdravic, Dusica. “The Legal Aspects of Access to the Geostationary Orbit.” Thesis LL.M., Montreal: McGill University, 1991.