دسترسی به غذای کافی، به‌عنوان یک حق بشری در نظام حقوقی سازمان جهانی تجارت با رویکردی بر محصولات غذایی تراریخته

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسنده

استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام‌نور، ایران

چکیده

در چهارچوب حقوق بین‌الملل بشری، حق بر غذای کافی، حق بنیادین هر شخص بر دسترسی پایدار به غذا، به‌گونه‌ای است که پاسخگوی نیازهای غذایی وی باشد و سلامتش را به خطر نیندازد. لذا یکی از عوامل مؤثر و مهم در جریان مبادلات تجاری محصولات غذایی به‌خصوص مواد غذایی حاوی سازواره‌های تراریخته، موضوع ایمنی و بی‌خطر بودن محصولات مزبور است. با‌توجه‌به جایگاه ویژه سازمان جهانی تجارت در عرصه تجارت مواد غذایی، بررسی تعهدات سازمان در سنجش سلامت و ایمنی مواد غذایی، از اهمیت خاصی برخوردار است. فلذا پرسش اصلی این است که اساس حقوقی تعهدات سازمان جهانی تجارت درزمینة بررسی ایمنی محصولات غذایی چیست و چگونه باید به این تعهد عمل کند؟ در این مقاله نشان داده می‌شود که علی‌رغم فقدان صراحت در متن موافقتنامه‌های سازمان جهانی تجارت درخصوص رعایت حق بر غذای کافی، اما به‌طور ضمنی، اعضای سازمان متعهد شده‌اند به‌منظور حفظ حیات و سلامت مصرف‌کنندگان، در هنگام مبادله و تجارت محصولات غذایی، اصول ایمنی و ارزیابی خطر را اعمال نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Access to Sufficient Food as a Human Right in the Legal System of World Trade Organization with the Emphasis on Transgenic Food

نویسنده [English]

  • Dr. Najmeh Razmkhah
Assistant Professor of Law, Payame Noor University, Iran
چکیده [English]

In the framework of International Human Rights, the right to adequate food is a fundamental right of everyone to access to food which is safe and nutrient. Therefore safety is main subject in trade of food productions, the case which has not been proved about transgenic foods. With attention to position of World Trade Organization (WTO), in food trade, examination of the WTO obligation about safety of foods is very important. So that the main question is about the legal base of WTO obligation to ensure the right to adequate food. In this article it has been shown that despite the absence of obvious provision about human right to adequate food in agreements of WTO, but WTO is impliedly obliged to respect this rights and standards about safety and risk assessment of food.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transgenic Food
  • World Trade Organization
  • Right to Adequate Food
  • Food safety
  • SPS Agreement

فهرست منابع

الف) منابع فارسی

ابراهیم‌گل، علیرضا. «حق بر غذا پیش‌شرط تحقق سایر حقوق».دوفصلنامه حقوقی بین‌المللی 39 (1387): 244-221.

باقری، عبدالرضا. بیوتکنولوژی گیاهی. ویرایش اول. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 1386.

شاه‌نجات بوشهری، علی‌اکبر. بیوتکنولوژی مولکولی و تولید مواد غذایی گیاهی. ویرایش اول. تهران: انتشارات نقش مهر، 1385.

شریفی سیرچی، غلامرضا، علی کاظمی­پور. بیوتکنولوژی، اصول و مبانی. ویرایش اول. کرمان: انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان، 1388.

صادقی، محسن. حمایت از ابداعات دارویی و الحاق به سازمان جهانی تجارت. ویرایش اول. تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1387.

هستر میر، هولگر. حقوق بشر و سازمان جهانی تجارت، اختراعات و دسترسی به دارو. ترجمه هاله حسینی اکبر‌نژاد و حوریه حسینی اکبر‌نژاد. ویرایش اول. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1390.

ب) منابع انگلیسی
Ahluwalia, Pooja. “The Implementation of the Right to Food at the National level: A Critical Examination of the Indian Campaign on the Right to Food as an Effective Operationalization of Article 11 of ICESCR.” NYU School of Law, New York, Center For human Rights and Global Justice Working Paper Economic, Social and Cultural Rights Series 25 (2004): 1-20.

Clive, James. “Global Status of Commercialized Biotech/ GM Crops.” ISAAA Brief 43 (2013): 1-8.

Committee on Economic, Social and Cultural Rights. “General Comment No. 12, 1999.” Accessed May 29, 2015. http://www2.ohchr.org/english/bodies/cescr/docs/E.C.12.GC.20.doc.

Committee on Economic, Social and Cultural Rights. “International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, (1969).” Accessed May 29, 2015. http://www2.ohchr.org/english/law/cescr.htm.

Committee on the Rights of the Children. “General Comment No. 14.” May 29, 2013. http://www2.ohchr.org/English/bodies/crc/docs/GC/CRC_C_GC_14_ENG.pdf.

Cotter, Thomas. “From Progressive Liberalization to Progressive Regulation in WTO Law.” Journal of International Economic Law 9 (2006): 1-43.

Craven, Merriam. The International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, a Perspective on Its Development. 2nd Ed. Oxford: Clarendon Press, 1995.

De Schutter, Olivier. “International Trade in Agriculture and the Right to Food,” a Report Presented to the Human Rights Council Session, GENEVA, March 2009 (A/HRC/10/005/Add.2).

Devos, Yann. “The Interplay between Social Concerns and the Regulatory Frame on GM Crops in the European Union.” Environ Biosafety Res 5 (2006): 127-149.

Eide, Absjorn. “The Human Right to Adequate Food and Freedom from Hunger.” In The Right to Food: In Theory and Practice, edited by The Modern Social Conflict: an Essay on Politics of Library. London: Weidenfeld and Nicolson, 1998.

Hannum, Hurst. “The Status of the Universal Declaration of Human Rights in National and International Law.” Georgia Journal of International and Comparative law 25 (1998): 280-308.

Haugen, Hans. “Human Rights and Technology - A Conflictual Relationship? Assessing Private Research and the Right to Adequate Food.” Journal of Human Rights 7 (2008): 224-244.

Horng, Der Chin. “International Law on Biotechnology.” Institute of European and American Studies. Academia 3 (2012): 1-10.

Josling, Tim. “Global Food Stamps: An Idea Worth Considering?.” International Centre for Trade and Sustainable Development 3 (2011): 1-17.

Lathem, Jonathan R. “The Mutational Consequences of Plant Transformation.” J Biotech 1 (2006): 1-7.

Lester, Simon. “Measures Affecting the Approval and Marketing of Biotech Products.” The American Journal of International Law 2 (2007): 453-459.

Narula, Smita. “The Right to Food: Holding Global Actors Accountable under International Law.” Columbia Journal of Transnational Law 44 (2006): 691-778.

Negri, Stephan. “Food Safety and Global Health: an International Law Perspective.” Global Health Governance 1(2009): 1-26.

Nielsen, Kaare Magne. “Monitoring and Modeling Horizontal Gene Transfer.” Nature Biotechnology 220 (2004): 1110-1114.

Schwartz, Michelle Leighton. “International Legal Protection for Victims of Environmental Abuse.” Yale Journal of International Law 38 (2006): 355-387.

United Nation. “General Assembly Resolution, (2008), Adopting the Declaration on the Sixtieth Anniversary of the Universal Declaration of Human Rights.” Accessed May 29, 2015. http://www.un.org/depts/dhl/resguide/resins.htm.

United Nations. “General Assembly Resolution, Sixtieth Anniversary of the Universal Declaration of Human Rights.” 2008. http://www.un.org/depts/dhl/resguide/resins.htm.

Velimiro, A. Biological Effects of Transgenic Maize NK 603 X Mon 810 Fed in Long Term Reproduction Studies in Mice. 1st Ed. Forshungsberi Chteder, 2008.

Vidar, Martin. “The Right to Food in International Law.” The Socio-Economic Rights Project of the Community Law Centre. University of the Western 2 (2003): 1-20.

World Health Organization. “Beijing Declaration on Food Safety, High-level International Food Safety Forum.” 2007. www.who.int/foodsafety/fs_management/meetings/Beijing_decl.pdf.

World Health Organization. “High-level International Food Safety Forum, (2007), BEIJING DECLARATION 5-ON FOOD SAFETY.” Accessed May 29, 2015. www.who.int/foodsafety/fs_management/meetings/Beijing_decl.pdf.

World Trade Law. “WTO Panel Reports, European Communities, (2006), Measures Affecting the Approval and Marketing of Biotech Products. 2006.” Accessed May 29, 2015. www.worldtradelaw.net/searchmain/searchreport.

World Trade Organization. “Agreement on Technical Barriers to Trade, (1995).” Accessed May 29, 2015. www.wto.org/english/docs_e/legal_e/17tbt_e.htm.

World Trade Organization. “The WTO Agreement on the Application of Sanitary and Phytosanitary Measures, (1995).” Accessed May 29, 2015. www.wto.org/english/tratop_e/sps_e/spsagr_e.htm.