پژوهشکده حقوقی شهر دانش پژوهشهای حقوقی 1682-9220 25 65 2026 04 21 The Formation of Islam’s Religious Authority in the Absence of Centralized Institutional and Normative Authority in Arabia فرایند تکوین اقتدار مذهبیِ اسلام در شرایط خلأ حکومتی و هنجاری عربستان 573 600 216939 10.48300/jlr.2025.504963.2879 FA هادی صالحی استادیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0009-0006-7877-8965 Journal Article 2025 01 09 No religious order emerges in a vacuum. The formation, continuity, and normative influence of religions are invariably conditioned by political, economic, environmental, and socio-cultural factors. Islam emerged in the Arabian Peninsula at a time when the region, save for limited territories such as Yemen, was largely devoid of centralized political authority, institutional governance, and coherent normative structures. The Prophet Muhammad (PBUH) was entrusted with his prophetic mission in a land characterized predominantly by tribal affiliations, kinship solidarities (ʿaṣabiyyāt), and a largely nomadic mode of life. Economically, with the exception of relatively developed urban centers such as Mecca and Yathrib, most regions of Arabia operated within a subsistence economy lacking stable productive surplus, thereby inhibiting the development of durable governmental institutions, organized political authority, and integrated commercial structures. Most nomadic tribes subsisted through pastoralism, intertribal raids, and predatory warfare. The identification and analysis of these socio-historical conditions have attracted the attention of several contemporary scholars, including Mohammed Bamyeh in The Social Origins of Islam. Adopting a descriptive-analytical approach, the present study seeks to examine more precisely the structural and normative conditions underlying the emergence of Islam and to identify the extent to which the institutional fragility and decentralized character of pre-Islamic Arabia influenced the doctrinal and normative architecture of the new religion. In particular, the article analyzes the manner in which the concept of divine sovereignty embodied in Allah functioned as a transcendent substitute for the absence of centralized statehood and monarchy in Arabia. Findings indicate that Islam introduced a form of normative and juridical authority capable of compensating for the regulatory and institutional deficiencies prevailing within Arabian society. More specifically, Islam’s duty-oriented and obedience-based conception of salvation, grounded in unequivocal adherence to the Sharīʿa, contributed to the mitigation of normative fragmentation and legal instability in the region. In this respect, Islam succeeded in synthesizing elements of existing tribal and sedentary customary orders with the requirements of a newly emerging socio-legal order founded upon religious legitimacy and normative cohesion. هیچ دیانتی در خلأ شکل نمی‌گیرد. بقا و تأثیرگذاری ادیان در بسترهای تمدنی، برآمده از زمینه‌ها و عوامل گوناگون سیاسی، اقتصادی و محیطی است. محمد رسول‌الله (ص) در سرزمینی به رسالت مبعوث شد که شاهد غلبۀ زندگی بدوی و هویت‌ها و عصبیت‌های قبیله‌ای بود. عربستان، جز خطّه یمن، فاقد هرگونه تجربۀ اقتدارِ سیاسی، نهادی و هنجاری متمرکز بود. اقتصادِ عربستان جز مناطق محدودی چون یثرب و مکه، اغلب به شکل معیشتی و فاقد تولیدِ مازاد بر مصرف سامان یافته بود که این امر بر شکل نگرفتن سیاست، حکومت و نیز تجارت مؤثر بود. قبایل بدوی فقط با دامپروری معیشتی و نیز غزوات و غارت یکدیگر روزگار می‌گذراندند. شناسایی این زمینه‌ها، موضوع پژوهش برخی صاحب‌نظران همچون محمد بمیه در کتاب «خاستگاه اجتماعی اسلام» بوده است. در این مقاله با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و به‌منظور شناسایی دقیق‌تر زمینه‌ها و عوامل دخیل در مختصات زمانی و مکانی ظهور اسلام، ردپای این رِقّت نهادی و اقتداری و نیز تأثیر سبک زندگی بدوی و صحرانشینانه و الزامات این سبک زندگی برای بقا را بر عناصر مختلف دیانت اسلام مشاهده خواهیم کرد. به‌طور مشخص تأثیر «الله» در رفع خلأ پادشاهی و دولت مرکزی در عربستان را به بحث می‌گذاریم. بر اساس یافته‌های این مقاله، درمی‌یابیم که رستگاری‌شناسی وظیفه‌گرا و متکی بر تبعیت مطلق و قاطع از شریعت، رِقّت هنجاری و قانونی در عربستان را تلطیف کرد و اسلام توانست عناصری از نظام‌های عرفی و هنجاری حضری و بدوی را با الزامات نظم جدیدی که خود در پی تأسیسش بود، به یک سنتز مثمر رساند. https://jlr.sdil.ac.ir/article_216939_a13f9910fab42848649a3b6d4b4c1d22.pdf