پژوهشکده حقوقی شهر دانش پژوهشهای حقوقی 1682-9220 مقالات آماده انتشار 2025 12 20 Feasibility study of the Guardian Council's effective confrontation with customary international law that is contrary to the Constitution and Islamic Sharia امکان‌سنجی مواجهه مؤثر شورای نگهبان با حقوق بین‌الملل عرفی مغایر با قانون اساسی و شریعت اسلام 236577 10.48300/jlr.2025.522974.2940 FA جلال الدین قیاسی دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران. مرتضی پورعزیز دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، گروه حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری دادگستری، تهران، ایران. 0009-0000-7200-8675 حامد رسولخانی دانشجوی دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران. 0009-0009-1761-4440 Journal Article 2025 09 13 Customary international law includes those rules that are established and sustained by the consistent and uniform practice of states and other subjects of international law in their international legal relations, in circumstances that give rise to legitimate expectations of the application of a similar practice in the future, when a large number of states participate in such practice on a permanent and continuous basis as specific behavioral rules. Since, according to Article 77 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran; international treaties must be approved by the Islamic Consultative Assembly and, according to Article 94, all resolutions of the Islamic Consultative Assembly must be sent to the Guardian Council for evaluation in accordance with Islamic standards and the Constitution. Thus, in reviewing international treaties, the Guardian Council sometimes encounters customary international law stipulated in the preamble and text of the treaty. This article seeks to answer the question of what is the Guardian Council's practice in dealing with customary international law and how can it have an effective confrontation? The present article, using a descriptive-analytical method, reaches the conclusion that, first, the Guardian Council, when confronted with the rules of customary international law in general, considers them to be contrary to Islamic law and the constitution; second, by accepting the generalities of customary international law and the existing proposed solutions, it can have an effective confrontation in this regard. حقوق بین‌الملل عرفی شامل آن دسته از قواعدی می‌باشد که به گونه‌ای مستمر و یکسان دولت‌ها و سایر تابعان حقوق بین‌الملل در روابط حقوقی بین‌المللی خود، در شرایطی که موجب پیدایش انتظاراتی مشروع از اعمال رویه‌ای مشابه در آینده شود، ایجاد شده‌است و پایدار می‌ماند و تعداد کثیری از دولت‌ها به صورت دایمی و مستمر در چنین رویه‌ای به عنوان ضوابط رفتاری خاص مشارکت می‌نمایند. مطابق اصل 77 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ معاهدات وقراردادهای بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند و به موجب اصل 94، کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی باید جهت بررسی وتطبیق با موازین اسلامی و قانون اساسی به شورای نگهبان ارسال گردند. بدین ترتیب، شورای نگهبان در بررسی معاهدات بین‌المللی بعضاً با حقوق بین‌الملل عرفی مقرر در مقدمه و متن معاهده مواجه می‌شود. این مقاله به دنبال پاسخ به این پرسش است که رویه شورای نگهبان در مواجهه با حقوق بین‌الملل عرفی چیست و چگونه می‌تواند مواجهه مؤثری داشته باشد؟ مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی به این نتیجه نائل می‌شود که اولاٌ، شورای نگهبان در مواجهه با قواعد حقوق بین‌الملل عرفی به طور کلی، آن‌ها را مخالف شرع اسلام و قانون اساسی می‌پندارد؛ ثانیاٌ، با پذیرش کلیات حقوق بین‌الملل عرفی و راهکارهای پیشنهادی موجود می‌تواند مواجهه مؤثری از این جهت داشته باشد. https://jlr.sdil.ac.ir/article_236577_9ce6d19e95bab0664783cd036a21a6de.pdf