Journal of Legal Research

Journal of Legal Research

Assessing Women’s Right in Holding Public Positions; a Jurisprudence ‎Perspective

Author
Ph.D. Candidate of International Law, Faculty of Law and Political Sciences, ‎Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran‎.
Abstract
The dominant discourse on Iranian Women’s Rights is based upon a formal reading ‎of Islamic jurisprudence which gives priority to men over women and consequently ‎prevents them from being eligible for holding public offices due to its allegedly ‎required dominance on men. According to the constitution of Islamic Republic of ‎Iran (principle 4), all laws and regulations should be in conformity with Islamic ‎standards and principles. This necessity realizing through continuous Ijtehad of fully ‎qualified Islamic scholars, in virtue of the pre-mentioned dominance of the formal ‎reading of Islamic jurisprudence has granted the right’s eligibility criteria a male-‎oriented discriminatory attitude. In order to reach an ideal as well as practical ‎conclusion, the Islamic jurisprudential reasons and arguments of the opponents will ‎be analyzed in this essay. The author believe that there is no persuasive and decisive ‎reason against the women’s right to hold public office in the Islamic sources.‎
Keywords

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
آصفی، محمدمهدی. «زن و ولایت سیاسی و قضایی». مجله فقه اهل بیت 42 (1385 تابستان): 100-47.
ابن واضح یعقوبی، احمدبن ابی یعقوب. تاریخ یعقوبی. جلد 1 و 2. چاپ هفتم. ترجمه محمدابراهیم آیتی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1374.
اشکذری، س.م. «حق سرپرستی در خانواده؛ بر اساس اثری منتشرنشده از استاد شهید آیت‌الله مطهری». مجله پیام زن 26 (اردیبهشت 1373): 11-4.
انصاری، حمید. مبانی فقهی شرایط قاضی در فقه شیعه و مذاهب چهارگانه. چاپ اول. بی‌جا: بی‌نا، 1371.
بهرامی خوشکار، محمد. قضا و شهادت زن در مکاتب فقهی و حقوقی. تهران: سرای قلم، 1381.
تاریخ طبری. جلد 1.
جعفری، محمدتقی. ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. جلد 11. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1368.
جوادی آملی، عبداله. زن در آیینه جلال و جمال. چاپ هجدهم. قم: مرکز نشر اسراء، 1387.
حسینی تهرانی، محمدحسین. رساله بدیعه. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی، 1429 ق.
حسینی تهرانی، محمدحسین. ولایت فقیه در حکومت اسلام. جلد 3. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی، 1421 ق.
شمس‫الدین، محمدمهدی. حدود مشارکت سیاسی زنان در اسلام. چاپ اول. ترجمه محسن عابدی. تهران: انتشارات بعثت، 1376.
صالحی نجف‫آبادی، نعمت‫الله. قضاوت زن در فقه اسلامی. چاپ دوم. تهران: امید فردا، 1386.
طباطبایی، محمدحسین. تفسیر المیزان. جلد 4 و 18. ترجمه سیّد محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1386.
فضل‫الله، سیّد محمدحسین. «اسلام و نقش اجتماعی زن». ترجمه سیّد مهدی علیزاده (موسوی). مجله پیام زن 52 (تیر 1375): 36-30.
فضل‫الله، سیّد محمدحسین. نقش و جایگاه زن در حقوق اسلامی. چاپ اول. ترجمه عبدالهادی فقهی‫زاده. تهران: نشر میزان، 1378.
قدیر، محسن. دیدگاه‌های فقهی درخصوص عهدنامه محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان. چاپ اول. قم: مرکز تحقیقات فقهی قوه قضائیه، 1377.
قربان‌نیا، ناصر و دیگران. بازپژوهی حقوق زن (بررسی قوانین مربوط به زنان در جمهوری اسلامی ایران). جلد 2. چاپ اول. تهران: روز نو، 1384.
کدیور، جمیله. «بنیادهای نظری مخالفان قضاوت زنان در ایران». مجله مطالعات زنان 1 (1385): 54-37.
کدیور، جمیله. زن. تهران: انتشارات اطلاعات، 1381.
مجتهد شبستری، محمد. نقدی بر قرائت رسمی از دین (بحران‌ها، چالش‌ها و راه‌حل‌ها). چاپ دوم. تهران: طرح نو، 1384.
مرعشی، سیّد محمدحسن. دیدگاه‌های نو در حقوق کیفری اسلام. جلد 2. چاپ اول. تهران: نشر میزان، 1379.
مرنیسی، فاطمه. زنان پرده‌نشین و نخبگان جوشن‌پوش (برداشتی نوین از حقوق زن در اسلام). چاپ اول. ترجمه ملیحه مغازه‌ای. تهران: نشر نی، 1380.
معرفت، محمدهادی. «بررسی مسئله شایستگی زنان برای قضاوت». مجله دادرسی 2 (خرداد 1376): 14-10.
منتظری، حسینعلی. دراسات فی الولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیة (مبانی فقهی حکومت اسلامی). جلد 2. چاپ اول. ترجمه محمود صلواتی. قم: نشر تفکر، 1369.
مهرپور، حسین. مباحثی از حقوق زن. چاپ دوم. تهران: اطلاعات، 1384.
مهریزی، مهدی. نواندیشی دینی و مسئله زن. چاپ اول. تهران: صحیفه خرد، 1387.
موسوی بجنوردی، محمد. «نقش زمان و مکان در تغییر احکام». مجله کانون وکلا (1375): 246-241.
موسوی سنگلاخی، سیّد محمدیعقوب. قضاوت زن از دیدگاه فقه شیعه. چاپ اول. قم: مرکز جهانی علوم اسلامی، 1385.
موسوی گرگانی، سیّد محسن. «پژوهشی در قضاوت زن». مجله فقه اهل بیت 30 (تابستان 1381): 107-69.
نجفی، محمدحسن. «زن و مرجعیت». مجله فقه (کاوشی نو در فقه اسلامی) 1 (1372 بهمن): 78-29.
ب) منابع عربی
ابن اثیر، مبارک بن محمد. النهایه فی غریب الحدیث و الاثر. جلد 4. قم: مؤسسه اسماعیلیان، 1364.
ابن البراج الطرابلسی، عبدالعزیز. المهذب. جلد 2. قم: مؤسسه النشرالاسلامی، 1406 ق.
ابن شعبه حرانی (ابو محمد حسن بن علی بن حسین بن شعبه حرانی). تحف العقول. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1404 ق.
ابن شعبه حرانی. تحف العقول. چاپ 2. قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1404 ق.
ابن‌اثیر، ابی الحسن علی بن محمد. اسدالغابه فی معرفه الصحابه. جلد 6. قاهره: دارالشعب، 1970 م.
اراکی، محسن. نظریه الحکم فی الاسلام. چاپ اول. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1425 ق.
الترمذی. الجامع الصحیح (سنن الترمذی). جلد 3. قاهره: دارالحدیث، 1419 ق.
الشیبانی (ابن اثیر). الکامل فی التاریخ. جلد 2. چاپ ششم. بیروت: دارصادر، 1415 ق.
بخاری، محمدبن اسماعیل. صحیح بخاری. جلد 9. بیروت: المکتبة الثقافیه، بی‌تا.
بیهقی، احمد بن حسین. السنن الکبری و فی ذیله (الجوهر النقی). جلد 1. بیروت: دارالمعرفه، 1413.
جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین. الروضة البهیه الشرح اللمعه. جلد 1. چاپ 8. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1414 ق.
حائری، سیّد کاظم. القضا فی الفقه الاسلامی. چاپ اول. قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1415 ق.
حلبی، ابوصلاح. الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبة امیرالمومنین، 1403 ق.
حلی (محقق)، ابوجعفر نجم‌الدین جعفر بن الحسن. شرایع الاسلام. چاپ دوم. قم: امیر، 1409 ق.
حلی، ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر. قواعد الاحکام. چاپ اول. جلد 3. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1413 ق.
حلی، محمد بن إدریس. السرایر الحاوی لتحریر الفتاوی. جلد 2. چاپ سوم. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1414 ق.
حنبل، احمد بن محمد بن. مسند احمد. جلد 5. بیروت: مؤسسه الرساله، 1416 ق.
خویی، ابوالقاسم. معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواه. جلد 8. بیروت: مرکز نشر الثقافه الاسلامیه فی العالم، 1390 ق.
راوندی، قطب‌الدین. فقه القران. چاپ دوم. جلد 2. قم: مکتبة آیت‌الله العظمی المرعشی، 1405 ق.
زمخشری، الامام ابی القاسم جار الله محمود بن عمربن محمد. الکشاف عن غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل. جلد 1. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1427 ق.
سبحانی، جعفر. نظام القضاء و الشهادة. جلد 1. قم: مؤسسه امام صادق، 1418 ق.
سبزواری، عبد الاعلی. مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام. جلد 27. چاپ اول. قم: دارالتفسیر، 1430 ق.
سیّد قطب. فی ظلال القرآن. جلد 1. بیروت: دارالشروق، 1406 ق.
شهید اول (محمد بن مکی جزینی عاملی). اللمعه الدمشقیه. بیجا: الدار الاسلامیه، بی‌تا.
صانعی، یوسف. مجمع المسائل. جلد 2. قم: میثم تمار، 1388.
صانعی، یوسف. منتخب‌الاحکام. قم: میثم تمار، 1382.
صدوق، محمدبن علی بن بابویه. الخصال. جلد 2. چاپ دهم. ترجمه صادق حسن‌زاده. تهران: ارمغان طوبی، 1393.
صدوق، محمدبن علی بن بابویه. من لایحضره الفقیه. جلد 3 و 4. تهران: مکتبه الصدوق، 1393 ق.
طبرسی، فضل بن حسن. مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. جلد 3. تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة، بی‌تا.
طریحی، فخرالدین. مجمع‌البحرین. جلد 6. چاپ اول. بیروت: دارالمکتبة الهلال، 1985 م.
طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن. المبسوط فی فقهالامامیه. جلد 8. تهران: المکتبة‫ المرتضویة لاحیاء آثار الجعفریة، 1387 ق.
طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن. النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی. چاپ اول. بیروت: دارالکتاب العربی، 1390 ق.
طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن. الخلاف. جلد 3. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1407 ق.
طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن. تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید. جلد 6. چاپ اول. بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، 1412.
عاملی (شهید ثانی). مسالک‌الافهام الی تنقیح شرایعالاسلام. جلد 13. چاپ اول. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیة، 1413 ق.
عسقلانی، احمد بن علی. تهذیب التهذیب. جلد 1. بیروت: دار صادر، 1325 ق.
عکبری بغدادی (شیخ مفید). المقنعه. چاپ دوم. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1410 ق.
فیاض کابلی، محمداسحاق. المسائل المستحدثه. کویت: مؤسسه مرحوم محمد رفیع حسین، 1426 ق.
کلینی، محمدبن یعقوب. کافی. جلد 5. چاپ سوم. بیروت: دارصعب و دارالتعارف، 1401 ق.
مکی عاملی (شهید اول). الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه. جلد 2. چاپ اول. قم: مؤسسه النشر الاسلامی،1414 ق.
مکی عاملی (شهید اول). اللمعة الدمشقیه. چاپ 2. قم: دارالناصر، 1406 ق.
موسوی اردبیلی، عبدالکریم. فقه القضاء. قم: مکتبة امیر المومنین، 1408 ق.
موسوی خمینی، سیّد روح‌الله. تحریرالوسیله. جلد 2. چاپ 5. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1416 ق.
موسوی خویی، سیّد ابوالقاسم. مبانی تکملة المنهاج. جلد 1. نجف اشرف: مطبعة الاداب، 1975 م.
موسوی خویی، سیّد ابوالقاسم. معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة. جلد 8. بیروت: نشر دارالزهرا، 1403 ق.
موسوی گلپایگانی، سیّد محمدرضا. کتاب القضاء. جلد 1. چاپ 2. قم: دارالقرآن الکریم، 1413 ق.
نهج‌البلاغه‏.
هندی، علاءالدین المتقی. کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال. جلد 6. بیروت: مؤسسه الرساله، 1413 ق.