پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

بررسی شرایط مسکن مشمول مستثنیات دین بر اساس قوانین و رویه شعب اجرای احکام مدنی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.
2 مدرس دانشگاه، بروجرد، ایران؛ قاضی دادگستری.
چکیده
در خصوص شناسایی مسکن مشمول مستثنیات دین در مرحله اجرا به‌واسطه تغییراتی که در قوانین ایجاد شده و تعارض موجود در قوانین، رویه متفاوتی در واحدهای اجرای احکام مدنی جریان دارد و این رویه‌های متفاوت با اصل تساوی حقوق مغایر است. از سوی دیگر به‌واسطه غیرقابل اعتراض بودن چنین تصمیماتی، امکان نظارت مراجع عالی و ایجاد وحدت رویه وجود ندارد. بر این اساس موضوع پژوهش حاضر بررسی شرایط مسکن مشمول مستثنیات دین است. هدف از آن مطالعه و تحلیل منابع حقوق ایران، شامل منبع فقهی، قوانین، رویه قضایی، نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه و دکترین حقوقی به‌منظور پیشنهاد رویه واحد به واحدهای اجرای احکام مدنی است. در انجام آن با توجه به لزوم توصیف و تحلیل منابع حقوق با روش تحلیلی ـ توصیفی به مطالعه موضوع پرداخته شد. بر اساس یافته‌های این پژوهش منزل مسکونی مشمول مستثنیات دین محکوم‌علیه معسر بایستی قابل سکونت باشد، در تصرف محکوم‌علیه باشد، در شأن محکوم‌علیه باشد، به‌قصد عدم تأدیه دین یا به‌منظور فرار از پرداخت دین تهیه نشده باشد، از جانب محکوم‌علیه به‌عنوان مال معرفی نشده باشد، با عسر و حرج داین تعارض نداشته باشد و متعلق حق غیر نباشد. در صورت شک در وجود هر یک از شرایط یادشده باید به اصل قابلیت استیفای محکوم‌به از تمامی اموال محکوم‌علیه رجوع نمود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining Housing Conditions Subject to Religious Exceptions Based on the Laws and the Procedure of Branches of Enforcement of Civil Judgments

نویسندگان English

Rasoul Ahmadi Far 1
Hamid Reza Bolhasani 2
1 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Literature and Humanities, Malayer University, Malayer, Iran.
2 Lecturer, Borujerd, Iran; Judge.
چکیده English

At the stage of enforcing the auto-da-fe, it is a principle that all debtors' property can be recovered. This general rule is an exception, and in the case of the execution of a verdict, its subject cannot be waived from the exceptions of property. Among the property subject to the exceptions is the residential house of the debtor. A residential home subject to this exception must meet the following conditions: Residence able, in the dignity of debtor, it was not prepared for the purpose of not paying the debt in order to escape from the debt, not directly introduced by the debtor, In addition, the debt must be incapacitated. If there is any doubt about the existence of any of the above-mentioned conditions, it is necessary to refer to the principle of the convict's ability to resign from the entire debtor's property and realize the right by seizing and selling it. Of course, in this regard, the situation of the creditor should be considered as much as possible.

کلیدواژه‌ها English

Exceptions to Debt
Housing
Dignity of the Condemned
Confiscation and Sale
Execution of the Court Order
- اصفهانی، سید ابوالحسن. وسیله‌النجاه، جلد سوم، چاپ اول. قم: مهر استوار، 1374 ه.ق.
- اصفهانی، راغب. مفردات فی القرآن، چاپ اول، تهران: نشرالکتاب، 1404.
- امینی، منصور و امیر نیکوبیان. «مفهوم‌شناسی اصول اجرای احکام مدنی». حقوقی دادگستری، 81،  97(1396)، 7-28.
https://doi.org/10.22106/jlj.2017.25897
- باختر، سید احمد و مسعود رییسی. بایسته‌های اجرای احکام مدنی، چاپ اول. تهران: نشرخط سوم، 1383.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. دانشنامه حقوق، جلد اول، چاپ نخست. تهران: انتشارات ابن‌سینا، 1348.
- حبیبی‌درگاه، بهنام. «مفهوم اصل دسترسی به دادگستری، ویژگی و جلوه‌های آن». مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، 10، 27(1397)، 61-90.
Doi: 10.22099/jls.2018.12550.1619
- حججی، سیدمهدی و علی فقیه‌حبیبی. «رویه‌های قضایی مرتبط با مستثنیات دین». فقه، حقوق و علوم جزا، 3، 10(1397)، 109-119.
- حکیمی‌صدر، موسی و فاطمه رجایی. «تأثیر تنگدستی دائن بر مسئله مستثنیات دین». آموزه‌های فقه مدنی، 11، 20(1398)، 265-286.
- حیاتی، علی عباس. اجرای احکام مدنی در نظم کنونی، چاپ دوم. تهران: انتشارات میزان، 1390.
- خدابخشی، عبدالله. حقوق حاکم بر اجرای احکام مدنی، چاپ اول. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1393.
- خرازی، محمد، حمید گزیده، فریدون تحصیلدوست و غلامحسین افتاده. آیین دادرسی، اجرای احکام مدنی، چاپ اول، تهران: روزنامه رسمی، 1393.
- دمرچیلی، محمد، علی حاتمی و محسن قرائی. قانون تجارت در نظم حقوقی کنونی. تهران: میثاق عدالت، 1384.
- روشن، محمد. «بررسی فقهی و حقوقی مستثنیات دین». انصاف، 3(1383)، 91-120.
- سرخه، عبدالله. «نگاهی به مستثنیات دین در قوانین حقوقی و مبانی فقهی آن». تحقیقات حقوق قضایی، 3، 5(1401)، 467-488.
- شاه‌حسینی، رضا. مستثنیات دین، پژوهشی در حقوق ایران و مطالعه تطبیقی، چاپ اول. تهران: انتشارات جنگل، 1390.
- شمس، عبدالله. اجرای احکام مدنی، چاپ نخست. تهران: انتشارات دراک، 1397.
- شیخ طوسی، محمدبن‌حسن. تهذیب الاحکام، چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1364.
- صفایی، حسین و مرتضی قاسم‌زاده. حقوق مدنی، اشخاص و محجورین، چاپ یازدهم. تهران: انتشارات سمت، 1384.
- عامری‌شهرابی، ابوالفضل. «چگونگی رعایت مقررات مستثنیات دین در قرار تأمین خواسته». قضاوت، 79(1393)، 135-148.
- قیم، عبدالنبی. فرهنگ معاصر عربی فارسی، چاپ چهارم. تهران: نشر نی، 1384.
- کاتوزیان، ناصر. دوره مقدماتی حقوقی مدنی، اموال و مالکیت، چاپ یازدهم. تهران: نشر میزان: 1385.
- کاتوزیان، ناصر. عقود معین، جلد 1، چاپ نهم. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1384.
- کلینی، ثقه السلام. الکافی، جلد پنجم، چاپ اول. تهران: دارالکتب اسلامیه، 1365.
- مافی، همایون و سیدکمال حسینی. «مبانی فقهی مستثنیات دین». فقه و مبانی حقوق اسلامی، 7، 24(1390)، 147-173.
- محسنی، حسن و همایون رضایی‌نژاد. «شکایت ثالث از عملیات اجرایی در مقایسه با اعتراض ثالث به رأی». حقوق خصوصی، 8، 18(1390)، 81-108.
Doi: 10.22059/jolt.2012.30132
- معین، محمد. فرهنگ فارسی، دوره دو جلدی، چاپ چهارم. تهران: انتشارات اَدنا، 1388.
- مهاجری، علی. دانشنامه اجرای احکام مدنی، جلد اول، چاپ اول. تهران: انتشارات فکرسازان، 1396.