پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

مطالعه تطبیقی تعهد به ارائه اطلاعات از سوی طرفین قرارداد بیمه در حقوق ایران و انگلیس

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
مصطفی انصاری نژاد 1
وحید قاسمی عهد 1
حسین جاور 2
سید وحید لاجوردی 1
1 گروه حقوق خصوصی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم ، ایران.
10.48300/jlr.2024.451982.2618
چکیده
تعهد اطلاع‌رسانی یکی از مهم‌ترین تعهدات در مرحله پیش‌قراردادی است. این تعهد که با مفهوم الزام به ارائه اطلاعات در دنیای حقوق شناخته می‌شود، از شخصی حمایت می‌کند که در موضع ضعف اطلاعاتی قرار دارد و دسترسی به اطلاعات برای او می‌تواند نقش بسیار مؤثری در تصمیم وی برای انعقاد قرارداد ایفا کند. یکی از حساس‌ترین نمونه‌ها در این زمینه، قرارداد بیمه است؛ زیرا اطلاعات ارائه‌شده از سوی بیمه‌گذار، معرف موضوع قرارداد و مبنای شکل‌گیری اراده بیمه‌گر برای انعقاد قرارداد یا تعیین شرایط آن است. از این ‌رو یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین حوزه‌های اعمال تعهد اطلاع‌رسانی، قراردادهای بیمه است. در همین راستا با توجه به سابقه و غنای حقوق انگلستان در زمینه حقوق بیمه، برجسته‌ترین نمونه‌های حمایت از این تعهد را می‌توان در نظام حقوقی این کشور یافت؛ به‌گونه‌ای که در سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۵ به‌ترتیب، قوانینی در حوزه بیمه در این کشور به تصویب رسید که به‌صراحت تعهد اطلاع‌رسانی قراردادی را تنظیم و تبیین کرده‌اند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از قوانین مزبور و مطالعه قانون بیمه ایران، در چهارچوب یک مطالعه تطبیقی، عناصر تعهد اطلاع‌رسانی را بررسی و تحلیل می‌کند.
کلیدواژه‌ها
تعهد
اطلاع‌رسانی
قرارداد بیمه
حقوق ایران
حقوق انگلیس

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Parties’ Duty to Provide Information in Insurance Contracts under Iranian and English Law

نویسندگان English

Mostafa Ansari Nejad 1
Vahid Ghasemi Ahd 1
Hossein Javar 2
Seyyed Vahid Lajevardi 1
1 Department of Private Law, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
2 Associate Professor, Department of Private Law, Farabi Faculty, University of Tehran, Qom, Iran.
چکیده English

The duty to provide information is one of the most important pre-contractual obligations. This duty protects parties who are at an informational disadvantage and for whom access to relevant information may significantly influence the decision to enter into a contract. Insurance contracts are particularly sensitive in this respect, since the information provided by the policyholder identifies the subject matter of the insurance and forms the basis on which the insurer decides whether to conclude the contract and on what terms. Insurance law has therefore long been one of the principal areas in which duties of disclosure have been recognized. English law, with its extensive history and well-developed body of insurance law, provides particularly instructive examples of legal protection in this field. The Consumer Insurance (Disclosure and Representations) Act 2012 and the Insurance Act 2015 introduced significant reforms to pre-contractual disclosure and representation requirements in consumer and non-consumer insurance, respectively. Through a comparative examination of these statutes and Iranian insurance legislation, this article analyses the constituent elements of the duty to provide information in insurance contracts under Iranian and English law.

کلیدواژه‌ها English

Duty to Provide Information
Disclosure
Insurance Contract
Iranian Law
English Law
الف) منابع فارسی
- احمدوند، ولی‌الله. (1383). آثار و احکام شرط تعیین خسارت ناشی از تأخیر و عدم اجرای تعهد در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی. فصلنامه مصباح، (61).
- امینی، منصور و محمدرضا حاذقی اقدم. (1400). تعهد بیمه‌گذار مبنی بر مطلع ساختن بیمه‌گر در فرض افزایش ریسک: مطالعه تطبیقی حقوق بیمه ایران، چین و اصول قراردادهای بیمه اروپا. مطالعات حقوقی، 13(39).
- پارساپور، محمدباقر، احسان قدیمی و حمید کبیری شاه‌آباد. (1396). بررسی خودداری از پذیرش اجرای قرارداد از سوی متعهدله در حقوق ایران و فقه امامیه با نگاهی به اصول حقوق قراردادهای اروپا و کنوانسیون بیع بین‎المللی کالا. پژوهش‎های حقوق تطبیقی، 21(4).
- پیله‌ور، مرضیه. (1389). مبانی فقهی مشروعیت عقد بیمه. فقه و مبانی حقوق اسلامی، 2(6).
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1386). ترمینولوژی حقوق. چاپ هفدهم. تهران: انتشارات گنج‌ دانش‌.
- حسینی، مینا. (1399). انواع خسارت‌های نقض تعهدات قراردادی و شرایط مطالبۀ‎ آنها در نظام حقوقی آلمان با مروری بر رویکرد حقوق ایران. حقوق فناوری‌های نوین، 1(1).
- خورسندیان، محمدعلی و فرهاد محمدی بصیر. (1396). الزام به اجرای عین تعهدات قراردادی در حقوق ایران در مقایسه با اسناد نوین حقوق خصوصی. دیدگاه‎های حقوق قضایی، (79-80).
- صالحی، جواد و یوسف ابراهیمی. (1391). مبانی و قلمرو تعهد به ارائه اطلاعات به مصرف‌کننده کالا. دانش حقوق مدنی، 1(1).
- طهماسبی، علی. (1397). مطالعۀ تطبیقی الزام به ایفای عین تعهد و فسخ قرارداد در حقوق ایران و آلمان. پژوهش‎های حقوق تطبیقی، 22(1).
- عابدیان، میرحسین و عبدالعظیم خروشی. (1388). تعهدات پیش قراردادی بیمه‌گر و جای خالی آن در لایحه بیمه تجاری. تحقیقات حقوقی، 50.
- قاسمی شهرام، سید حکمت‌اله عسکری و مسعودرضا رنجبر. (1400). نقض تعهد به اطلاع‌رسانی در روابط قراردادی اشخاص در حقوق ایران و انگلستان. تحقیقات حقوقی بین‌المللی، 14(54 ).
- کاتوزیان، ناصر. (1386). نظریه‌ عمومی‌ تعهدات. چاپ چهارم. تهران: نشر میزان.
- محقق داماد، سیدمصطفی و سید محمدحسن ملائکه پور شوشتری. (1393). ماهیت بیمه مسئولیت در حقوق ایران با رویکردی تطبیقی در حقوق انگلیس. حقوق تطبیقی (نامه مفید)، 10(102).
- محمدی، مجتبی و محمدهادی جواهر کلام. (1401). تعدیل ضمانت اجرای تعهد به ارائه اطلاعات در قراردادهای بیمه ‌مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس. مجله حقوقی دادگستری. 86(117).
- میرزایی، محمد. (1401). مبانی، شرایط و آثار تعهد به ارائه اطلاعات در عقد بیمه در حقوق ایران و انگلیس. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دماوند: دانشگاه آزاد اسلامی.
ب) منابع انگلیسی
- Abuzaid, Dina Esmaeil. (2018). Reform of the Doctrine of Utmost Good Faith: a comparative study between the UK and Saudi Arabia. PhD Thesis. University of Sterling.
- Baris, Soyer. (2014). Marine Insurance Fraud, Maritime and Transport Law Library. Washington: CRC Press.
- Birds, John. (2016). Birds' Modern Insurance Law. 10th Edition. Sweet & Maxwell.
- Clarke, M. (2007).  English Insurance Contract Law.
- Dunt, John. (2015). Marine Cargo Insurance. Washington: CRC Press.
- Hasson, R.A. (1969). The Doctrine of uberrima fides in Insurance Law- A Critical Evaluation. The Modern Law Review, 32.
- Huggins, Rebecca. (2011). The insured’s post-contractual duty of good faith under English and Scottish law: an update on reform proposals. In: Insurance and Reinsurance NewsWire. New York: Chadbourne & Parke LLP.
- Husa, William J. (1928). The common-law obligations of the pharmacist. The Journal of the American Pharmaceutical Association. 17(3).
- Kontautas, Tomas. (2002). Duty Of disclosure in insurance law. M.A. dissertation. Rotterdam: Erasmus University Rotterdam.
- Loacker, Leander D. (2015). Informed Insurance Choice? The Insurer's Pre-Contractual Information Duties in General Consumer Insurance. Cheltenham, UK: Edward Elgar.
- Lowry, John. (2009). Whither the Duty of Good Faith in UK Insurance Contracts. Connecticut Insurance Law, 16.
- Manning, Allan. (2010). Mannings six principles of general insurance : a comprehensive guide to utmost good faith, indemnity, subrogation, contribution, insurable interest & proximate cause. Camberwell, Vic.: Mannings of Melbourne.
- Marshall, Levine, Roger Ter Haar & Anna Laney. (2016). Construction insurance and UK construction contracts. Abingdon, Oxon; New York: Informa Law from Routledge.
- Ozlem, Gürses. (2015). Marine Insurance Law. New York: Routledge.
- Treitel, Guenter. (2003). The Law of Contract. Eleventh Edition. London: Sweet & Maxwell.
- Vásquez-Vega, D. (2014). A Comparative Analysis of Utmost Good Faith in Colombian and English Insurance Law. Journal of International Law, 5.
ج) قوانین
- Consumer Insurance (Disclosure and Representations) Act 2012.
- Consumer Rights Act 2015.
- Insurance Act 2015.
- Marin Insurance Act 1906.
- The Companies (Disclosure of Auditor Remuneration and Liability Limitation Agreements) Regulations 2008.
پژوهشهای حقوقی
دوره 25، شماره 66
تابستان 1405
صفحه 513-542