مطالعه تطبیقی معیار قابلیت پیش بینی ضرر در حقوق ایران و انگلستان

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، ایران

2 استاد گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران

چکیده

مطابق قواعد حاکم بر مسئولیت مدنی، شرط قابلیت پیش‌بینی ضرر نقش اساسی در جبران خسارت دارد و این موضوع در مسئولیت قراردادی و نیز قهری صادق است؛ اما در خصوص معیار حاکم بر این شرط، نصّ روشنی وجود ندارد که آیا معیار شخصی ملاک است یا معیار عرفی و نوعی؟ در معیار شخصی صرفاً وضعیت خوانده در نظر گرفته می‌شود و به این موضوع که آیا عادتاً برای سایر اشخاص قابل پیش‌بینی است، اعتنا نمی‌شود ولی در معیار نوعی فارغ از آنچه که در اندیشة خوانده بوده است، عرف ملاک عمل خواهد بود. در این مقاله که به مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و انگلستان می‌پردازد، با بررسی آراء و عقاید حقوق‌دانان و فقهای امامیه و نیز تحلیل مواد قانونی مرتبط، با جمع این دو معیار، معیار داوری را در مسئولیت قراردادی و قهری انسان متعارفی که جایگزین خوانده می‌شود و از اوضاع و احوال آگاه است، معرفی نموده‌ایم. نظر به وجود این شرط در مسئولیت قراردادی و غیرقراردادی در حقوق انگلستان، مطالعه تطبیقی این موضوع سودمند می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Predictability Damage Criterion in Iranian and England Laws

نویسندگان [English]

  • mohsen jafari behzadkalaei 1
  • Hamid Abhari 2
1 Faculty Member of Law Department, Payame Noor University, Iran
2 Professor Assistant at Tehran University, Faculty of Law, College of Farabi, Qom, Iran
چکیده [English]

According to the rules governing to civil liability, the condition of damage predictability plays a crucial role in the damage compensation and it is true about contractual and Forcible liability. About governing criteria upon this condition, there is no clear text whether this criterion is personal or based on custom? The mere status of defendant in personal criterion take into consideration and whether other persons who usually predictable not be attentioned and in custom criterion the mere custom regardless of what's happening in defendant mind take into account. This study which reviews Iran's Law and England, analyze Lawyers and jurists Imami decisions and believes besides relevant legal articles, by collecting these two criterion, the criterion in contractual and non-contractual liability introduced an ordinary human who take the place of defendant and cognizant of circumstance considered as an arbitration criterion. Due to the existence of this condition in contractual and non-contractual liability in the England's Law, a comparative study of this topic is useful.

کلیدواژه‌ها [English]

  • contractual liability
  • Forcible Liability
  • Damage Predictability
  • Personal Criterion
  • Custom Criterion

فهرست منابع

الف) منابع فارسی
امامی، سید حسن. حقوق مدنی. جلد 3. تهران: انتشارات اسلامیه، 1386.

امیری قائم‌مقامی، عبدالحمید. حقوق تعهدات. جلد 1 و 2. تهران: میزان، 1378.

بهرامی احمدی، حمید. ضمان قهری مسئولیت مدنی. تهران: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، 1393.

تقی‌زاده، ابراهیم و احمدعلی هاشمی. مسئولیت مدنی (ضمان قهری). تهران: دانشگاه پیام نور، 1392.

جعفری لنگرودی، محمدجعفر. دوره حقوق مدنی: حقوق تعهدات. جلد 1. تهران: دانشگاه تهران، 1378.

حسینی مدرس، سید مهدی و عصمت گلشنی. «طریق جبرانی پرداخت خسارت نقض تعهدات قراردادی در حقوق انگلستان و طرح آن در حقوق ایران». مجله دانش حقوق مدنی 4 (1392): 39-27.

شهیدی، مهدی. آثار قراردادها و تعهدات. تهران: مجمع مجد، 1393.

غمامی، مجید. قابلیت پیش‌بینی ضرر در مسئولیت مدنی. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1388.

کاتوزیان، ناصر. الزام‌های خارج از قرارداد ضمان قهری. جلد 1. تهران: شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، 1386.

کاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی قواعد عمومی قراردادها. جلد 4. تهران: شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، 1383.

ب) منابع عربی
الجبعی العاملی، زین‌العابدین علی ابن احمد (شهید ثانی). مسالک الافهام. جلد 12 و 15. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه، 1419.

حلی، علامه حسن بن یوسف. قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام. جلد 1. قم: مؤسسه النشر الاسلامیه، 1410.

محقق کرکی، علی بن حسین. جامعه المقاصه فی شرح القواعد. قم: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث، 1374.

نجفی، شیخ محمدحسن (صاحب جواهر). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. جلد 37 و 43. قم: المکتبه الاسلامیه، 1404.

ج) منابع انگلیسی
Cheshire, G C, C H S Fifoot & J F Northey. Cheshire and Fifoot's Law of Contract. Wellington, N.Z.: Butterworths, 1984.

Clerk, J F, W H B Lindsell, Anthony M Dugdale, and Daniel Alexander, (Barrister). Clerk & Lindsell on Torts. London: Sweet & Maxwell, 2000.

Corbin, Arthur Linton. Corbin on Contracts: A Comprehensive Treatise on the Working Rules of Contract Law. St. Paul, Minn.: West Group, 1963.

Dobbs, Dan B. (Author), Robert E. Keeton (Author), David G. Owen (Author), and W. Page Keeton (Editor). Prosser and Keeton on the Law of Torts. St. Paul, Minn.: West Group, 1984.

Smith, Sir John. Smith and Thomas: A Casebook on Contract. London: Sweet & Maxwell, 2000.

Stone, Richard. Contract Law Q & A (Questions and Answers). London: Cavendish, 2005.

Stone, Richard. The Modern Law of Contract. 18th Ed. London: Taylor & Francis, 2009.

Treitel, Guenter. The Law of Contract. 11th Ed. London: Sweet & Maxwell, 2003.

Winfield, P.H. (Percy Henry). Winfield and Jolowicz on Tort. 17th Ed. London: Sweet & Maxwell, 2006.