ملاحظاتی پیرامون «نظریه مشورتی کوزوو (2010)»

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسنده

دانشجوی دوره دکترای حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران

چکیده

انتظار جهان حقوق بین‌الملل پس از حدود دو سال در خصوص یکی از مهم‌ترین و بحث برانگیزترین موضوعات حقوق بین‌الملل، یعنی، جدا شدن و مسائل حواشی آن مانند شناسایی، به سر آمد. دیوان بین‌المللی دادگستری در تاریخ 22 ژوئیه 2010 نظریه مشورتی خود را در خصوص «همخوانی اعلامیه استقلال نهادهای موقت خودمختار کوزوو با حقوق بین‌الملل» صادر نمود. در واقع، انتظار این بود که پس از صدور نظرات مشورتی «مشروعیت تهدید یا کاربرد سلاحهای هسته‌ای» و «آثار حقوقی ساخت دیوار حائل در سرزمینهای اشغالی فلسطین»، این نظریه دارای آثار مهم‌تری نسبت به دو نظریه پیش از خود باشد. زیرا مسأله جدایی در حقوق بین‌الملل دامنگیر بسیاری از کشورهای جهان اعم از توسعه یافته و در حال توسعه است و مستقیماً با سنگ بنای حقوق بین‌الملل یعنی حاکمیت، در کشاکش است. اما متأسفانه، دیوان در بخش اجرایی نظریه با 10 رأی در مقابل 4 رأی چنین اظهار داشت که صدور اعلامیه استقلال در تاریخ 17 فوریه 2008، حقوق بین‌الملل را نقض نکرده است. در نتیجه، پذیرش آن اعلامیه ناقض هیچ‌یک از قواعد قابل اعمال حقوق بین‌الملل به شمار نمی‌آید. از همین رو، صدور نظریه مشورتی کوزوو موجب یأس و ناامیدی بسیاری از حقوقدانان در سرتاسر جهان شد. چرا که دیوان به طرح حقایقی پرداخت که بدیهی بودند و از این حقایق، نتایجی به دست آورد که مغایر با آنها به حساب می‌آیند. از طرفی دیگر، از سوی اکثریت قضات، توجه شایانی به اصل حاکمیت و تمامت ارضی صورت نگرفت. دیوان با این نتیجه‌گیری نه تنها موجب به چالش کشیدن پرسش مجمع عمومی و پیش فرضهای آن شد بلکه زنگ خطری را برای نظم حقوقی بین‌المللی به صدا درآورده است. نهادی که در چارچوب اهداف و سایر نهادهای سازمان ملل، خود را حافظ صلح و امنیت بین‌المللی خطاب می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some Consideration on the “ICJ'S Kozovo Advisory Opinion”

نویسنده [English]

  • Abdollah Abedini
چکیده [English]

International Court of Justice (The Court) rendered its advisory opinion on “ Accordance with International Law of Unilateral Declaratiof Independence in Respect of Kosovo” on 22 July 2010. Having issued opinion “Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons” and “Legal Consequences of the Construction of Wall in the Occupide Palestinian Territory” , It was a awaited that Kosovo Advisory Opinion would to be most remarkable consequences than formers. In its operative clause, the Court pointed out, by ten votes to four, “The declaration of oindependence of Kosovo adopted on 17 February 2008 did not violate international law. ”
This finding of the Court is lead to surprising of many international lawyers. For not only has came to challenge the question and presumption of General Assembly, but it has alarmed, despite of the Court's great role on keeping of international peace and security, to international legal order.

کلیدواژه‌ها [English]

  • International Court of Justice
  • Advisory Opinion
  • Declaration of Independence of Kosovo
  • Jurisdiction
  • Discretion Question of General Assembly
آزمایش، سید علی، جزوه کارشناسی ارشد، «حقوق بین‌المللی کیفری»، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، سال تحصیلی 1388-1387.

امیر ارجمند، اردشیر(ترجمه)، «حقوق بین‌الملل و اندیشه عدالت»، مجله تحقیقات حقوقی، سال1372، ش. 12- 11.

سادات میدانی، سید حسین، «ادله اثبات دعوا در قضیه سکوهای نفتی»، در، رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه سکوهای نفتی (مجموعه مقالات)، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، 1384.

شایگان، فریده، شورای امنیت سازمان ملل متحد و مفهوم صلح وامنیت بین‌المللی، انتشارات دانشگاه تهران، 1380.

ضیایی بیگدلی، محمد رضا، «رسالت دیوان در صیانت از حقوق بین‌الملل»، در، نقش دیوان بین‌المللی دادگستری در تداوم و توسعه حقوق بین‌الملل(مجموعه مقالات)، انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، 1388.

عزیزی، ستار، «استقلال کوزوو: بررسی مشروعیت جدایی یک‌ جانبه در حقوق بین‌الملل »، مجله حقوقی، ش. 38، 1387.

گروه پژوهش مؤسسه حقوق بین‌الملل پارس، «مشروعیت اعلام استقلال کوزوو از دیدگاه حقوق بین‌الملل: ارزیابی استدلالات موافقان و مخالفان در دیوان بین‌المللی دادگستری».

مصاحبه با دکتر جمشید ممتاز، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1389/5/26.

ممتاز، جمشید، «دیوان بین‌المللی دادگستری: فرجام سخن»، در، نقش دیوان بین‌المللی دادگستری در تداوم و توسعه حقوق بین‌الملل(مجموعه مقالات)، انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، 1388.

موسی زاده، رضا، سازمانهای بین‌المللی، چ. چهارم، میزان، 1386.

میرعباسی، سید باقر و سید حسین سادات میدانی، دادرسیهای بین‌المللی، ج. اول، انتشارات جنگل، 1384.

Ago Roberto, (1991) “Binding Advisory Opinion of The International Court of Justice”, American Journal of International Law, Vol. 85.

Aust, Anthony, (2009) “Advisory Opinions”, Journal of International Dispute Settlement, Vol. 1.

Crawford, James, (2009) “Continuity and Discontinuity in International Dispute Settlement: An Inaugural Lecture”, Journal of International Dispute Settlement, Vol. 1.

Fulk, Richard, (2005) “Toward Athouritativeness: The ICJ Ruling on Israel’s Security Wall”, American Journal of International Law, Vol. 92.

Gross, Leo, “The International Court of Justice, and the United Nations”, Recueil des cours, Vol. 120 (1967-I), pp. 405-421.

Higgins, Rosalyn (2006), “A Babel of Judicial Voices? Ruminations from the Bench”, International & Comparative Law Quarterly, Vol. 55.

Merrils, J.G., (2005) “International Dispute Settlement”, Cambridge University Press, 4th ed.

Orakhelshvili, Alexander (2007), “The International Court and Its Freedom to Select the Ground Upon which it will Base its Judgment”, International & Comparative Law Quarterly, Vol. 56.

Pellet, Alain, (2006) “Remarks on Proceedings before the International Court of Justice”, The Law and Practice of International Court and Tribunals, Vol. 5.

Shaw, Malcolm, (2008) “International Law”, Cambridge University Press, 6th ed.

Speech by Judge Rosalyn Higgins, Former President of the International Court of Justice, at the solemn sitting on the occasion of the sixtieth anniversary of the inaugural sitting of the Court, 12 April 2006.

Speech by Judge Rosalyn Higgins, Former President of the International Court of Justice At The United Nations Security Council's Thematic Debate on “Strengthening International Law”, 22 June 2006.

Speech by SM Schwebel, the Plenary Session of the General Assembly of the United Nations’ UN Doc A/54/PV. 39, 1999.

Speech by Gilbert Guillaume to the UNGA Sixth Committee (55 Session) ‘The Proliferation of International Judicial Bodies: The Outlook for the International Legal Order” UN Doc A/C.6/55/SR.17, 2000.

Whinney, E. Mc, (1990) “Judicial settlement of disputes: Jurisdiction and justiciability”, Recueil des cours, Vol. 221.

 

Important Cases:

Accordance with Iinternational Law of Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo, Advisory Opinion, 2010.

Applicability of Article VI, section 22, of the Convention on the Privileges and Immunities of the United Nations (Cumaraswamy), I.C.J Reports 1999.

Application for Review of Judgement No. 273 of the United Nations Administrative Tribunal, Advisory Opinion, I.C.J. Reports 1982.

Asylum Case (Colombia v. Peru), I.C.J Reports 1950.

Certain Expenses of the United Nations (Article 17, paragraph 2, of the Charter), Advisory Opinion, I.C.J. Reports 1962.

Competence of the General Assembly for the Admission of a State to the United Nations, I.C.J Reports 1950.

Eastern Carelia, PCIJ, Ser. B, No. 5, 1923.

Fisheries Jurisdiction (United Kingdom v. Iceland, Fedaral Republic of Germany v. Iceland), I.C.J Reports 1974.

Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, Advisory Opinion, ICJ Reports 2004.

Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory opinion, I.C.J. Reports 1996.

Oil Platforms Case (Iran v. United States of America) (Merits), 2003.

 

Ducuments:

General Assembly resolution 63/3 of 8 October 2008.

Report of the Secretary-General on the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo, S/2008/211.

Written Statement of The Kingdom of The Netherlands.

Written Statement of The United Kingdom.

 

Website:

http://behzadsaberi.blogfa.com

http://internationallaw.blogfa.com

http://lawandsecurity.foreignpolicyblogs.com

http://opiniojuris.org

http://www.asil.org

http://www.assembly-kosova.org

http://www.ejiltalk.org

http://www.icj-cij.org