پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

امکان‌سنجی رسیدگی به اتهام نسل‌زدایی اویغورها در دیوان کیفری بین‌المللی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
حسین آقایی جنت مکان 1
نورمحمد نوروزی 2
1 دانشیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
10.48300/jlr.2022.356840.2157
چکیده
نسل‌زدایی یکی از مهم‌ترین جنایات بین‌المللی است که در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی پیش‌بینی و برای ارتکاب آن مجازات تعیین شده است. در دکترین حقوقی از آن به‌عنوان مادر جرایم یاد می‌شود. گمان رخداد این جرم در کشور چین و در ارتباط با اقلیت قومی اویغورهای مسلمان، چندین سال است که محل بحث و گفتگو است. گزارش اخیر مؤسسه افق‌های نوین برای استراتژی و سیاست‌گذاری در واشنگتن، بیانگر اهمیت بررسی موضوع نسل‌زدایی اویغورها است که تا حدودی توجه جامعه جهانی و رسانه‌ها را نیز به خود جلب کرده است. هدف اصلی پژوهش حاضر، پاسخ به پرسش‌هایی است از این دست که تا چه میزان می‌توان در زنجیره اقدامات و رخدادهای ناظر به وضعیت اویغورها، عناصر مادی جنایت نسل‌زدایی را به‌گونه‌ای محرز انگاشت که بتوان بر پایه آن ادعای تحقق آستانه صلاحیتی پیش‌نیاز شروع اقدامات تحقیقی از سوی دادستان را موجه و معتبر دانست؟ و تا چه میزان می‌توان مسئولیت اعمال و اقدامات انجام‌یافته علیه اویغورها را متوجه مقامات دولتی چین دانست؟ تکاپوی فکری سامان‌یافته در نوشتار پیشِ رو، به‌منظور یافتن پاسخ‌هایی معتبر برای این پرسش‌ها گویای آن است که به استناد شواهد و داده‌های برگرفته از اسناد و گزارش‌های پرشمار انتشاریافته از سوی نهادها و مراجع بین‌المللی می‌توان رخداد مصادیق متعدد پاره‌های پنج‌گانه عنصر مادی جنایت نسل‌زدایی علیه اویغورها در منطقه سین کیانگ را محرز دانست، اگرچه وجود پاره‌ای تنگناها و موانع عملی مهم باعث گردیده است تا ورود دادستان دیوان کیفری بین‌المللی به موضوع، به‌رغم امکان‌های حقوقی و هنجاری نهفته در اساسنامه دیوان، بسیار دور از دسترس در نظر آید. داده‌های ناظر به نقش تعیین‌کننده مقامات ملی و محلی چین و گماشتگان آنها، در طراحی، برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی اقدامات منتهی به تحقق عناصر مادی جنایت نسل‌زدایی بر ضد اویغورها نیز جای تردید چندانی برای طرح مسئولیت کیفری بین‌المللی مقامات چینی باقی نمی‌گذارد. تکاپوی ذهنی معطوف به ژرف‌کاوی در پرسش‌های پژوهش، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و عرضه دستیافت‌های پژوهشی به اتکای روش تحلیلی ـ توصیفی سامان یافته است.
کلیدواژه‌ها
اویغورها
نسل‌زدایی
چین
دیوان کیفری بین‌المللی
آستانه صلاحیتی

عنوان مقاله English

Assessing the Possibility of Prosecuting the Uyghur's Genocide before the International Criminal Court

نویسندگان English

Housein Aghaei Janat Makan 1
Noormohammad Nowruzi 2
1 Associate Professor, Law Department, Faculty of Law and Political Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
2 Assistant Professor, Law Department, Faculty of Law and Political Science, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran.
چکیده English

Genocide is one the most important International Crimes that has been adopted by the Rome 1998 Statute of the International Criminal Court and set out punishment for it in this international instrument. The crime of genocide has been conceived as mother of crimes in the doctrine. Taking place this crime in China against Uyghur Muslims has been under debate in these years. Recent report of Newlines Institute for Strategy and Policy about the Uyghur genocide allege signifies important of the issue and has attracted attention of the media and global society.This article attempts to investigate the issue through scrutinize the questions bellow: has the Actus Reus of the crime of genocide in events sequence concerned with Uyghurs proven? Does it verifyrequisite jurisdictional threshold for initiate investigations by the Prosecutor of ICC? What is the responsibility of Chinese authorities for the crimes mentioned above?In this article, intellectual effort was exerted in order to reach valid answers for the questions about the Uyghurgenocide in Xinjiang region. Based on the documents and reports of different International authorities and organizations, it was revealed the the Actus Reus of the genocide was committed.Although normative and legal possibilities in Rome Statue provides proper conditions for investigating the issue, a bulk of practical obstacles and serious impediments cause the ICC prosecutor refrain from carrying it out. This study also confirms Chinese officials’ international criminal responsibility- at the national and local level- and their mercenaries’ for the Uyghur genocide.The method used in this study is analytic-descriptive one specially analysis related international documents and reports in order to evaluate elements of the crime of genocide.

کلیدواژه‌ها English

Uyghurs
Genocide
China
International Criminal Court
Threshold Jurisdiction
الف) منابع فارسی
- اردبیلی محمدعلی، محمدجعفر حبیب زاده و حسین فخربناب. «نسل‌کشی و ضرورت جرم انگاری آن در حقوق ایران». پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 10، 3(۱۳۸۵)، 1-26. 
http://clr.modares.ac.ir/article-20-12313-fa.html
- بوس، گیدیون، جیمز ال بیشاف و ناتالی ال. رید. اشکال مسئولیت در حقوق کیفری بین‌المللی، ترجمه حسین آقایی جنت‌مکان. تهران: جنگل، 1397. 
- جاویدزاده، حمیدرضا. «سیاست‌های پیشگیرانه سازمان ملل متحد در قبال نسل‌کشی»، پژوهش حقوق عمومی، 13، 33 (1390)، 1-44. 
https://qjpl.atu.ac.ir/article_2416.html
- جوانمردی صاحب، مرتضی. «نسل زدایی: ساختار عناصر جرم». مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 68، 517(1384)، 1-48.
https://jflps.ut.ac.ir/article_11194.html
- کوشا، سهیلا، اسماعیل طهمورثی و فاطمه سوهانیان. «رویه قضایی دیوان کیفری بین‌المللی در گزینش پرونده‌های ارجاعی»، مطالعات حقوق عمومی، 49، 2(1398)، 351-367.
https://doi.org/10.22059/jplsq.2018.257198.1732
- کیتی چایساری، کریانگ ساک. حقوق کیفری بین‌المللی، ترجمه حسین آقایی جنت‌مکان. تهران: انتشارات جنگل، 1393.
شریفی، محسن. «ارکان نسل‌کشی در پرتو اسناد و رویه قضایی بین‌المللی». تعالی حقوق، 4، 2(1390)، 69-94. 
magiran.com/p1034040
- فضل‌الله همدانی، رشیدالدین. جامع التواریخ، به کوشش محمد روشن و مصطفى موسوی. تهران: البرز، 1373.
- فخر، حسین. «مفهوم نسل‌کشی در پرتو رأی دیوان بین‌المللی کیفری رواندا». همایش جهانی‌شدن حقوق و چالش‌های آن، مشهد، 1385.
https://civilica.com/doc/57692
- صابر، محمود. آیین دادرسی دیوان کیفری بین‌المللی. تهران: نشر دادگستر، 1388.
 - عزیزی، ستار و محمد حاجی. «تعامل بین ممنوعیت قراردادی نسل‌کشی و قاعده آمره ممنوعیت نسل‌کشی». حقوقی بین‌المللی، 28، 45(1390)، 13-51.
Doi: 10.22066/CILAMAG.2011.16890
- محمدنسل، غلامرضا. مجموعه مقررات دیوان بین‌المللی کیفری. تهران: نشر دادگستر، 1385.
- یاقوتی، ابراهیم و عزیزه بهلولی. «مجازات جرم نسل‌کشی در دیوان بین‌المللی کیفری و دیوان‌های رواندا و یوگسلاوی». مطالعات فقه اقتصادی، 1، 1(1398)، 135-155. 
Doi: 20.1001.1.26767163.1398.1.1.6.1
ب) منابع خارجی

- Amnesty International. “China: “Where are they” Time for answers about mass detentions in the Xinjiang Uyghur Autonomous region”, September 23, 2018. Available at https://www.amnestyusa.org/reports/china-where-are-they-time-for-answers-about-mass-detention-in-the-xinjiang-uighur-autonomous-region/
 - Bar Human Rights Committee of England and Wales. “Responsibility of States under International Law to Uyghurs and other Turkic Muslims in Xinjiang, China”. Briefing Paper, 2020, Retrieved 10 May 2021 in www.barhumanrights.org
- “China: Moves to Crush Uighur Independence Movement”. Progressive Muslima News, Archived from the original on 11 April 2008. Retrieved 11 April 2008.
- Davidson, Helen. “‌‌Campaigners Call for Global Response to “Unprecedented” Oppression in Xinjiang”. The Gurdian, Monday, 19 April 2021.
- Finnegan, Ciara. “The Uyghur Minority in China: A Case Study of Cultural Genocide, Minority Rights and the Insufficiency of International Legal Framework in Preventing State-Imposed Extinction”. Laws, 9, 1(2020), 1-20. https://doi.org/10.3390/laws9010001
- Griffiths, James. “China avoids ICC prosecution over Xinjiang for now, but pressure is growing”. CNN. Retrieved 19 December 2020. Available at https://www.cnn.com/2020/12/14/china/china-xinjiang-icc-biden-intl-hnk/index.html
- Hessler, Peter. Oracle Bones: A Journey Between China’s Past and Present. New York: Harper Collins, 2006.
- Maizland, Lindsay. “China’s Repression of  Uyghurs in Xinjiang”, Council  for Foreign Relations, Retrieved  7 June 2021 at www.cfr.org
- Mattis, Peter. “Yes, the Atrocities in Xinjiang Constitute a Genocide”. Foreign Policy, Retrieved 15 April 2021. 
- Newlines Institute for Strategy and policy. The Uyghur Genocide: A Examination of China’s Breaches of the 1948 Genocide Convention, 2021, 1-55.
- Ramzy, Austin and Chris Buckley. “Absolutely No Mercy: Leaked Files Expose How China Organized Mass Detentions of Muslims”. The New York Times, 16 Nov. 2019, www.nytimes.com/interactive/2019/11/16/world/asia/china-xinjiang-documents.html.
- Stanton, Gergory. “The Ten Stages of Genocide”. Retrieved 7 June 2021. www.genocidewatch.net,2016
- Störig, Henrietta. “The Uyghurs of China: A Genocide in the Making, Tracking the Stages of Genocide”. B.A. diss., Malmö University, 2020. Available from: https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:mau:diva-22678
- Toops, Stanley. “The Population Landscape of Xinjiang/East Turkestan”. Inner Asia, 2, 2(2000), 155-170. https://www.jstor.org/stable/23615555
- Zenz, Adrian. Sterilizations, IUDs, and Mandatory Birth Control: the CCP’s Campaign to Suppress Uyghur Birthrates in Xinjiang, 2020.  Available at https://www.researchgate.net/publication/343971074_Sterilizations_IUDs_and_Mandatory_Birth_Control_The_CCP’s_Campaign_to_Suppress_Uyghur_Birthrates_in_Xinjiang
- Provost, René & Payam Akhavan (eds). Confronting Genocide (Ius Gentium: Comparative Perspectives on Law and Justice, 7. Cham: Springer Dordrecht, 2011. https://doi.org/10.1007/978-90-481-9840-5
پژوهشهای حقوقی
دوره 23، شماره 57
بهار 1403
صفحه 7-42