پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

اختیارات و تعهدات پلیس در کنترل خشونت‌های ناشی از اجتماعات: مطالعه تطبیقی حقوق ایران و قواعد حقوق بین‌الملل بشر

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
مهرداد گنجعلی دارانی 1
ستار عزیزی 2
شهرام زرنشان 3
1 دانشجوی دکترای حقوق بین‌الملل عمومی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 استاد، گروه حقوق بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
10.48300/jlr.2022.344312.2066
چکیده
آزادی اجتماعات یکی از حقوق مهم بشری انسان‌ها است که در مطالبه و تحقق دیگر حقوق بشری نیز نقشی جدی ایفا می‌کند. در بسیاری از موارد، این تجمعات، برای اظهار اعتراض شرکت‌کنندگان به سیاست‌های دولت‌ها برگزار می‌گردد. برگزاری مسالمت‌آمیز تجمعات و نقش مهمی که پلیس و دیگر نیروهای امنیتی در تأمین آن بر عهده دارند، از جمله موضوعات مهمی است که بررسی آن واجد اهمیت است. در مواردی ممکن است برخی از شرکت‌کنندگان در تجمعات مسالمت‌آمیز به خشونت روی آورند و پلیس برای تأمین نظم و امنیت ناچار شود از زور استفاده کند. سؤال اساسی این مقاله آن است که اختیارات و تعهدات دولت‌ها به‌ویژه در زمینه توسل به زور جهت کنترل تجمعات مسالمت‌آمیز چیست؟ روش بررسی این پژوهش، تحلیلی ـ توصیفی و شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای است. نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد که مقررات داخلی ایران به‌صورت کلی منطبق با موازین حقوق بشر است؛ اما در مواردی نیز تعارض میان این مقررات وجود دارد. در «قانون به‌کارگیری سلاح توسط مأمورین نیروهای مسلح»، به پلیس اختیار داده شده است تا جهت کنترل برگزاری تجمعات غیرقانونی، در صورت مؤثر نشدن دیگر وسایل، از سلاح نیز استفاده کند اما در نظام حقوق بشر، تنها در موارد دفاع مشروع پلیس از خود و یا دیگران می‌توان به زور متوسل شد.
کلیدواژه‌ها
اجتماعات مسالمت‌آمیز
آزادی اجتماعات
حق حیات
منع شکنجه
پلیس

عنوان مقاله English

Police Powers and Commitments in Controlling Violence arising from Assemblies: A Comparative Study of Iranian Law and International Human Rights Law

نویسندگان English

Mehrdad Ganjali Darani 1
Sattar Azizi 2
Shahram Zarneshan 3
1 PhD Student in International Law, Faculty of Literature and Humanities, Hamadan Branch, Islamic Azad University, Hamadan, Iran.
2 Professor, Department of International Law, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
3 Associate Professor, Department of International Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
چکیده English

Freedom of association is one of the most important human rights of human beings, which also plays a serious role in the demand and realization of other human rights. In many cases, these rallies are held to protest participants against the government's policies. The peaceful holding of rallies and the important role played by the police and other security forces in securing them are among the important issues that need to be addressed. In some cases, some participants in peaceful rallies may resort to violence and the police may be forced to use force to maintain order and security. The fundamental question of this article is what are the powers and obligations of governments, especially in the use of force to control peaceful assembly? The research method of this research is analytical-descriptive and the method of collecting information is library. The results of this study show that Iran's domestic regulations are generally in line with human rights standards, but in some cases, there is a conflict between these regulations. In Law on the Use of Weapons by Armed Forces Officers, the police appear to use weapons to control illegal assemblies if other means are not effective, but in the human rights system, police can use force only in cases of legitimate self-defense.

کلیدواژه‌ها English

Peaceful assembly
Freedom of association
Right to life
Prohibition of torture
Police
الف) منابع فارسی
- اسلامی، رضا و محمدمهدی کمالوند، «چالش‌های آزادی اجتماعات در سیستم حقوقی ایران در پرتو نظام بین‌المللی حقوق بشر»، حقوقی بین‌المللی، 31، 50(1393)، 187-222.
Doi: 10.22066/CILAMAG.2014.15803
ب) منابع خارجی

- Basic Principles on the Use of Force and Firearms by Law Enforcement Officials, Adopted by the Eighth United Nations Congress on the Prevention of Crime and the Treatment of Offenders, Havana, Cuba, 27 August to 7 September 1990.
- Casey-Maslen, Stuart and Sean Connolly, Police Use of Force under International Law, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, Ch. III. https://doi.org/10.1017/9781108186575
- Casey-Maslen, Stuart. Use of Force in Law Enforcement and the Right to Life: The Role of the Human Rights Council, Switzerland, Geneva: Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights, 2016.
- CCPR/C/GC/36, General comment No. 36 (2018) on article 6 of the International Covenant on Civil and Political Rights, on the right to life.
- Commentary (a) on Art. 3, 1979 Code of Conduct; and Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, Christ of Heyns, A/HRC/26/36, 1 April 2014.
- Committee Against Torture, Concluding observations on the fourth periodic reports of Turkey, CAT/C/ TUR/CO/4, 2 June 2016.
- ECHR, Shchiborshch and Kuzmina v Russia, First Section, Judgment, 16 January 2014.
- ECtHR, Bouyid v Belgium, Grand Chamber, Judgment, 28 September 2015.
- ECtHR, Nachova v Bulgaria, Grand Chamber, Judgment, 6 July 2005. European Code of Police Ethics, adopted by the Committee of Ministers of the Council of Europe on 19September 2001.
- European Commission for Democracy through Law. Guidelines on Freedom of Peaceful Assembly. Strasbourg; Warsaw: OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR), 2010. 
- HRC/RES/31/37, OP2, Human Rights Committee, General Comment no 35 on Article 9 (Liberty and security of person), CCPR/C/GC/35, 16 December 2014, §17.
- HRCttee, Concluding observations on the fifth periodic report of France, CCPR/C/FRA/CO/5, 17 August
- HRCttee, Suarez de Guerrero v Colombia, Views, Comm no R.11/45, 9 April 1981, Supp No. 40 (A/37/40) at 137 (1982).
- OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. Human Rights Handbook on Policing Assemblies. Poland: Organization for Security and Co-operation in Europe, 2016.
- IACtHR, Nadege Dorzema et al v Dominican Republic, Judgment (Merits, Reparations and Costs), 24 October 2012, §85(iii). 
- Moeckli, Daniel, Sangeeta Shah, Sandesh Sivakumaran & David Harris. International Human Rights Law. Oxford: Oxford University Press, 2010.
- Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, Christof Heyns, A/HRC/26/36, 1 April 2014, §66.
- Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions, Christof Heyns, A/HRC/26/36, 1 April 2014.
- Rodley, Nigel & Matt Pollard. The Treatment of Prisoners under International Law. Oxford: Oxford University Press, 2009.
- The 1979 Code of Conduct for Law Enforcement Officials was adopted by UN General Assembly Resolution 34/169 of 17 December 1979.
- The Basic Principles were adopted by the Eighth UN Congress on the Prevention of Crime and the Treatment of Offenders, Havana, 27 August to 7 September 1990.
پژوهشهای حقوقی
دوره 23، شماره 57
بهار 1403
صفحه 111-134