پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

سیر تاریخی راهکارهای مقابله با اطاله دادرسی با محوریت انقلاب مشروطه

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
چکیده
از میان شاخه‌های مختلف علوم انسانی در جوامع گوناگون، هیچ علمی را نمی‌توان یافت که به میزانی چشمگیر متأثر از دانش اصیل تاریخ و فراز و نشیب‌های ایام نباشد؛ و گذران زمان از دیرباز تاکنون آن را تحت تأثیر تاریخ قرار نداده باشد. در این میان علم حقوق نیز از این قاعده مستثنی نبوده و این دانش و هر آنچه متعلق به آن است نیز در گذر تاریخ دستخوش تحول شده است. تاریخ حقوقی تشکیل‌دهنده بخش عمده‌ای از تاریخ تمدن جوامع است؛ و آگاه شدن از سیر تحولات هر تمدنی نیز مستلزم درکی صحیح از مسائل حقوقی مختلف در ادوار گذشته است. برای آنکه ببینیم موضوع اطاله دادرسی یا طولانی شدن فرآیند رسیدگی به دعاوی مردمان در محاکم، از گذشته تا به حال چگونه مطرح بوده و برای مقابله با آن به چه راهکارهایی متوسل شده‌اند، در مقاله حاضر که پژوهشی میان تاریخ تمدن و حقوق است، به بررسی این موضوع می‌پردازیم. لذا از آنجا که انقلاب تاریخی مشروطه منشأ تغییر و تحولات مهمی در نظام حقوقی و قضایی ایران شد، موضوع راهکارهای مقابله با اطاله دادرسی را با محوریت زمانی انقلاب مشروطه، در تاریخ ایران مورد بررسی قرار می‌دهیم.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Historical Course of Strategies to Deal with the Prolongation of the Trial with a Focus on the Constitutional Revolution

نویسندگان English

Seyyed Hesamoddin Rafiee Tabatabaei 1
Abbas Pahlavanzadeh 2
Marzieh Afzalimehr 3
1 PhD student in Private Law, Faculty of Law and Political Science, Islamic Azad University, Karaj Branch, Karaj, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Islamic Azad University, Karaj Branch, Karaj, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Law and Political Science, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran.
چکیده English

Among the various branches of the humanities in different societies, no science can be found that is not significantly influenced by the original knowledge of history and the ups and downs of the times; And the passage of time has not affected history for a long time. In the meantime, the science of law is no exception to this rule, and this knowledge and everything that belongs to it has also changed over the course of history. Legal history forms a major part of the history of civilized societies; And being aware of the evolution of any civilization also requires a correct understanding of various legal issues in the past. In order to see how the issue of delaying the trial or prolonging the process of hearing people's cases in the courts has been raised from the past to the present and what solutions have been resorted to deal with it, in this article, which is a study between the history of civilization and law, We will address this issue. Therefore, since the historical constitutional revolution became the source of important changes and developments in the Iranian legal and judicial system, we examine the issue of solutions to deal with the delay of the trial with the temporal focus of the constitutional revolution in the history of Iran.

کلیدواژه‌ها English

Judiciary
Constitutional
Prolonged Proceedings
Constitutional Revolution
History
- اعتمادالسلطنه، محمدحسن بن علی. مرات البلدان ناصری، جلد 3. بی‌جا: چاپ سنگی، 1295 ق.
- افشار نیا، طیب و حجت مبین. اطاله دادرسی و توسعه قضایی. تهران: انتشارات خرسندی، 1388.
- بروجردی عبده، محمد. اصول محاکمات حقوقی، دروس آقا میرزا محمد بروجردی عبده، به کوشش سیدناصر سلطانی، جلد 1. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1397.
- خلعتبری، ارسلان. «دادگستری هماهنگ با زمان». نشریه کانون وکلا، 106(1346)، 58-65.
- خلعتبری، ارسلان. «لزوم تغییر قانون آیین دادرسی مدنی»، نشریه کانون وکلا، 23(1331)، 17-21.
- دارابی، ایمان. «بررسی عوامل مؤثر بر رفع اطاله دادرسی و توسعه قضایی، مطالعه موردی بر دادگستری شهرستان کرمانشاه در سال 1396». پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، کرج: دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، 1397.
- دارابی، ایمان، سید حسام‌الدین رفیعی طباطبایی و سوده حامد توسلی. رفع اطاله دادرسی و توسعه قضایی. تهران: نشر آذرفر، 1397.
- دارایی، محمدهادی. علل اطاله دادرسی و روش‌های جایگزین حل اختلاف. تهران: نشر دفتر گسترش علم معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، 1387.
- دامغانی، محمدتقی. صد سال پیش از این: مقدمه‌ای بر تاریخ حقوق جدید ایران. تهران: نشر شب‌گیر، 1357.
- دلاوری، محمدرضا. اطاله دادرسی. تهران: نشر سمت، 1389.
-  دهقان، مصطفی. «تحقیق و ترجمه‌ای جامع از کتاب ماتیکان هزار دادستان». نشریه کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، 33(1381)، 55-58.
- راوندی، مرتضی. سیر قانون و دادگستری در ایران. تهران: نشر چشمه، 1368.
-  رفیعی طباطبایی، سید حسام‌الدین. «بررسی اقدامات قوه قضائیه در راستای اصلاح فرآیندهای رسیدگی و تأثیر آن بر کاهش اطاله دادرسی». مطالعات فقه اقتصادی، 2، 4(1399)، 30-47.
Doi: 20.1001.1.26767163.1399.2.1.3.5
-  روزنامه وقایع اتفاقیه، یکم ربیع‌الاول 1291 ق.
- زرنگ، محمد. تحول نظام قضایی ایران، جلد 1. تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381.
- طلایی، زهرا. «بررسی و معرفی نسخه خطی سواد کتابچه شکایت‌ها و عرض حال سال 1292-1291 قمری». فصلنامه علمی گنجینه اسناد، 56(1383)، 39-43.
-  قانون حمایت خانواده ایران، مصوب مجلس شورای ملی، 1353.
- قانون اصلاح قانون حکمیت ایران، مصوب مجلس شورای ملی، 1308 و 1313.
- قانون اصول تشکیلات عدلیه و محاضر شرعیه و حکام صلحیه ایران، مصوب مجلس شورای ملی، 1329 ق.
- قانون اصول محاکمات حقوقی ایران، مصوب مجلس شورای ملی، 1329 ق.
- قانون تسریع محاکمات ایران و اصلاحیه آن، مصوب مجلس شورای ملی، 1309 و 1312.
- قانون حکمیت ایران، مصوب مجلس شورای ملی، 1306.
- کسروی، احمد. قانون دادگری. تهران: نشر پیمان، 1324.
-  کیا، ایرج. مروری بر تاریخ پست ایران. تهران: انتشارات نگین، 1376.
- گل محمدی، علی. «صندوق عدالت، تداوم سنت یا زمینه تجدد». فصلنامه علمی گنجینه اسناد، 111(1397)، 94-117.
-  متولی حقیقی، یوسف. «تأملی در رفتارهای سیاسی و فرجام کار عبدالحسین تیمورتاش وزیر دربار رضاشاه». مجله علمی پژوهشنامه تاریخ، 17(1388)، 163-184.
-  نوری، جعفر، علی‌اکبر کجباف و فریدون الهیاری. «محکمه یارغو، پژوهشی در باب محکمه قضایی ایلخانان مغول». فصلنامه علمی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهرا (س)، 24(1393)، 139-158.
- ورهرام، غلامرضا. نظام سیاسی و سازمان‌های اجتماعی ایران در عصر قاجار. تهران: نشر معین، 1385.
- وصاف شیرازی، عبدالله. تاریخ تحریر وصاف به قلم عبدالمحمد آیتی. تهران: نشر مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372.
-  یعقوبی آل، سید محمدرضا. «اطاله دادرسی در محاکم حقوقی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، 1386.