پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

بررسی حق مصرف‌‌‌‌کننده بورس اوراق بهادار بر افشای اطلاعات بااهمیت با مطالعه تطبیقی (بر اساس آخرین اصلاحات دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان مصوب 1386)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
عباس قاسمی حامد 1
یوسف براری چناری 2
1 استاد، گروه حقوق اقتصادی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دکترای حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
10.48300/jlr.2024.425171.2493
چکیده
مصرف‌‌‌‌کنندگان بورس اوراق بهادار یا سرمایه‌‌‌‌گذاران خرد که شخص حقیقی یا حقوقی غیرمتخصص بوده و با هدف کسب درآمد، بدون اینکه برای آنها جنبه حرفه و شغل اصلی داشته باشد، اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار در بازار بورس می‌‌‌‌نمایند، مشابه سایر مصرف‌‌‌‌کنندگان به دلیل ضعف اطلاعاتی و اقتصادی خود، حقوق ویژه‌‌‌‌ای دارند که از جمله آنها دستیابی به اطلاعات است که ارزشمندترین دارایی در بورس بوده و نقش حیاتی در تصمیم‌‌‌‌گیری و معاملات اوراق بهادار داشته و در قالب افشای اطلاعات توسط ناشر مطرح می‌‌‌‌گردد. از بین اطلاعات مورد بحث که بر سه نوع است، اطلاعات مهم یا به تعبیر دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان مصوب 1386 در آخرین اصلاحیه خود مورخه 14/9/1396، اطلاعات بااهمیت، بیش از سایرین مورد توجه بوده و در بازار نقش‌‌‌‌آفرین است و به همین سبب الزام به افشای فوری برای آن مقرر شده است. در حالی که در مورد سایر اطلاعات، ناشر برای افشای آنها دارای مهلت‌‌‌‌های خاصی است. در مقابل اطلاعات بااهمیت که صحیح و درست می‌‌‌‌باشد، شایعات وجود دارد که آن‌هم نوعی اطلاع مهم ولی از نوع خلاف واقع و گمراه‌‌‌‌کننده تلقی و از طریق غیررسمی و غیرقانونی منتشر شده و توسط ناشر تأیید یا تکذیب نشده و مخرب بوده و ممکن است بازار را فرا گیرد. در این صورت تکلیف ارائه گزارش شفاف‌‌‌‌سازی بر عهده ناشر جهت خنثی‌‌‌‌سازی آن در نظر گرفته شده است. البته مسئولیت کیفری و انضباطی و مدنی ناشر در صورت تخطی از تکلیف خود پابرجاست.
کلیدواژه‌ها
مصرف‌‌‌‌کننده
بورس اوراق بهادار
افشا
اطلاعات بااهمیت
شایعات

عنوان مقاله English

Reviewing the Right of the Stock Market Consumer to Disclose Critical Information with a Comparative Study (According to the Latest Amendments to the Instruction on the Disclosure of Information by Registered Companies to the Organization Approved in 2007)

نویسندگان English

Abbas Ghasemi Hamed 1
yousef barari chenari 2
1 Professor, Department of Economic Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 PhD in Private Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده English

Consumers of stock exchanges or retail investors who are natural or legal persons who are non-specialized and with the goal of earning money, Without a career or a major job for them, Buy and sell securities on the stock market, Similar to other consumers, Due to its informational and economic weakness, They have special rights, including access to information which is the most valuable asset in the stock exchange and plays a vital role in the decision-making and trading of securities and is disclosed in the form of disclosure by the publisher. From the information discussed on three types, Important information, or in accordance with the Execution Instructions for the disclosure of information by companies registered with the Organization in 1386 as amended 14/9/1396 important information is more relevant than the rest of the market and plays a role in the market and that's why there's a requirement for immediate disclosure. While for other information, the publisher has certain deadlines for disclosure. In contrast to the relevant information that is correct and Right, There are rumors which is also an important, but misleading, type and through informal and illegal publication it is either endorsed or denied by the publisher and is destructive and may affect the market. In this case, the task of presenting the transparency report to the publisher is intended to neutralize it. Of course, the criminal, disciplinary and civil responsibility of the publisher remains in case of violation of her duty.

کلیدواژه‌ها English

Consumer
Stock Exchange
Disclosure
Important Information
Rumors
الف) منابع فارسی
- انصاری، علی و مریم حیدری سورشجانی. «تحلیل حقوقی تأیید بورس در معاملات اوراق بهادار». فصلنامه بورس اوراق بهادار، 27(1393)، 53-71.
- باقری، محمود و سعید رحمانی. حمایت از حقوق مصرف‌‌‌‌کننده در نظام بانکی. تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1396.
- باقری، محمود. نقش حقوق شرکت‌‌‌‌ها و بازار بورس در موفقیت خصوصی‌‌‌‌سازی. تهران: مرکز پژوهش‌‌‌‌های مجلس شورای اسلامی، 1390.
- بشیریه، تهمورث. «حواله کیفری (بررسی کیفر جرم موضوع ماده 516 قانون مجازات اسلامی)»، آموزه‌های حقوق کیفری، 7، 13(1389)، 3-13.
- بنی‌مهد، بهمن و مهتاب توتچی. «عوامل تعیین‌‌‌‌کننده در ارائه به‌‌‌‌موقع صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای». پژوهش‌‌‌‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 18(1392)، 151-173.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. دانشنامه حقوقی، جلد چهارم. تهران: انتشارات گنج دانش، 1391.
- جمالی، جعفر، سمیه سادات آقامیری، فرهاد عابدینی سعدآباد و الهام سلیمان دهکردی. «بازشناسی اطلاعات نهانی و قلمروی آن در نظام حقوقی ایران». تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، 11، 25(1394)، 11-31. 
- جنیدی، لعیا و محمد نوروزی. «شناخت ماهیت اطلاعات نهانی در بورس اوراق بهادار». مطالعات حقوق خصوصی، 39، 2(1388)، 129-147.
- دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه دهخدا، جلد نهم. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377.
- رجب‌‌‌‌زاده اصطهباناتی، علیرضا. ماهیت حقوقی و روش‌های حل‌‌‌‌وفصل دعاوی در بازار اوراق بهادار. تهران: انتشارات بورس، 1392.
- ره پیک، حسن و محسن شمس‌الهی. «تعهد ناشر به اصلاح شایعات در بازار اوراق بهادار (مطالعه تطبیقی حقوق ایران و امریکا)». مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، 10، 28(1397)،  215-240.
Doi: 10.22099/jls.2018.26535.2552
- سلطانی، محمد. حقوق بازار سرمایه. تهران: انتشارات سمت: دانشگاه شهید بهشتی، 1395.
- سلطانی، محمد، مرضیه خلیلی، لیلا سهرابی و زینب فلاح تفتی. بایسته‌‌‌‌های حقوق بازار سرمایه (اصول). تهران: انتشارت بورس، 1393.
- سوادکوهی، سام. هیئت داوری بازار اوراق بهادار. تهران: انتشارات شرکت اطلاع‌‌‌‌رسانی و خدمات بورس، 1388.
- سیدنژاد فهیم، سیدرضا، اسماعیل اقدامی و محمد جوزبرکند. «تعدیلات سنواتی ابزاری جهت هموارسازی سود». دانش حسابرسی، 59(1394)، 175-187.
- صادقی مقدم، محمدحسن و محمد نوروزی. «نقد و بررسی نظام افشای اطلاعات در بورس ایران». مطالعات حقوق خصوصی، 42، 2(1390)، 131-149.
- صادقی، محسن. «نارسایی‌‌‌‌های حقوق خصوصی ایران در مقابله با مخاطرات بازار بورس برای مصرف‌‌‌‌کننده». اولین همایش ملی مخاطرات و حقوق. مهر 1394.
- طباطبائی‌‌‌‌نژاد، سید محمد. «داوری تجاری بین‌المللی و چالش اعمال قواعد آمره؛ مطالعه موردی داوری در حقوق رقابت». مطالعات حقوق تطبیقی، 6، 1(1394)، 277-300.
- طباطبائی‌‌‌‌نژاد، سید محمد. «نظارت قضایی بر اعمال قواعد آمره در داوری تجاری بین‌المللی». دانش حقوق مدنی، 5، 1(1395)، 68-81.
- طباطبائی‌‌‌‌نژاد، سید محمود، محمود باقری و هدایت فرخانی. «عدم تقارن اطلاعات در حقوق بانکی (مطالعه موردی قراردادهای تسهیلات سندیکایی)». مطالعات حقوق خصوصی، 1(1396)، 49-64.
- عمید، حسن. فرهنگ فارسی عمید. تهران: انتشارات راه رشد، 1389.
- عینی، اکرم. «اطلاعات چیست؟ مفهوم اطلاعات در مراجع تخصصی و از دیدگاه برخی صاحب‌نظران کتابداری». مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 16، 61(1384)، 29-45.
- مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع) با همکاری شرکت اطلاع‌‌‌‌رسانی و خدمات بورس. گفتارهایی پیرامون بورس؛ مجموعه سخنرانی‌‌‌‌های دکتر علی صالح‌آبادی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در دانشگاه امام صادق (ع). تهران: انتشارات بورس وابسته به شرکت اطلاع‌‌‌‌رسانی و خدمات بورس، 1391.
- معین، محمد. فرهنگ فارسی معین (دوره دو جلدی). تهران: انتشارات ادنا، 1386.
- میدری، احمد. «عدم تقارن اطلاعات منبع رانت». راهبرد، 4(1373)، 43-62.
- میرزایی منفرد، غلامعلی. حقوق بازار اوراق بهادار بخش اختلافات. تهران: نشر میزان، 1390.
- نوروزی، محمد. «مبانی و اصول تعهد به دادن اطلاعات در بورس». پژوهشهای حقوقی، 9، 17(1389)، 203-212.
- همتی، حامد و سپیده همتی. «بررسی رابطه بین نابرابری اطلاعاتی و تقسیم سود». دهمین همایش ملی حسابداری ایران. تهران: دانشگاه الزهرا (س). دوم خرداد 1391.
ب) منابع انگلیسی

- Adhikara, Muhammad Fachruddin Arrozi, Maslichah Maslichah & Nur Diana. “Qualitative characteristics of accounting information in the belief revision of the users for the securities prospects in Indonesia Stock Exchange (IDX)”. Journal of Economics, Business, and Accountancy Ventura, 17, 1(2014), 91-104. https://doi.org/10.14414/jebav.v17i1.269
- Alexander, Kern. “Insider Dealing and Market Abuse: The Financial Services and Markets Act 2000”. ESRC Centre for Business Research, University of Cambridge Working Paper, 222(2001), 1-50.
- Bailey, Warren, Haitao Li, Connie X. Mao and Rui Zhong. “Regulation Fair Disclosure and Earnings Information: Market, Analyst, and Corporate Responses”. Journal of Finance, 58, 6(2003), 2487-2514. https://www.jstor.org/stable/3648201
- Bauman, Jeffrey D. “Rule 10b-5 and the Corporation’s Affirmative Duty to Disclose”. Georgetown Law Faculty Publications and Other Works, 67, (1979), 935-990. https://scholarship.law.georgetown.edu/facpub/1559
- Black, Julia. “Involving Consumers in Securities Regulation”. Prepared for the Taskforce to Modernize Securities Regulation in Canada, London, June 2006.
- Block, Dennis J., Nancy E. Barton and Alan E. Garfield. “Affirmative Duty to Disclose Material Information Concerning Issuer’s Financial Condition and Business Plans”. The Business Lawyer, 40, 4(1985), 1243-1265. https://www.jstor.org/stable/40686686
- Brill, Jeffrey A. “Status of the Duty to Update”, Cornell Journal of Law and Public Policy, 7, 2(1998), 605-679. https://ww3.lawschool.cornell.edu/research/JLPP/upload/605-Brill.pdf
- Cafritz, Eric & Omer Tene. “Securities Regulation v. Consumer Protection: French Financial Market Legislation”. International Lawyer, 37, 1(2003), 173-190. https://www.jstor.org/stable/40707726
- Campbell Black, Henry. Black’s Law Dictionary: Definitions of the Terms and Phrases of American and English Jurisprudence, Ancient and Modern. 4th Ed. St. Paul: West Publishing Company, 1968.
- Ellis Wild, Susan. Webster’s New World Law Dictionary. Hoboken, NJ: Wiley, 2006.
- Gomes, Armando, Gary Gorton & Leonardo Madureira. “SEC Regulation Fair Disclosure, information, and the cost of capital”. NBER Working Paper, 10567(2004), 1-78. https://www.nber.org/papers/w10567
- Guzman, Andrew T. “Arbitrator Liability: Reconciling Arbitration and Mandatory Rules”. Duke Law Journal, 49, (2000), 1279-1334. Available at: https://scholarship.law.duke.edu/dlj/vol49/iss5/2
- Lau Hansen, Jesper & David Moalem. “The MAD disclosure regime and the twofold notion of inside information: the available solution”. Capital Markets Law Journal, 4, 3(2009), 323-340. DOI:10.1093/cmlj/kmp012
- Pietrancosta, Alain & C. A. Umhoefer. “Insider Trading Law in France”. Columbia Journal of Transnational Law, 30, 1(1992), 89-144. 
- Scott, Michael. “EC Company Law, Vanessa Edwards, Clarendon Press 1999”. Chicago Journal of International Law, 1, 1(2000), 199. Available at: https://chicagounbound.uchicago.edu/cjil/vol1/iss1/23
- Sheffey, John M. “Securities Law Responsibilities of Issuers to Respond to Rumors and Other Publicity: Reexamination of a Continuing Problem”. Notre Dame Law Review, 57, 5(1982), 755-796. Available at: https://scholarship.law.nd.edu/ndlr/vol57/iss5/1
- Venkatesh, P.C. and R.Chiang. “Information Asymmetry and the Dealer’s Bid-Ask Spread: A Case Study of Earnings and Dividend Announcements”.  journal of finance, 41, 5(1986), 1089-1102. Available at:  https://doi.org/10.2307/2328165
پژوهشهای حقوقی
دوره 23، شماره 60
زمستان 1403
صفحه 71-108