پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

گونه‌های سازگاری راهبردهای متفاوت در نظام تقنینی کیفری ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشجوی دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
با مطالعه سیاست کیفری ایران و تحولات آن به‌ این واقعیت پی می‌بریم که قانون‌گذار کیفری در هر برهه‌ای از دو راهبرد استفاده کرده است؛ راهبرد نخست مرتبط با موازین شرعی و راهبرد دوم مرتبط با موازین حکومتی یا عرفی است و علی‌رغم آگاهی از افتراق‌ها و تفاوت‌های بنیادین، این دو راهبرد را همواره جزء اصول لاینفک سیاست کیفری تلقی نموده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی بدین مهم دست یافته که این دو راهبرد در تمامی برهه‌های قانون‌گذاری از قانون مجازات عمومی 1304 تا قانون مجازات اسلامی 1392 وجود داشته و تنها سهم هرکدام تغییر کرده است. ظاهراً این دو راهبرد رقیب همدیگر هستند، اما در واقع علی‌رغم تفاوت‌ها، نقطه اشتراکی که در سیر تقنینی مشاهده می‌گردد، حفظ هر دو راهبرد بوده که پدیده قانون‌گذاری است و قانون‌گذار می‌تواند با رفع تعارض‌ها و هماهنگ‌سازی دو راهبرد فوق به سازش بیشتر و همگن‌سازی آنها دست یابد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Compatibility Types of Different Policies in Iran's Criminal Legal System

نویسندگان English

hossein hosseini 1
amin hajivand 2
amin alizadeh 3
1 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 PhD Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
3 M.A Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Theology and Political Sciences, Tehran Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

By studying Iran's criminal policy and its developments, we realize the fact that the criminal legislator has used two strategies at any time: the first strategy is related to Sharia standards and the second strategy is related to governmental or customary standards. Despite being aware of the differences, the legislator has always considered these two strategies as integral principles of criminal policy. This research with descriptive-analytical method has achieved the important fact that these two strategies were present in all legislative periods from General Penal Act 1304 to Islamic Act Code 1392 and only the share of each has changed. Apparently, these two strategies are competing with each other, but in fact, despite the differences, the common point that can be seen in the legislative process is the preservation of both strategies, which is a legislative phenomenon, and the legislator can achieve greater compromise and homogenization by resolving the conflicts and harmonizing the above two strategies.

کلیدواژه‌ها English

Criminal Policy Strategies
Strategy Related to Shariah Standards
Strategy Related to Governmental Standards
Homogenization of Species
History of General Criminal Law Developments
- آقایی جنت‌مکان، حسین. حقوق کیفری عمومی، جلد دوم. تهران: نشر جنگل، 1397.
- استفانی، گاستون، ژرژ لواسور و برنار بولک. حقوق جزای عمومی، جلد اول. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، 1383.
- الهام، غلامحسین و محسن برهانی. درآمدی بر حقوق جزای عمومی، جلد نخست. تهران: انتشارت میزان، 1394.
- باقری، مصطفی، حسن عالی‌پور و مهدی فضلی. «چالش‌های ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در رویه قضایی». تحقیقات حقوقی، 26، 104(1401)، 292-310.
Doi: 10.52547/jlr.2023.230168.2425
- برهانی، محسن و مریم نادری‌فرد. «تعزیرات منصوص شرعی، مفهوم فقهی و مصادیق قانونی». پژوهش حقوق کیفری، 3، 10(1394)، 89-112.
- توجهی، عبدالعلی. آسیب‌شناسی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392. تهران: انتشارت پژوهشگاه قوه قضائیه، 1396.
- حسینی، سیدحسین، امین حاجی‌وند و علی نباتی. «درآمدی بر روش نگارش مواد عمومی قانون مجازات اسلامی». روش‌شناسی علوم انسانی، 27، 107(1400)، 35-48.
Doi: 10.30471/mssh.2020.6857.2091
- حسینی، سیدحسین و میثم غلامی. «ضرورت یا عدم ضرورت پیش‌بینی اصول و قواعد کلی حقوق کیفری در قوانین جزایی (مطالعه موردی قاعده درأ در قانون مجازات اسلامی 1392)». فقه و اصول، 53، 3(1400)، 49-70.
https://doi.org/10.22067/jfu.v53i3.84751
- رودلف، پیتر. جرم و مجازات در حقوق اسلام. مترجم عبدالرضا جوان جعفری و محمدجواد ساداتی. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی، 1399.
- شاملو، باقر و مصطفی پاک‌نیت. «اصول‌گرایی حقوقی، بستری برای تولد عدالت کیفری». تحقیقات حقوقی، 16، 64(1392)، 37-63.
- شاملو، باقر. عدالت کیفری و اطفال. تهران، نشر جنگل، 1391.
- شمس ناتری، محمد ابراهیم و همکاران. قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی. تهران: انتشارات میزان، 1396.
- شیری، عباس. «سیاست‌گذاری جنایی از کنترل درونی تا کنترل بیرونی جرم». سیاست‌گذاری عمومی، 4، 3(1397)، 103-121.
Doi: 10.22059/ppolicy.2018.68429
- محسنی، فرید. شرح قانون مجازات اسلامی 1392. تهران: نشر پژوهشگاه قوه قضائیه، 1396.
- مرادخانی، احمد، سیدمسیح حسینی، سیدمحمدمهدی احمدی و علیرضا عسگری. «بررسی فقهی و حقوقی قاعده عطف به ماسبق نشدن قوانین با تأمید بر مقوله قصاص». مطالعات فقهی و فلسفی، 2، 8(1390)، 7-24.
- ملک‌محمدی، حمیدرضا. «بررسی تأثیرات سیاست اجتماعی بر پدیده جرم». فصلنامه سیاست‌گذاری عمومی، 3، 3(1396)، 179-186.
Doi: 10.22059/ppolicy.2017.64178
- منصورآبادی، عباس. کلیات حقوق جزا. تهران: انتشارات میزان، 1397.
- مؤذن زادگان، حسنعلی، هادی گوهری بندپی و محمدحسن مالدار. «بازخوانی تحلیلی ـ انتقادی قول غیرمشهور فقهای امامیه در باب بلوغ کیفری در جهان معاصر». پژوهشهای حقوق جزا و جرم‌شناسی، 11، 21(1402)، 33-60.
Doi: 10.22034/jclc.2021.276877.1476
- نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین. درباره افتراقی شدن سیاست جنایی. دیباچه در: درآمدی بر سیاست جنایی. نوشته کریستین لازرژ. چاپ چهارم. تهران: میزان، 1392.
- نوبهار، رحیم. «سن و مسئولیت کیفری؛ بازخوانی نظریه مشهور فقهای امامیه». پژوهشنامه حقوق کیفری، 3، 2(1391)، 161-185.
- نوبهار، رحیم. «مکان‌یابی مقررات کیفری در فقه و پیامدهای روش‌شناختی آن». تحقیقات حقوقی، 22، 85(1398)، 169-194.
Doi: 10.29252/lawresearch.22.85.169