پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

مفهوم گروه در سیاق جنایت نسل‌زدایی در چهارچوب اساسنامه رم

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
محمد بدرنژاد هوراند 1
مالک ذوالقدر 2
عاطفه شیخ اسلامی 3
1 دانشجوی دکترای حقوق بین الملل عمومی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
2 استادیار، گروه روابط بین‌الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.
10.48300/jlr.2024.420921.2468
چکیده
با توجه به لزوم حمایت از سایر گروه‌ها و نیز توجه به این نکته که در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی و کنوانسیون نسل‌زدایی هیچ‌گونه تعریفی از گروه بیان نشده است، بررسی تعریف گروه از منظر دکترین، کنوانسیون پیشگیری و مجازات نسل‌زدایی، پیش‌نویس اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی، اساسنامه رم و نیز رویه قضایی دادگاه کیفری بین‌المللی یوگسلاوی سابق و روندا در درک بهتر گستره گروه و نیز در راستای امکان‌سنجی توسعه صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی در حمایت از سایر گروه‌ها ضروری می‌نماید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که فقدان معیار و ضابطه مشخص و روشن در تمییز سایر گروه‌ها از جمله گروه‌های سیاسی و فرهنگی، ملاحظات دولت‌ها در برابر توسعه مفهوم گروه و نیز نگرانی‌های ابرازشده در خصوص امکان عدم تصویب اسناد مرتبط توسط دولت‌ها به دلیل گستره‌ بیشتر جرم نسل‌زدایی، مهم‌ترین دلایل حمایت کیفری انحصاری از چهار گروه ملی، مذهبی، قومی و نژادی در کنوانسیون و اساسنامه رم بوده است.
کلیدواژه‌ها
نسل‌زدایی
گروه
کنوانسیون پیشگیری و مجازات نسل‌زدایی
اساسنامه رم
رویه قضایی محاکم کیفری بین‌المللی

عنوان مقاله English

The Concept of Group in the Context of Genocide Under the Rome Statute Framework

نویسندگان English

Mohammad Badrnejad Horand 1
Malek Zolghadr 2
Atefeh Sheikheslami 3
1 PhD Student in Public International Law, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of International Relations, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Law, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
چکیده English

In light of the imperative to protect vulnerable groups within international criminal law, and given that neither the Statute of the International Criminal Court (ICC) nor the 1948 Genocide Convention expressly defines "group," this article undertakes a critical examination of the concept through an analysis of legal doctrine, the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, the 1998 Rome Statute, the ICC’s draft statute, as well as the jurisprudence of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) and the International Criminal Tribunal for Rwanda (ICTR). This analysis serves two critical purposes: first, to clarify the contested scope of "group" under international law; second, to evaluate the feasibility of expanding the ICC’s jurisdictional reach to encompass non-enumerated groups, such as political or cultural collectivities. The study establishes that the absence of objective criteria for distinguishing non-protected groups – particularly political and cultural collectives, combined with state sovereignty concerns regarding an expanded "group" doctrine and fears that broader incrimination of genocide could impede ratification of relevant instruments, constitutes the primary rationale underlying the continued exclusive criminal protection of the four enumerated groups (national, ethnical, racial, and religious) under the Convention and the Rome Statute.

کلیدواژه‌ها English

Genocide
Protected Groups
Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide
Rome Statute
International Criminal Jurisprudence
الف) منابع فارسی
- اردبیلی، محمدعلی. حقوق بین‌الملل کیفری. چاپ چهارم. تهران: نشر میزان، 1387.
- ارگانسکی، ای. الف. ک. سیاست جهان. ترجمه دکتر حسین فرهودی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1348.
- آراسته‌خو، محمد. نقد و نگرش بر فرهنگ اصلاحات علمی ـ اجتماعی. تهران: چاپخش، 1381.
- آشوری، داریوش. دانشنامه سیاسی (فرهنگ و اصطلاحات و مکتب‌های سیاسی). تهران:انتشارت مروارید، 1397.
- باتامور، تی بی. جامعه‌شناسی. ترجمه حسن منصور و حسن حسینی کلجاهی. چاپ دوم. تهران: جامعه و اقتصاد، 1356.
- باقرزاده، رضوان و مهدی حسین تبریزی. «امکان‌سنجی جرم انگاری ژنوسید سیاسی با تکیه بر اسناد بین‌المللی، تطبیق واقعیت و حقوق بین‌الملل». حقوقی بین‌المللی، 37،62(1399)، 225-252.
- بیرو، آلن. فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه باقر ساروخانی. چاپ سوم. تهران: نشر کیهان، 1375.
- پانوف، میشل و میشل پرن. فرهنگ مردم‌شناسی. ترجمه دکتر اصغر عسگری خانقاه. تهران: نشر ویس، 1368.
- پواریه، ژان. تاریخ مردم‌شناسی. ترجمه پرویز امینی. تهران: شرکت انتشارات خردمند، 1370.
- ترنر، جاناتان اچ. مفاهیم و کاربردهای جامعه‌شناسی. ترجمه محمد فولادی و محمدعزیز بختیاری. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1378.
- حسین‌زاده، فهیمه. «گروه‌های قومی ایران، تفاوت‌ها و تشابه‌ها». فصلنامه مطالعات ملی، 2، 8(1380)، 43-68.
- داودی، مهدی و مهرنوش ابوذری. «نسل‌کشی در میانمار از منظر حقوق بشر و حقوق بین‌الملل». حقوق بشر اسلامی، 7، ۱۴(1397)، 121-136.
- دووژه، موریس. جامعه‌شناسی سیاسی. ترجمه دکتر ابوالفضل قاضی. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1367.
- دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. جلد 1. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1377.
- ربانی گلپایگانی، علی. فرق و مذاهب کلامی. چاپ اول. قم: مرکز جهانی علوم اسلامی، 1377.
- رفیع‌پور، فرامرز. آناتومی جامعه، مقدمه‌ای بر جامعه کاربردی. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1378.
- ساروخانی، باقر. دایره‌المعارف علوم اجتماعی. تهران: انتشارات کیهان، 1370.
- شرتونی، سعید. اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد. جلد 1. قم: انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی، 1403 ق.
- شیایزری،کریانگ ‌ساک. حقوق بین‌الملل کیفری. ترجمه بهنام یوسفیان و محمد اسماعیلی. تهران: انتشارات سمت، 1383.
- صالحی، محمدمهدی. جامعه‌شناسی معاصر. تهران: دانشکده علوم و ارتباطات اجتماعی، 1352.
- طباطبایی، سید احمد و  حمید میری. «دادگاه کیفری بین‌المللی رواندا». اندیشه‌های حقوقی، 3، 9(1384)، 35-66.
- عضدانلو، حمید. آشنایی با مفاهیم جامعه‌شناسی. تهران: نی، 1386.
- فخر، حسین. «مفهوم نسل‌کشی در پرتو رأی دیوان بین‌المللی رواندا». همایش جهانی شدن حقوق و چالش‌های آن، مشهد، 1387.
- فکوهی، ناصر. تاریخ اندیشه و نظریه‌های انسان‌شناسی. تهران: نشر نی، 1381.
- قاضی، ابوالفضل. حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. جلد اول. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1370.
- کلییار،کلود آلبر. نهادهای روابط بین‌الملل. ترجمه هدایت‌الله فلسفی. تهران: نشر نو، 1368.
- کوئن، بروس. درآمدی بر جامعه‌شناسی. ترجمه محمد ثلاثی. چاپ بیست و ششم. تهران: توتیا، 1384.
- کوئن، بروس. درآمدی به جامعه‌شناسی. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: نشر توتیا، 1379.
- کوئن، بروس. مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه غلام‌عباس توسلی و رضا فاضل. چاپ سوم. تهران: سمت، 1373.
- کینگ، ساموئل. جامعه‌شناسی. ترجمه مشفق همدانی. چاپ ششم. تهران: کتاب‌های سیمرغ، 1355.
- گیدنز، آنتونی. جامعه‌شناسی. منوچهرصبوری‌کاشانی. چاپ پنجم. تهران: نشر نی، 1387.
- محاسب، مهین‌دخت. کشتارجمعی. تهران: انتشارات جنگل، 1386.
- مساواتی ‌آذر، مجید. مبانی جامعه‌شناسی. چاپ 2. تبریز: احرار، 1381.
- معتمدنژاد، کاظم. وسایل ارتباط جمعی. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، 1371.
- مک‌لین، مک. فرهنگ علوم سیاسی آکسفورد. ترجمه حمید احمدی. تهران: میزان، 1387.
- منتظر قائم، مهدی و عبدالعزیز تاتار. «اینترنت، سرمایه اجتماعی و گروهای خاموش». فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات 1، 4(1384)، 223-245.
- نالز، ملکم و هولدا نالز. مقدمه‌ای بر تکاپوشناسی گروه‌ها: دینامیک گروه. ترجمه محسن قندی. تهران: زهره، 1346.
- یوسفی میانجی، عبدالرضا. «جامعه جهانی و مواجه با نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت». ماهنامه پژوهش ملل، 2،22(1396)، 89-107.
ب) منابع انگلیسی

- Benavides-Vanegas, Farid Samir. “The Elimination of Political Groups under International Law and the Constitution of Political Claims”. Florida Journal of International Law, 15, 4(2003), 575-613.
- Chalk, Frank and Kurt Jonassohn. The History and Sociology of Genocide. New Haven, London: Yale University Press 1990.
- Harff, Barbara and Ted Roert Gurr. “Toward empirical theory of genocides and politicides: Identification and measurement of cases Sicnce 1945”. International Studies Quarterly, 32, 3(1998), 359-371.
- Kunz, Josef L. “The United Nations Convention on Genocid”. American Journal of Internation law, 43, 4(1949), 738-746. https://doi.org/10.2307/2193262
- LeBlanct, Lawrence J. “The United Nations Genocide Convention and Political Groups: Should the United States Propose an Amendment?”. Yale Journal of International Law, 13, (1984), 264-295.
- Liechtenstein v. Guatemala, Second Phase. I.C.J. (Nottebohm Case) Reports 1955. 
- Mcallister, Brec. “Genocide: A Commentary on the Convention”. Yale Law Journal, 58, 7(1948-9), 1142-1160.
- Prosecutor v. Kayishema and Ruzindana. ICTR (Trial chamber) Judgment of 21 September 1999.
- Prosecutor v.Akayesu Jean-Paul. ICTR (Trial chamber) Judgment of 2 September 1998.
- Ranter, S. R. and J.S.A. brams. A Ccountability for Human Right Atrocities in International Law. Oxford: Oxford University Press, 2002.
- Shea Bettwy, David. “The Genocide Convention and Unprotected Groups: Is the Scope of Protection Expanding under Customary International Law?”. Notre Dame Journal of International & Comparative Law, 2, 1(2011), 167-196.
- Straus, Scott. “Contested Meanings and Conflicting Imperatives: A Conceptual Analysis of Genocide”. Journal of Genocide Research, 3, 3(2001), 349-375.
- United Nations. Year Book of the United Nation, 1948-49. New York: United Nations, 1949.
پژوهشهای حقوقی
دوره 24، شماره 62
تابستان 1404
صفحه 75-108