پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

اعتراض ثالث در امور کیفری در پرتو رویه قضایی با تأکید بر رأی وحدت رویه شماره 818

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استاد، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دکترای حقوق کیفری و جرم‌‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران؛ رئیس دادگاه تجدیدنظر استان تهران، تهران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
اعتراض ثالث در امور کیفری همواره از جهات مختلف مورد مناقشه و اختلاف مراجع قضایی بوده است. فقدان قاعده کلی و ابهام در مواد فعلی قوانین کیفری از ریشه‌های این اختلافات قضایی به شمار می‌رود. به‌تازگی به‌موجب رأی وحدت رویه شماره ۸۱۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور به بخشی از این اختلافات پاسخ داده شده و تعیین تکلیف شده است. با این حال و با توجه به فروض مختلف اعتراض ثالث در امور کیفری، کماکان در خصوص کارکرد رأی مزبور و تحلیل آن جای بحث و امعان نظر وجود دارد. این مطالعه با هدف بررسی امکان‌سنجی و محدوده اعتراض ثالث در امور کیفری و مراجع صالح برای رسیدگی به هر یک از آنها با توجه به قوانین کنونی و همچنین رأی وحدت رویه در این زمینه به انجام رسیده است. تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای به‌ویژه قوانین و رویه قضایی انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که رأی وحدت رویه ضمن پذیرش اعتراض ثالث نسبت به رأی کیفری راجع به اشیا و اموال مذکور در مواد یادشده به‌نوعی مکمل مواد مذکور و همچنین نظر به مواد استنادی از قانون آیین دادرسی مدنی، زمینه‌ساز امکان استناد به قواعد عام آیین دادرسی مدنی در خصوص اعتراض ثالث به جنبه حقوقی در سایر آرای کیفری است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Third-Party Objection in Criminal Matters in Light of Judicial Precedent with Emphasis on Unifying Precedent No. 818

نویسندگان English

Hassan Ali Moazen Zadegan 1
Seyed Farzam Mohammadi 2
Abulfazl Mohammad Alikhani 3
Nazanin Aghaei Jannet Makan 4
1 Professor, Department of Criminal Law & Criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
2 M.A. in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
3 PhD in Criminal Law and Criminology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran; President of the Court of Appeal of Tehran Province, Tehran, Iran.
4 M.A Student in International Law, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Third-party objection in criminal matters has long been a bone of contention among judicial authorities from various perspectives. The absence of a general rule and ambiguity in the current provisions of criminal laws are among the reasons for these controversies. Recently, Unifying Precedent No. 818 issued by the General Board of the Iranian Supreme Court has addressed and resolved part of these disagreements. However, given the various scenarios of third-party objection in criminal matters, there remains room for discussion and contemplation regarding the function and analysis of this precedent. This study aims to examine the feasibility and scope of third-party objection in criminal matters and the competent authorities to adjudicate each matter, considering the current laws as well as the unifying precedent in this context. The study utilized a descriptive-analytical method and library resources, especially laws and judicial precedents. Findings indicate that the unifying precedent, while accepting a third-party objection to a criminal judgment concerning the objects and properties mentioned in the cited provisions, serves to complement the these provisions and, through considering these provisions from the Code of Civil Procedure, establishes a foundation for invoking the general rules of the Code regarding a third-party objection to the civil aspect in other criminal judgments.

کلیدواژه‌ها English

Appeal by third party
Criminal cases
Rights of third parties
Competent authority
Unanimous vote 818
- پایروندی، احمد. «جایگاه اعتراض ثالث در حقوق کیفری و اثر آن بر احکام صادره از محاکم کیفری». پایان‌نامه کارشناسی ارشد. گیلان: دانشگاه گیلان، 1396.
- پایگاه اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور، معاونت حقوقی ریاست جمهوری، معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات. قابل دسترسی در:
https://dotic.ir
- پهلوان‌‌زاده، عباس. اعتراض شخص ثالث ماهوی. ویرایش دوم. تهران: انتشارات مجد، 1399.
- پورآذر، علی. «امکان مداخله ثالث در دعوی کیفری». نشریه پیام آموزش، 8، 47(1389)، 45-67.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. ویرایش سیزدهم. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1382.
- خالقی، علی. نکته‌‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری. ویرایش هجدهم. تهران: پژوهشکده حقوق شهر دانش، 1400.
- دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه فارسی. زیر نظر محمد معین و سید جعفر شهیدی. تهران: چاپخانه مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1325.
- رهنما، جهانبخش. اعتراض شخص ثالث نسبت به آرای قضایی. ویرایش اول. تهران: انتشارات سهامی انتشار، 1400.
- سامانه ملی آرای قضایی، پژوهشگاه قوه قضاییه. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir
- شاه‌محمدی، پرویز. اعتراض ثالث کیفری (اعتراض شخص ثالث به جنبه مالی آرای کیفری). تهران: انتشارات ارسطو، 1398.
- صابر، محمود و سمیه خلیق آذر. «مداخله شخص ثالث در دادرسی کیفری؛ جلوه‌ها و موانع». مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، 4، 2(1396)، 227-248.
Doi:10.22059/jqclcs.2018.233473.1207
- صادقی نیا رودسری، محمدرضا. «اعتراض شخص ثالث در احکام مدنی و کیفری». روزنامه حمایت. مورخ 18/08/1398.
- قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392.
- قانون مجازات اسلامی مصوب 1392.
- متین دفتری، احمد. آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، جلد دوم. ویرایش چهارم. تهران: انتشارات مجد، 1391.
- مصاحبه با دکتر علیخانی [قاضی وقت شعبه 23 دادگاه تجدیدنظر استان تهران]، آذرماه 1401، تهران: شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر.
- معین، محمد. فرهنگ فارسی، جلد سوم. ویرایش نهم. تهران: انتشارات امیرکبیر، 1375.