پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

تأملی بر جرم‌انگاری تخلفات ساختمانی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
یکی از مباحث اساسی در ساخت‌وسازهای شهری، موضوع تخلفات ساختمانی است که با توجه به حجم کثیر پرونده‌های موجود در مرحله رسیدگی به کمیسیون ماده صد و همچنین آرای صادره که عموماً غیرقابل اجرا نیز هستند، به نظر می‌رسد لزوم توجه به بازنگری قوانین و مقررات موجود بتواند راهگشا باشد. بر همین اساس هیئت وزیران اقدام به تصویب مصوبه‌ای کرده که با جرم تلقی نمودن تخلفات ساختمانی، قوانین و مقررات تازه‌ای را در حوزه شهرسازی پیگیری کند؛ به استناد ماده 100 قانون شهرداری، مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده یا حریم شهر را مکلف کرده است‌ قبل از هر اقدام عمرانی و شروع ساختمان‌سازی، از شهرداری پروانه اخذ نمایند. مأمورین واحدهای ذی‌ربط شهرداری، با نام بازرسان ساختمانی یا مأمورین کنترل ساختمانی، وظیفه دارند به‌موقع از ساخت‌وسازهای بدون پروانه جلوگیری نمایند. همچنین مأمورین مذکور وظیفه دارند در جریان احداث بنا به‌وسیله دارندگان پروانه، کنترل و نظارت خود را اعمال نمایند تا از احداث بنا بر خلاف مفاد پروانه جلوگیری شود؛ با این حال ماده ۱۰۰ قانون شهرداری، پاسخگوی مقتضیات و نیازهای کنونی شهرها به‌ویژه کلان‌شهر تهران نبوده و در برخی موارد ضمانت ‌اجراهای مقرر در آن، خود به عاملی برای تشویق و استمرار تخلفات ساختمانی بدل شده است. پیامد چنین وضعیتی، بروز و گسترش روزافزون تخلفاتی همچون احداث بنا بدون پروانه، اضافه‌بنای غیرمجاز در مناطق مسکونی و تجاری، عدم احداث پارکینگ، احداث بنا مغایر با کاربری مصوب یا فقدان استحکام کافی ساختمان خواهد بود. در چهارچوب سیاست‌های پیشگیری وضعی می‌توان با اتخاذ رویکرد قضایی قاطع نسبت به متخلفان، از تکرار پیامدهای مشابه با حوادثی چون فاجعه متروپل آبادان و معضلات ساخت‌وساز در مناطقی نظیر خلازیر تهران پیشگیری نمود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Reflection on the Criminalization of Building Violations

نویسندگان English

Alireza Ashaeshaar 1
Abbas Tadayyon 2
Mohsen Rahami 3
1 PhD Student in Criminal Law and Criminology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

One of the fundamental issues in urban construction is the subject of building violations. Given the large volume of cases under review by the Article 100 Commission and the fact that the resulting rulings are generally unenforceable, it seems that a revision of existing laws and regulations could be instrumental. Accordingly, the Council of Ministers has passed a resolution that, by treating building violations as crimes, aims to implement new laws and regulations in the domain of urban development. Specifically, pursuant to Article 100 of the Municipal Law, owners of land and properties within city limits or their precincts are required to obtain a permit from the municipality before any development work and the commencement of construction. The officials of the relevant municipal units, known as building inspectors or building control officers, are obligated to prevent unauthorized construction in a timely manner. These officials are also tasked with exercising control and supervision during the construction process carried out by permit holders, to prevent any deviation from the permit's provisions. However, Article 100 of the Municipal Law has proven inadequate in meeting the requirements and needs of contemporary cities, especially a metropolis like Tehran, and in some cases, the stipulated penalties have themselves become a factor encouraging and perpetuating building violations. The consequence of this situation is the emergence and increasing spread of violations such as unauthorized construction, illegal floor area increases in residential and commercial zones, failure to provide parking, construction inconsistent with the approved land use, or structurally unsound buildings. Within the framework of situational crime prevention policies, adopting a decisive judicial approach towards violators could prevent the recurrence of incidents with consequences similar to the Metropol disaster in Abadan and the construction issues in areas such as Khalazir in Tehran.

کلیدواژه‌ها English

Criminalization of Building Violations
Construction
Article 100 of the Municipal Law
Building Violations
Municipality
- اردبیلی، محمدعلی. حقوق جزای عمومی. ویرایش دوم. تهران: انتشارات میزان، 1384.
- اسدی، بهنام. «جایگاه فقهی و حقوقی معاملات معارض در حقوق موضوعی ایران». قانون‌یار، 4، 14(1399)، 663-684.
- امامی، سیدحسن. حقوق مدنى، جلد 1. تهران: انتشارات اسلامیه، بی‌‌تا.
- «امور و دعاوی اداره اجرای اسناد رسمی». دفتر وکالت و مشاوره حقوقی وکیل قانون. 1399. تاریخ دسترسی 4/10/1400. قابل دسترسی در:
http://sanadrasmi.blogfa.com/post/85
- باقری، مهسا. «به رهن گذاشتن ملک فروخته‌شده». عدالت‌سرا. 1398. تاریخ دسترسی در 26/2/1401. قابل دسترسی در:
https://edalatsara.com/mortgaging-the-property-after-the-seller-has-set-up-a-lease
- بهرامی، بهرام. معامله فضولی، انتقال مال غیر. ویرایش اول. تهران: چاپخانه روزنامه رسمی کشور، 1377.
- پیلوار، رحیم و حاتمه صفری. «نگاهی نو به اعتبار اسناد عادی راجع به اموال غیرمنقول با تأکید بر یک رأی». فصلنامه رأی، 8، 28(1398)، 105-119.
- ثابتی‌پور، بهزاد. «مکاتب و قلمرو جرم‌شناسی». قانون یار، 2، 7(1397)، 49-71.
- حائری شاه‌باغ، سیدعلی. شرح قانون مدنی. ویرایش اول. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1376.
- خدابخشی، عبدالله. «تحلیلی دیگر از ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک». حقوق دادگستری، 74، 71(1389)، 9-39.
- شمس، عبدالله. آیین دادرسی مدنی. تهران: نشر میزان، 1382.
- شهیدی، مهدی. «فروش مال غیرمنقول بدون تنظیم سند رسمی» ، ماهنامه کانون، 91(1388)، 64-91.
- شهیدی، مهدی. تشکیل قراردادها و تعهدات. ویرایش دوم. تهران: نشر حقوقدان، 1377.
- طاهری، حبیب‌الله. حقوق مدنی. ویرایش دوم. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1418 ه. ق.
- قوشچی، مهدی. آیین دادرسی حقوقی، تخلفات ساختمانی در نظام حقوق ایران. ویرایش ششم. تهران: نشر میزان، 1383.
- کریمی، محمدجواد. «تجزیه و تحلیل و بررسی علل تخلفات ساختمانی در شهر یزد و اثرات آن بر تقلیل مقاومت و عدم پایداری سازه‌ها در برابر نیروهای استاتیکی و دینامیکی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، یزد: دانشگاه یزد، 1380.
- گلدوزیان، ایرج. بایسته‌‌های حقوق جزای عمومی. ویرایش دوازدهم. تهران: نشر میزان، 1384.
- میرمحمدصادقی، حسین. حقوق کیفری اختصاصی، جرایم علیه اموال و مالکیت. ویرایش سی و یکم. تهران: نشر میزان، 1389.
- ولیدی، محمد صالح. بایسته‌‌های حقوق جزای عمومی. تهران: انتشارات جاودانه: جنگل، 1388.