- آبادی، محمد. «بحثی در پیرامون برید». نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آذرآبادگان تبریز، 29، 122(1356)، 208-239.
- آربری، آ.ج و دیگران. تاریخ اسلام پژوهش دانشگاه کمبریج. ترجمه احمد آرام. تهران: امیرکبیر، 1385.
- آذرنیوشه، عباسعلی. «جنبش شهرسازی در سدههای نخستین خلافت اسلامی». فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، 4، 11(1392)، 113-134.
- ابناثیر، عزالدین. تاریخ ابناثیر، جلد 9. ترجمه عباس خلیلی. به تصحیح مهیار خلیلی. تهران: شرکت سهامی چاپ و کتب ایران، بیتا.
- ابناخوه، محمدبن احمد قرشی. آیین شهرداری (معالم القربه فی احکام الحسبه). ترجمه جعفر شعار. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360.
- ابنجوزی، عبدالرحمن. المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، جلد 8 و 13. تحقیق محمد عبدالقادر عطا. بیروت: دارالکتب العلمیه، بیتا.
- ابنخلدون، محمدبن عبدالرحمن. مقدمه ابنخلدون، جلد 1. ترجمه محمد پروین گنابادی. تهران: علمی و فرهنگی، 1390.
- ابنسعد، محمد. الطبقات الکبری. تحقیق محمد عبدالقادر عطا. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1410 ق.
- ابنطقطقی، محمدبنعلیبنطباطبا، تاریخ فخری (در آداب ملکداری و دولتهای اسلامی). ترجمه محمد وحید گلپایگانی، تهران: علمی و فرهنگی، 1367.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم. لسانالعرب. جلد 3 و 15. بیروت: دار صادر، 1414 ق.
- ابویوسف، یعقوب بن ابراهیم. الخراج. ترجمه محمدرحیم ربانیزاده. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1399.
- اشتری تفرشی، علیرضا و هاشم آقاجری. «جایگاه و توانمندیهای سیاسی نهاد شُرطه بغداد». فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی، 4، 7(1387)، 73-87.
- اللیثی، سمیره. جهادالشیعه در دوره اول عباسی. ترجمه محمد حاجیتقی. قم: شیعهشناسی، 1384.
- امام شوشتری، محمدعلی. «تأثیر حقوق ایرانی روزگار ساسانی در گسترش حقوق اسلامی». مجله معارف اسلامی، 13(1350)، 51-55.
- بادکوبه هزاوه، احمد. «اولین نشانههای نهاد حسبه در سرزمینهای اسلامی». فصلنامه تاریخ اسلام، 2، 7(1380)، 125-136.
- باستانی پاریزی، محمد ابراهیم. «مُحتَسِب که بوده است؟». مجله بررسیهای تاریخی، 3، 5(1347)، 165-179.
- بلاذری، احمد بن یحیی. فتوح البلدان (بخش مربوط به ایران). ترجمه آذرتاش آذرنوش. تصحیح محمد فرزان. تهران: سروش، 1364.
- بلک، آنتونی. تاریخ اندیشه سیاسی اسلام (از عصر پیامبر تا امروز). ترجمه محمدحسین وقار. تهران: اطلاعات، 1385.
- بویل و دیگران، جی.آ. تاریخ ایران کمبریج (از آمدن سلجوقیان تا فروپاشی دولت ایلخانان)، جلد 5. ترجمه حسن انوشه. تهران: امیرکبیر، 1381.
- بیگی، محمدحسن. «بررسی نهادهای نظامی و اجتماعی در خدمت ساختار قضائی خلافت عباسی». مطالعات تاریخی جنگ، 4، 14(1399)، 1-22.
- ثواقب، جهانبخش و شهاب شهیدانی. «کارکرد نهاد حِسبَه در برقراری امنیت اجتماعی شهرها». تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، 7، 24(1395)، 81-104.
- ثواقب، جهانبخش. «کارکرد سیاسی ـ اجتماعی دیوان برید در خلافت عباسی». فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، 8، 26(1396)، 91-116.
- حجتی کرمانی، علی. سیر قضاوت در ادوار مختلف تاریخ. تهران: آوند دانش، 1379.
- حسن، ابراهیم حسن. تاریخ سیاسی اسلام. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: جاویدان، 1386.
- حورانی، آلبرت حبیب. تاریخ مردمان عرب. ترجمه فرید جواهرکلام. تهران: امیرکبیر، 1384.
- خطیب بغدادی، ابوبکر احمدبن علی. تاریخ بغداد، جلد 8 و 9 و 16. تحقیق بشارعواد معروف. اهتمام مصطفی الشکیری. بیروت: دارالمغرب الاسلامی، 1422.
- خنجی، فضلالله بن روزبهان. سلوک الملوک. با مقدمه و تصحیح محمد نظامالدین. حیدرآباد هند: جی. ام. پرینتینگ پریس،1386 ق/1996 م.
- خواندمیر، غیاثالدین بن همامالدین. حبیبالسیر، جلد 2. با مقدمه جلالالدین همائی. تهران: خیام، 1380.
- دینوری، احمد بن داود. اخبارالطوال. ترجمه محمود مهدوی دامغانی. تهران: نی، 1384.
- زبیدی، محبالدین. تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر،1410 ق.
- زکیپور، نعمتالله و مجید شموسیمطلق. «رودخانههای عراق و استراتژیهای نظامی عباسیان». فصلنامه مطالعات تاریخی جنگ، 3، 4(1398)، 23-45.
- زیدان، جرجی. تاریخ تمدن اسلام. ترجمه علی جواهرکلام. تهران: امیرکبیر، 1384.
- ساکت، محمدحسین. نهاد دادرسی در اسلام. مشهد: آستان قدس رضوی، 1365.
- سمرقندی، نصرابولیث. بستان العارفین. بمبئی: کتابخانه اشاعه الاسلام، 1304 ق.
- طبری، محمد بن جریر. تاریخ طبری، جلد 11 و 12. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: اساطیر، 1390.
- عطار نیشابوری، محمدبنابراهیم. تذکرهالاولیاء. به کوشش آ. توکلی. بر اساس نسخه رنولد الن نیکلسون. تهران: بهزاد، 1384.
- فرهمندپور، فهمیه، احمدرضا خضری و محبوبه فرخندهزاده، «تحولات دیوان قضایی و تأثیر آن بر وضعیت و جایگاه قضاوت؛ از اوایل خلافت عباسی تا تسلط آلبویه بر بغداد». فصلنامه مطالعات فرهنگی، 3، 10(1390)، 81-102.
- قرشی بنایی، علیاکبر. قاموس قرآن، جلد 6. تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1376.
- کندی، ابوعمرمحمدبن یوسف. اخبار قضاه مصر. به روایت محمد عبدالرحمن البزاز. تحقیق و بررسی حسین انصار. قاهره: دارالکتب والوثائق القومیه، 1426 ق.
- کندی، ابوعمرمحمدبن یوسف. الولاه و القضا، جلد 1. تحقیق محمدحسن اسماعیل و فریدالمزیدی. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1424 ق.
- گارده، لوئی. اسلام دین و امت. ترجمه رضا مشایخی. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1352.
- لمبتون، ان.ک.س. دولت و حکومت در اسلام (سیری در نظریه سیاسی فقهای مسلمان از صدر اسلام تا اواخر قرن سیزدهم). ترجمه محمد مهدی فقیهی. تهران: شفیعی، 1389.
- لمبتون، ان.ک.س. سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام. ترجمه یعقوب آژند. تهران: امیرکبیر، 1381.
- ماوردی، علی بن محمد. آیین حکمرانی. ترجمه و تحقیق حسین صابری. تهران: علمی و فرهنگی، 1383.
- متز، آدام. تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری. ترجمه علیرضا ذکاوتی قراگزلو. تهران: امیرکبیر، 1388.
- مستوفی، حمدالله. تاریخ گزیده. به اهتمام عبدالحسین نوائی. تهران: امیرکبیر، 1381.
- مسعودی، علی بن حسین. مروجالذهب و معادن الجوهر، جلد 2. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: علمی و فرهنگی، 1382.
- مسعودی، علی بن حسین. التنبیه والاشراف. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: علمی و فرهنگی، 1381.
- مشکور، محمدجواد. تاریخ شیعه و فرقههای اسلام تا قرن چهارم. تهران: اشراقی، 1386.
- مظاهری، علی. زندگی مسلمانان در قرون وسطا. ترجمه مرتضی راوندی. تهران: صدای معاصر و علم و هنر، 1378.
- مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم. ترجمه علینقی منزوی. تهران: کومش، 1385.
- مقریزی، احمدبن علی. المواعظ والاعتبار بذکر الخطط والا´ثار (المعروف بالخطط المقریزیّه). قاهره: بولاق، 1279 ق.
- میرخواند، محمدبنخاوند شاه بنمحمود. تاریخروضه الصفا فی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفا، جلد 5. تصحیح جمشید کیان فر. تهران: اساطیر، 1380.
- نظامالملک طوسی، حسنبنعلی. سیاستنامه. تصحیح عباس اقبال آشتیانی. تهران: اساطیر، 1380.
- وکیع، ابوبکر محمدبن خلف. اخبار القضاه. تحقیق عبدالعزیز مصطفی المراغی. قاهره، مصر: المکتبه التجاریه الکبری، 1366 ق.
- یعقوبی، ابنواضح. البلدان. ترجمه محمد ابراهیم آیتی. تهران: علمی و فرهنگی، 1381.
- یعقوبی، ابنواضح. تاریخ، جلد 2. ترجمه محمد ابراهیم آیتی. تهران: علمی و فرهنگی، 1382.
