پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

بررسی فقهی حقوقی طرح دعوا از سوی صغیر و ارتباط آن با قیم موقت

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران.
2 دانشیار، گروه فقه و حقوق قضایی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده
برای اجرای حقّ باید اهلیّت استیفاء وجود داشته باشد. طرح دعوا از مصادیق اجرای حقّ است، پس برای طرح دعوا نیز اهلیّت استیفاء لازم است. یکی از شرایط اهلیّت، بلوغ است و اکثر فقهاء بلوغ را از شرایط استماع دعوا می‌دانند و طرح دعوا (اعم از مدنی و کیفری) از سوی صغیر را مسموع نمی‌دانند و در دعاوی که مستلزم تصرّف در مال است، محجورنبودن به علّت سفه (رشد) را نیز لازم می‌دانند . در قانون آئین دادرسی مدنی، شرایط استماع دعوا به نحو مستقل بیان نشده و در بند 3 مادّه 84 همان قانون، عدم اهلیّت خواهان، جزء ایرادات و موانع رسیدگی اعلام شده ولی تفکیکی بین دعاوی مالی و غیرمالی صورت نگرفته.
در این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی در پاسخ به این پرسش که در حقوق ایران طرح دعوا اعم از حقوقی و کیفری از سوی صغیر قابل پذیرش هست یا خیر؟ می توان گفت: طرح دعوا از سوی صغیر ولو این که نزدیک بلوغ باشد، مسموع نیست ولی با این تفصیل که؛ در فقه برخی اعمال صغیر ممیز پذیرفته شده، در مواردی که صغیر ممیز مورد ظلمی واقع شده و نزد قاضی تظلّم‌خواهی می‌کند (که ناظر بر دعاوی کیفری است)، برای قاضی تکلیف پیگیری ایجاد می شود، در این موارد صغیر ممیّز به عنوان اعلام‌کننده جرم محسوب می‌شود، نه شاکی . قانون آئین دارسی کیفری نیز در مواد 70 و 71 پیگیری اعلام شکایت از سوی محجور (صغیر) را از طریق تعیین قیّم موقّت توسّط دادستان یا تعقیب امر کیفری توسط خود او پیش‌بینی کرده.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Jurisprudential-Legal Analysis of bringing an action by a Minor and Its Relation to the temporary Guardian

نویسندگان English

Rahman Rahmati 1
Javad Habibi Tabar 2
1 PhD student in Private Law, Al-Mustafa Al-Alamiyah University, Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Jurisprudence and Judicial Law, Al-Mustafa Al-Alamiyah University, Qom, Iran.
چکیده English

For the exercise of a right, the legal capacity to act must exist . Bringing a case is an instance of exercising a right.; therefore, having such capacity is required for initiating a legal action. One essential condition of capacity is maturity (bulugh). Most jurists regard maturity as a prerequisite for the admissibility of a claim and hold that lawsuits—whether civil or criminal—filed by a minor are inadmissible. In property-related cases, the absence of legal incapacity due to prodigality (safah), meaning the possession of sound judgment (rushd), is also necessary. The Code of Civil Procedure does not independently define the conditions for hearing a lawsuit, but Clause 3 of Article 84 includes the plaintiff’s lack of capacity as a procedural bar, without distinguishing between pecuniary and non-pecuniary claims.
This research, using a descriptive–analytical approach, examines whether a minor may file a civil or criminal lawsuit under Iranian law. It concludes that a claim filed by a minor, even one close to maturity, is inadmissible. However, in Islamic jurisprudence, certain acts of discerning minor (saghir mumayyiz( are considered valid. When a discerning minor has been wronged and seeks justice before a judge (particularly in criminal matters), the judge is obliged to follow up the case. In this situation, the minor acts merely as an informant, not a plaintiff. in Articles 70 and 71 of the Code of Criminal Procedure, which require the prosecutor to pursue the matter or appoint a temporary guardian to represent the minor.

کلیدواژه‌ها English

"bring an action"
" Legal capacity"
" Minor,"
"Temporary guardian" "Hearing the case"