پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

علل رشد و راهکارهای مبارزه با جرم پول‌شویی از طریق بیت‌کوین در حقوق ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.
چکیده
انقلاب الکترونیک و به‌تبع آن رشد روزافزون تجارت الکترونیکی و پیچیده‌تر شدن بازارهای مالی علی‌رغم سودهای سرشاری که عاید دولت و ملت‌ها نموده، سبب رشد دسته‌ای از جرایم نیز شده است که یکی از این جرایم پول‌شویی است. پول‌شویی به مفهوم قانونی و مشروع جلوه دادن درآمدهای حاصل از فعالیت‌های مجرمانه است. در این فرایند فرد با پنهان کردن منشأ نامشروع درآمد خود، پول حاصله را در راه‌های مشروع و قانونی خرج کرده و سبب ناپدید شدن منشأ اصلی آن می‌شود و در انتها، پول کثیف خود را تبدیل به پول تمیز می‌کند. از طرفی امروزه تمایل افراد و جوامع به استفاده از رمزارزهای دیجیتالی به‌خصوص بیت‌کوین رو به افزایش است و استفاده از این رمزارز با وجود تمام مزایا و محاسن خود، زمینه را جهت رشد پول‌شویی فراهم نموده است. در کشورمان طی دو دهه اخیر فساد و پول‌شویی به دو جزء جدایی‌ناپذیر اقتصاد ایران تبدیل شده است؛ لذا آنچه امروزه اهمیت بسیاری دارد، اجرای سازکاری مؤثر و کارآمد جهت مبارزه با انواع پول‌شویی از جمله پول‌شویی از طریق رمزارزهای دیجیتالی است. مهم‌ترین راهکار پیشنهادی حال حاضر، پیوستن به کنوانسیون اف.ای.تی.اف به رسمیت شناختن و وضع قوانین سخت‌گیرانه در خصوص بیت‌کوین با نظر به ماهیت دیجیتالی آنها است که می‌توان به کمک آن از وقوع جرایمی چون پول‌شویی جلوگیری نمود. این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reasons for Growth and Solutions to Combat Money Laundering Through Bitcoin in Iranian Law

نویسندگان English

Fatemeh Gilak 1
Davood Khaksar 2
Mahsa Shiravi 2
1 M.A in Criminal Law and Criminology, Pardis Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Pardis Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The electronic revolution and as a result the increasing growth of electronic commerce and the increasing complexity of financial markets, despite the rich profits it has brought to the government and nations, has also caused the growth of a group of crimes, one of which is money laundering. Money laundering means making the proceeds of criminal activities appear legal and legitimate. In this process, by hiding the illegitimate source of his income, the person spends the resulting money in legitimate and legal ways and causes its original source to disappear, and in the end, his dirty money becomes clean money. On the other hand, today, the desire of individuals and communities to use cryptocurrencies, especially Bitcoin, is increasing, and the use of this currency, despite all its advantages and merits, has provided the basis for the growth of money laundering. In our country, during the last two decades, corruption and money laundering have become two inseparable components of Iran's economy; Therefore, what is very important today is the implementation of an effective and efficient mechanism to combat all types of money laundering, including money laundering through cryptocurrencies. The most important solution currently proposed is to join the FATF convention, recognize and establish strict laws regarding bitcoins due to their digital nature, which can be used to prevent crimes such as money laundering. This research has been done using descriptive-analytical method and using library resources.

کلیدواژه‌ها English

Money Laundering
Cryptocurrency
Bitcoin
Digital Currency
FATF
الف) منابع فارسی
- بهره‌مند، حمید و امیرکیا عامری ثانی. «چالش‌ها و راهکارهای جرم‌یابی پول‌شویی از طریق ارزهای رمزنگاری شده». کارآگاه، 46(1398)، 55-73.
- تذهیبی، فریده و محسن ایزدی. پول‌شویی و روش‌های مبارزه با آن. تهران: انتشارات جنگل، 1396.
- جدیدیان، انسیه. «بررسی ماهیت فقهی حقوقی بیت‌کوین». مطالعات نوین بانکی، 4، 11(1400)، 65-74.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1372.
- جلالی فراهانی، امیرحسین. «پول‌شویی الکترونیکی». حقوق اسلامی، 4(1384)، 109-132.
- خردمند، محسن. «بررسی فقهی استخراج و مبادله رمزارزها با تمرکز بر شبکه بیت کوین». معرفت اقتصاد اسلامی، 20(1398)، 109-124.
- دانشجو، حامد. پول‌شویی جرمی پنهان در اقتصاد. تهران: پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1395.
- رحمانی، امیر و سعید باباجانی محمدی. «تأثیر ارزهای دیجیتال بر اقتصاد ایران، فرصت‌ها و چالش‌ها». فصلنامه مؤسسه آموزش عالی فردوس، 1(1400)، 28-41.
- رحیمی، علی و عاطفه امینی‌نیا. «رمزارزها، چالش‌ها و جرایم پیرامون آن». قانون‌یار، 18(1400)، 225-244.
- رهبر، فرهاد و فضل‌الله میرزاوند. پول‌شویی و روش‌های مقابله با آن. تهران: دانشگاه تهران، 1387.
- روشن، محمد، مصطفی مظفری  و هانیه میرزایی. «بررسی وضعیت فقهی و حقوقی بیت کوین». تحقیقات حقوقی، 87(1397)، 49-77.
- ساکی، محمدرضا. آشنایی با جرم پول‌شویی، چاپ اول. تهران: جاودانه، 1387.
- سیاه‌بیدی کرمانشاهی و احمدعلی ثالث مؤید. حقوق کیفری اقتصادی پول‌شویی، چاپ اول. تهران: میزان، 1396.
- شعبانی، امیرمحسن، محمد محسنی دهکلانی و سعید ابراهیمی. «بررسی تطبیقی قانونی‌سازی بیت‌کوین». پژوهشنامه حقوق تطبیقی، 4، 5(1399)، 209-238.
doi: 10.22080/lps.2020.14135.1137
- ابوغده، عبدالستار. النقود الرقمیه الرویه الشرعیه والاثار الاقتصادیه. موتمر الدوحه الرابع المال الاسلامی، 2018.
- فراتی، مریم و ایرج گلدوزیان. «راهکارهای مبارزه با پول‌شویی از طریق بیت کوین». تحقیقات حقوق تطبیقی ایران و بین‌الملل، 50(1399)، 55-74.
- فراتی، مریم، باقر شاملو و ایرج گلدوزیان. «راهکارهای مقابله با پول‌شویی از طریق بیت‌کوین». تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین الملل، 50(1399)، 55-74.
- قوامی پورسرشکه، محدثه و امیررضا محمودی. «چالش‌های حقوقی ارزهای دیجیتال با رویگردی بر بزه پول‌شویی». مطالعات حقوق فضای مجازی، 3(1396). 37-52.
10.30495/cyberlaw.2022.696726
- کاظمی‌تبار، سیدجواد و زهرا سالک. «مبارزه با پول‌شویی در عصر بلاک چین». دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی انجمن ایرانی تحقیق در عملیات، 1398.
- گیلک، فاطمه. «بررسی علل رشد جرایم اقتصادی دولتی در حقوق ایران». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پردیس: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد پردیس، 1401.
- میرزاخانی، رضا و حسینعلی سعدی. «بیت‌کوین و ماهیت مالی و فقهی». نشریه مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی، 30(1396)، 71-92.
- میرزایی، دریا و محمدعلی حاجی‌ده‌آبادی. «بررسی مبانی فقهی جرم پول‌شویی». قانون‌یار، 11(1398)، 9-25.
- نبوی، سیدمهدی و محمود صابر. «مطالعه تطبیقی چالش‌های نظام عدالت کیفری در دادرسی جرایم مرتبط با ارزهای مجازی». پژوهش‌های حقوق تطبیقی، 1(1399)، 183-212.
http://clr.modares.ac.ir/article-20-38510-fa.html
- واحدزاده، سینا و فهیمه ملک‌زاده. جایگاه فقهی و حقوقی ارزهای دیجیتال. تهران: خرسندی، 1399.
- همدهی خطبه‌سرا، ابوالفضل. فساد مالی علل و زمینه‌ها و راهبردهای مبارزه با آن. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1387.
ب) منابع خارجی

- Beessoo, Vandana & Aaynab Foondun. Money Laundering Through Bitcoin: The Emerging Implications of Technological Advancement. (2019), 1-19. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3468300
- Dion-Schwarz, Cynthia, David Manheim & Patrick B. Johnston. Terrorist use of cryptocurrencies: technical and organizational barriers and future threats. Santa Monica: RAND Reports, 2019.
- Murphy, Edward V., M. Maureen Murphy & Michael V. Seitzinger. Bitcoin: Question, Answer, and Analysis of Legal Issues. Congressional Research Service, 2014, 1-32. Available at: https://www.researchgate.net/publication/292915541_Bitcoin_Questions_answers_and_analysis_of_legal_issues
- Kethineni, Sesha, Ying Cao & Cassandra Dodge. “Use of Bitcoin in Darknet Markets: Examining Facilitative Factors on Bitcoin-Related Crimes”. American Journal of Criminal Justice, 43, 2(2017), 1-18. DOI:10.1007/s12103-017-9394-6