پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

نقش تجربیات نامطلوب دوران کودکی در تعیین مجازات و دادرسی کیفری: مطالعه تطبیقی میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.
4 استاد، گروه جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق وعلوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
تجربیات نامطلوب دوران کودکی همچون سوءرفتار، بی‌توجهی، خشونت خانگی و محرومیت‌های عاطفی از جمله عواملی هستند که می‌توانند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر رفتارهای ضد اجتماعی و گرایش به ارتکاب جرم در بزرگسالی تأثیرگذار باشند. با این حال، اغلب نظام‌های کیفری، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، فاقد ساز و کارهای موثر برای شناسایی و لحاظ نمودن این تجربیات در فرآیند دادرسی و صدور حکم است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی، تأثیر این تجربیات بر فرآیند دادرسی کیفری را در نظام‌های حقوقی ایالات متحده آمریکا و ایران بررسی میکند.
در نظام کیفری آمریکا با تاکید بر اصول عدالت ترمیمی،و با تمسک به قوانینی نظیر «قانون عدالت نوجوانان»، «دستورالعمل‌های فدرال صدور حکم»، و آرای کلیدی دیوان عالی، از جمله پروندهٔ میلر علیه آلاباما، تأثیر مستقیم این تجربیات را در کاهش مسئولیت کیفری و تخفیف مجازات به رسمیت شناخته‌اند. در مقابل، نظام کیفری ایران با وجود ظرفیت‌های قانونی برای لحاظ نمودن شرایط فردی متهمان ــ مانند مواد ۳۸ و ۹۱ قانون مجازات اسلامی و ماده ۲۰۳ آیین دادرسی کیفری ــ از ساختاری منسجم برای ارزیابی تجربیات نامطلوب کودکی برخوردار نیست. با این حال، برخی آرای اخیر، از جمله رأی صادره از شعبه ۱۰۱ کیفری دو شهر فردیس، نشانگر حرکت تدریجی به سوی عدالت افتراقی و در نظر گرفتن پیشینه فردی متهمان است. در نهایت، این پژوهش بر آن است که نظام قضایی ایران می‌تواند با بهره‌گیری از تجارب موفق آمریکا، از طریق اصلاح مقررات، تدوین دستورالعمل‌های اجرایی روشن، گام‌هایی مؤثر در مسیر انسان‌گرایانه‌سازی مجازات‌ها و پیشگیری از بازتکرار جرم بردارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Adverse Childhood Experiences in Sentencing and Criminal Proceedings: A Comparative Study Between the United States and the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Mahdi Vahdattaher 1
Fatemeh Ghanad 2
Ahmad Ramezani 3
Hasanali Moazenzadegan 4
1 PhD student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabae'i University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, University of Science and Culture, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Humanities, University of Science and Culture, Tehran, Iran.
4 Professor, Department of Criminal Justice and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabae'i University, Tehran, Iran.
چکیده English

Adverse childhood experiences (ACEs)—such as abuse, neglect, domestic violence, and emotional deprivation—are among the key factors that can directly or indirectly influence antisocial behavior and criminal tendencies in adulthood. Nevertheless, many criminal justice systems, particularly in developing countries like Iran, lack effective mechanisms for identifying and incorporating these experiences into the adjudication and sentencing processes.

This comparative study examines the impact of such experiences on criminal proceedings in the legal systems of the United States and Iran. In the U.S. criminal justice system, with its emphasis on restorative justice principles, legal instruments such as the Juvenile Justice and Delinquency Prevention Act, Federal Sentencing Guidelines, and landmark Supreme Court rulings—most notably Miller v. Alabama—have formally recognized the mitigating effect of ACEs on criminal responsibility and sentencing.

Conversely, the Iranian criminal justice system, despite having legal provisions that allow consideration of individual circumstances—such as Articles 38 and 91 of the Islamic Penal Code and Article 203 of the Code of Criminal Procedure—lacks a coherent framework for evaluating childhood adversity. However, recent judicial decisions, including a notable verdict by Criminal Court Branch 101 in Fardis, indicate a gradual shift toward differentiated justice and consideration of defendants’ personal histories.

Ultimately, this research argues that Iran’s judiciary can take significant steps toward humanizing punishments and preventing recidivism by drawing on the United States’ successful experiences—particularly through legal reform and the development of clear executive guidelines

کلیدواژه‌ها English

Adverse Childhood Experiences (ACEs)
Comparative Criminal Law
Iranian and American Judicial Systems
Criminal Proceedings
Judicial Practice