پژوهشهای حقوقی

پژوهشهای حقوقی

سایبراسکواتینگ و تایپواسکواتینگ در پرتو سیاست یکنواخت حل و فصل اختلافات نام دامنه(UDRP) و آرا وایپو(WIPO): درس‌هایی برای سیستم حقوقی ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
10.48300/jlr.2026.577078.3149
چکیده
در عصر دیجیتال، نام‌های دامنه به ابزارهای حیاتی برای شناسایی و دسترسی به منابع اینترنتی تبدیل شده‌اند، اما اختلافات ناشی از سوءاستفاده‌هایی مانند سایبراسکواتینگ (سوءاستفاده از نام دامنه) و تایپوسکواتینگ (سو‌استفاده تایپی از دامنه) چالش‌های حقوقی قابل توجهی ایجاد کرده‌اند. سیاست یکسان حل اختلافات نام‌های دامنه توسط سازمان جهانی مالکیت فکری به عنوان چارچوبی کارآمد برای رسیدگی به این دعاوی طراحی شده است. این سیاست بر سه معیار اصلی استوار است: شباهت گمراه‌کننده دامنه با علامت تجاری، فقدان حق قانونی صاحب دامنه، ثبت و استفاده با سوءنیت. بررسی‌ها پرونده کلیدی وایپو نشان می‌دهد که رویه داوری در این حوزه به دنبال تعادل میان حمایت از حقوق مالکیت فکری و جلوگیری از سوءاستفاده‌های برخط است. این آراء اهمیت شهرت علامت تجاری و نقش آن در احراز سوءنیت را برجسته می‌کنند. با وجود مزایای سیاست یکسان حل اختلافات نام‌های دامنه مانند سرعت و هزینه کم، چالش‌هایی مانند دشواری اثبات سوءنیت و محدودیت‌های رسیدگی غیرحضوری نیز وجود دارد. بهبود دستورالعمل‌های ارزیابی سوءنیت و افزایش شفافیت در فرآیند داوری می‌تواند به تقویت این نظام کمک کند. در نهایت، این سیاست به عنوان یک فرآیندی مؤثر برای حل اختلافات نام‌های دامنه‌، نقش کلیدی در حفظ حقوق مالکیت فکری در فضای دیجیتال ایفا می‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Cybersquatting and Typosquatting in Light of the Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy (UDRP) and WIPO Decisions: Lessons for the Iranian Legal System

نویسندگان English

Ali Ghanati 1
Taher Habibzadeh 2
mohammad reza ghanbarian 3
1 M.A. student in Private Law, Faculty of Law, Imam Sadeq University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
3 PhD Candidate in Private Law, Faculty of Law, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده English

In the digital age, domain names have become vital tools for identifying and accessing internet resources. However, disputes arising from abuses such as cybersquatting and typosquatting have created significant legal challenges. The Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy (UDRP), established by the World Intellectual Property Organization (WIPO), was designed as an efficient framework for addressing such disputes. This policy is founded on three primary criteria: the domain name being confusingly similar to a trademark, the domain holder lacking a legitimate right or interest, and the domain being registered and used in bad faith. An analysis of key WIPO cases reveals that the arbitration practice in this area seeks to strike a balance between protecting intellectual property rights and preventing online abuses. These decisions highlight the importance of trademark fame and its role in establishing bad faith. Despite the advantages of the UDRP, such as speed and low cost, challenges persist, including the difficulty of proving bad faith and the limitations of non‑in-person proceedings. Refining the guidelines for assessing bad faith and increasing transparency in the arbitration process could strengthen this system. Ultimately, as an effective mechanism for resolving domain name disputes, the UDRP plays a key role in safeguarding intellectual property rights in the digital space.

کلیدواژه‌ها English

Domain Name
UDRP
WIPO
Cybersquatting
Typosquatting